KWALIFIKACJA ELM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Do zdejmowania izolacji z przewodów elektrycznych należy zastosować narzędzie przedstawione na rysunku
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia, które są potencjalnie używane w kontekście mechatroniki, a dokładniej do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe jest narzędzie D, ponieważ ma konstrukcję automatycznego ściągacza izolacji (strippera): mechanizm szczękowy chwyta przewód, nacina i zdejmuje izolację bez uszkadzania żyły. Narzędzia A i C to zaciskarki do końcówek, a B to nożyce do rur, więc nie służą do zdejmowania izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

Zdejmowanie izolacji z przewodu to etap przygotowania końcówki żyły do dalszych prac (np. wykonania połączenia, założenia tulejki lub zacisku). Do tej czynności stosuje się ściągacze izolacji, które mają geometrię i mechanizm pozwalający usuwać samą izolację bez nacinania miedzi/aluminium.

Narzędzie D ma typową formę automatycznego ściągacza: kształt "pistoletowy" ułatwia pracę seryjną, a na czole widać mechanizm szczękowy, który chwyta przewód i wykonuje kontrolowane nacięcie izolacji. Taki stripper zwykle dostosowuje się do średnicy przewodu i daje powtarzalny efekt, co jest ważne w montażu urządzeń mechatronicznych i w szafach sterowniczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • A – szczypce z matrycami w szczękach wskazują na zaciskarkę (crimper). Jej zadaniem jest trwałe zaprasowanie końcówki na przewodzie, a nie zdejmowanie izolacji.
  • B – narzędzie o budowie nożyc z płaską podstawą jest charakterystyczne dla nożyc do rur lub materiałów rurowych. Takie narzędzie nie zapewnia kontrolowanego usuwania izolacji i może uszkodzić przewód.
  • C – mechanizm zapadkowy i wymienne matryce/pokrętło regulacyjne to cechy zaciskarki zapadkowej, używanej do zaciskania złącz/końcówek z odpowiednią siłą. Nie zastępuje to ściągacza izolacji.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj cech funkcjonalnych. Ściągacz izolacji ma szczęki/ostrza zaprojektowane do "złapania i zsunięcia" izolacji, a zaciskarka ma matryce do odkształcania metalowej końcówki. Mylenie tych narzędzi to częsty błąd, bo oba wyglądają jak "szczypce do kabli".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz izolacji to narzędzie do usuwania zewnętrznej warstwy izolacji z przewodu, aby odsłonić żyłę do połączenia lub zaciskania końcówki. Dobrze dobrany ściągacz zdejmuje izolację bez nacinania miedzi, co poprawia jakość i niezawodność połączeń.
Najczęściej ma kształt "pistoletowy" i mechanizm szczękowy na czole: jedna część chwyta przewód, druga nacina izolację i zsuwa ją odcinkiem. W odróżnieniu od zaciskarki nie ma typowych matryc do zaprasowywania końcówek.
Nożem łatwo przeciąć lub nadciąć żyłę (miedź/aluminium). Taki mikrouszkodzony przewód ma mniejszy przekrój efektywny, może się nagrzewać i łamać. Ściągacz izolacji zapewnia kontrolowane cięcie i powtarzalną długość odizolowania.
Nie. Zaciskarka (crimper) służy do zaprasowywania końcówek/tulejek na przewodzie i ma matryce zaciskowe. Nie jest przeznaczona do zdejmowania izolacji, a próby "odizolowania" nią przewodu zwykle kończą się uszkodzeniem żyły lub nierównym zdjęciem izolacji.
Nacięta żyła ma osłabioną wytrzymałość i może pęknąć w miejscu zgięcia lub pod zaciskiem. Zmniejsza się też przekrój przewodzący, co zwiększa opór i ryzyko grzania się połączenia. W praktyce prowadzi to do awarii i niestabilnej pracy układu.
Automatyczny ściągacz jest najlepszy przy pracy seryjnej (wiele przewodów) i gdy zależy Ci na powtarzalności oraz szybkości. Ręczny, z otworami na średnice, bywa wygodny do okazjonalnych prac. W obu przypadkach kluczowe jest dopasowanie do przekroju przewodu.
Zaciskarka ma matryce do odkształcania metalowej końcówki (często także mechanizm zapadkowy do kontroli siły). Ściągacz izolacji ma ostrza/szczęki ustawione na zdejmowanie izolacji i zwykle element "zsuwający" izolację. Funkcja narzędzia wynika z geometrii szczęk.
Najczęściej myli się zaciskarkę z ściągaczem izolacji, bo oba wyglądają jak "szczypce do kabli". Warto szukać matryc (to zaciskarka) oraz mechanizmu, który zdejmuje odcinek izolacji (to ściągacz). Pomaga też pytanie: czy narzędzie ma ciąć izolację, czy zaprasowywać końcówkę?
W praktyce: 1) dobierz przewód i końcówkę, 2) zdejmij izolację ściągaczem na wymaganą długość, 3) wsuń żyłę do końcówki, 4) zaprasuj zaciskarką właściwą matrycą, 5) skontroluj trzymanie i wygląd zacisku.
Nie są do tego przeznaczone. Nożyce do rur służą do cięcia materiałów rurowych (np. tworzywa, cienkościenne rury) i nie zapewniają precyzyjnego zdejmowania izolacji. Użycie ich do przewodów grozi zgnieceniem, deformacją lub przecięciem żyły zamiast bezpiecznego usunięcia izolacji.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Prawidłowe jest narzędzie D, ponieważ ma konstrukcję automatycznego ściągacza izolacji (strippera): mechanizm szczękowy chwyta przewód, nacina i zdejmuje izolację bez uszkadzania żyły."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ściągacz izolacji" – opis narzędzia i zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aci%C4%85gacz_izolacji (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/poradniki BHP dotyczące ręcznych prac elektroinstalacyjnych
  • Katalogi i karty produktów narzędzi do obróbki przewodów (ściągacze izolacji, zaciskarki)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni elektrycznej/mechatronicznej: przygotowanie przewodów i montaż końcówek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego