KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Do zasilania sieci wodociągowej potrzebna jest pompa o wydajności 15 l/min oraz wysokości podnoszenia słupa wody powyżej 80 m. Który typ pompy jednofazowej, spośród przedstawionych w tabeli, należy zastosować?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi różnych typów pomp, które mogą być używane do zasilania sieci
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór pompy wykonuje się tak, aby jednocześnie spełniała wymaganą wydajność 15 l/min oraz wysokość podnoszenia większą niż 80 m.
Wariant "PRA 2.00 M" jest jednofazowy (zgodny z treścią pytania) i w tabeli odpowiada parametrom spełniającym te warunki, podczas gdy pozostałe nie spełniają ich łącznie lub dotyczą innego zasilania.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu sprawdzasz umiejętność doboru pompy na podstawie danych katalogowych. Kluczowe są dwa wymagania wynikające z opisu pracy sieci wodociągowej:

  • wydajność Q = 15 l/min,
  • wysokość podnoszenia H > 80 m.

Poprawnie dobrana pompa musi spełnić oba warunki jednocześnie w rozpatrywanym punkcie pracy. Typowym błędem jest wybór urządzenia tylko na podstawie jednego parametru (np. "ma odpowiednią wydajność"), bez weryfikacji drugiego (czy osiągnie wymaganą wysokość podnoszenia).

Drugim elementem jest ograniczenie z treści pytania: należy wybrać pompę jednofazową. W praktyce oznacza to, że spośród dostępnych wariantów trzeba odrzucić te, które dotyczą innego zasilania. W zestawach odpowiedzi często spotyka się oznaczenia rozróżniające wykonania jednofazowe i trójfazowe; w tym pytaniu poprawna odpowiedź ma oznaczenie zgodne z wymogiem jednofazowości.

Dlaczego właściwe jest wskazanie "PRA 2.00 M"?

  • jest to wariant jednofazowy, więc spełnia warunek formalny z polecenia,
  • w tabeli doboru odpowiada wydajności 15 l/min oraz zapewnia wysokość podnoszenia powyżej 80 m, a więc spełnia wymagania techniczne instalacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "PRA 1.50 M" – mimo że jest jednofazowa, w tabeli nie zapewnia jednocześnie wymaganego zestawu parametrów Q i H (zwykle brakuje rezerwy na wysokości podnoszenia przy wymaganym przepływie).
  • "PRA 1.50T" – oznaczenie wskazuje wykonanie inne niż jednofazowe, więc odpada już na etapie warunku zasilania, nawet gdyby część parametrów hydraulicznych była zbliżona.
  • "PRA 2.00T" – podobnie jak wyżej: wariant z innym zasilaniem nie spełnia wymogu "jednofazowej", więc nie może być poprawnym wyborem w tym zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj wymagania jak listę kontrolną: (1) zasilanie, (2) przepływ Q, (3) wysokość podnoszenia H. Dopiero odpowiedź spełniająca wszystkie punkty jednocześnie jest poprawna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność 15 l/min (czyli przepływ) to ilość wody, jaką pompa ma dostarczyć w jednostce czasu w punkcie pracy instalacji. Przy doborze sprawdzasz, czy dla Q=15 l/min pompa zapewnia również wymaganą wysokość podnoszenia, a nie tylko "maksymalny" przepływ z katalogu.
Wysokość podnoszenia (H) opisuje, jakie ciśnienie/energię pompa potrafi nadać wodzie, często podawane w metrach słupa wody. Na egzaminie H trzeba odczytywać dla danego przepływu Q z tabeli lub wykresu i porównać z wymaganiem (np. H > 80 m).
Ponieważ parametry pompy są ze sobą powiązane: gdy rośnie przepływ Q, zwykle spada dostępna wysokość podnoszenia H. Dlatego nie wystarczy, że pompa "ma 80 m" w maksimum albo "ma 15 l/min" w maksimum — liczy się punkt pracy, gdzie oba warunki są spełnione naraz.
W zadaniach egzaminacyjnych informacja o jednofazowości bywa zaszyta w symbolu (np. dodatkowa litera/oznaczenie). Zawsze porównaj treść pytania "jednofazowa" z tabelą/katalogiem. Jeśli wariant ma inne oznaczenie zasilania, należy go odrzucić nawet przy dobrych parametrach hydraulicznych.
Zasadniczo nie — jeśli w danym zestawieniu "T" oznacza wykonanie inne niż jednofazowe, to taka odpowiedź nie spełnia warunku formalnego pytania. Na egzaminie najpierw filtruj opcje po wymaganiach "twardych" (np. fazowość), a potem po parametrach Q i H.
Najczęściej: (1) wybór po jednym parametrze (tylko Q albo tylko H), (2) pomylenie warunku "powyżej 80 m" z "około 80 m", (3) nieuwzględnienie zasilania jednofazowego, (4) odczyt z niewłaściwej kolumny/wiersza tabeli. Pomaga checklista: zasilanie → Q → H.
Wysoka wymagana wysokość podnoszenia pojawia się m.in. przy zasilaniu obiektów położonych wyżej, przy dużych stratach ciśnienia na długich odcinkach rurociągu, armaturze i filtrach, albo przy podnoszeniu ciśnienia w wielokondygnacyjnych budynkach. Wtedy dobór pompy musi uwzględniać rezerwę.
Aby przeliczyć l/min na m³/h: najpierw zamień litry na m³ (1 m³ = 1000 l), a potem minuty na godziny (×60). Czyli Q[m³/h] = Q[l/min] × 60 / 1000. To pomaga porównywać dane, gdy tabela lub wykres używa innych jednostek.
Znajdź w tabeli wiersz/kolumnę odpowiadającą przepływowi 15 l/min i odczytaj przypisaną wysokość podnoszenia. Następnie porównaj z progiem: jeśli wartość jest > 80 m, warunek jest spełniony. Jeśli jest równa 80 m lub mniejsza, odpowiedź odpada.
Producenci zmieniają typoszeregi, oznaczenia, silniki i zakresy pracy modeli (np. modernizacje, nowe serie, wycofania). Jeśli pytanie odwołuje się do konkretnej tabeli producenta, jej aktualność zależy od daty katalogu. Na egzaminie jednak obowiązuje tabela dołączona do zadania.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw hydrauliki i maszyn przepływowych (dział: charakterystyki pomp)
  • Instrukcje producentów i katalogi pomp (tabele doboru, wykresy Q-H)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące sieci wodociągowych i doboru armatury/pomp

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego