KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 10.
Do zwalczania parcha jabłoni należy użyć środków ochrony roślin z grupy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parch jabłoni jest chorobą powodowaną przez grzyba, dlatego do jego zwalczania stosuje się środki z grupy fungicydów.
Akarycydy zwalczają roztocza, nematocydy nicienie, a bakteriocydy są ukierunkowane na patogeny bakteryjne, więc nie są właściwym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

Parch jabłoni to jedna z kluczowych chorób w sadownictwie. Istotą tego pytania jest rozpoznanie typu sprawcy i dobranie właściwej grupy środka ochrony roślin. Parch jabłoni jest chorobą grzybową, dlatego prawidłową grupą preparatów do zwalczania są fungicydy (środki przeciwgrzybowe). Fungicydy działają na rozwój grzybów chorobotwórczych (np. ograniczają kiełkowanie zarodników, wzrost grzybni lub infekcję).

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych celów zwalczania:

  • Akarycydy są przeznaczone do zwalczania roztoczy (np. przędziorków). Wybór tej grupy wynika często z błędnego założenia, że każdy problem na liściach to szkodnik.
  • Nematocydy służą do zwalczania nicieni, czyli szkodników glebowych lub zasiedlających tkanki roślin. Nie jest to grupa właściwa dla typowej choroby grzybowej liści i owoców.
  • Bakteriocydy (środki o działaniu przeciwbakteryjnym) mają sens wtedy, gdy potwierdzono chorobę bakteryjną. Parch nie jest chorobą bakteryjną, więc taka odpowiedź oznacza pomylenie sprawcy.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: choroba grzybowa → fungicyd, choroba bakteryjna → środki przeciwbakteryjne, szkodnik zwierzęcy → odpowiednia grupa zoocydów (np. akarycydy na roztocza). Najczęstszy błąd polega na pominięciu diagnozy sprawcy i dobieraniu preparatu "po nazwie" zamiast po biologii zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parch jabłoni to choroba roślin sadowniczych, której sprawcą jest patogen grzybowy. Objawy najczęściej dotyczą liści i owoców (plamy, zniekształcenia), co obniża jakość plonu. W doborze ochrony kluczowe jest rozpoznanie, że to choroba grzybowa, a nie szkodnik.
Fungicydy są przeznaczone do zwalczania grzybów powodujących choroby roślin. Ponieważ parch jabłoni ma pochodzenie grzybowe, środki z tej grupy są ukierunkowane na ograniczenie infekcji i rozwoju patogenu. Inne grupy (np. na roztocza) nie trafią w właściwy cel biologiczny.
Najpierw analizuje się objawy i ich rozmieszczenie: choroby grzybowe często dają plamy, naloty lub nekrozy, a szkodniki częściej powodują żerowanie, dziurki, deformacje i obecność form ruchomych. W praktyce pomaga lustracja liści i owoców oraz sprawdzenie spodniej strony liści.
Akarycydy zwalczają roztocza (np. przędziorki), czyli szkodniki zwierzęce. Parch jabłoni nie jest skutkiem żerowania roztoczy, tylko infekcji grzybowej, więc zastosowanie akarycydu nie rozwiąże problemu. To częsty błąd wynikający z mylenia chorób ze szkodnikami.
Nematocydy są ukierunkowane na nicienie, czyli szkodniki często związane z glebą lub tkankami roślin. Stosuje się je, gdy potwierdzono problem z nicieniami (np. w uprawach pod osłonami lub w glebie). Parch jabłoni jest chorobą liści i owoców o innym pochodzeniu, więc nematocydy nie są właściwe.
Nie, ponieważ bakteriocydy działają na patogeny bakteryjne, a fungicydy na grzyby. Zastąpienie fungicydu bakteriocydem ma sens tylko wtedy, gdy diagnoza wskazuje chorobę bakteryjną. W przypadku parcha jabłoni podstawą ochrony są fungicydy, bo sprawca jest grzybem.
Typowe błędy to: wybór środka "po nazwie" bez ustalenia sprawcy, mylenie choroby z obecnością szkodnika oraz zakładanie, że każdy preparat "na liście" zadziała na wszystko. W nauce do egzaminu pomaga prosta mapa: grzyby → fungicydy, roztocza → akarycydy, nicienie → nematocydy.
Największe ryzyko jest zwykle w okresach sprzyjających infekcjom: przy dużej wilgotności i odpowiedniej temperaturze, szczególnie w fazach intensywnego rozwoju liści i zawiązków. Dla egzaminu najważniejsze jest rozumienie zależności: im lepsze warunki dla grzyba, tym większa potrzeba ochrony fungicydowej.
Należy stosować środki zgodnie z etykietą: dawka, termin, liczba zabiegów oraz okres karencji i prewencji. Ważne jest też rotowanie substancji czynnych (ograniczanie ryzyka odporności) i wykonywanie zabiegów przy warunkach minimalizujących znoszenie cieczy. To podstawy dobrej praktyki w ochronie roślin.
Ucz się "od sprawcy do środka": grzyby, bakterie, owady, roztocza, nicienie. Dobrą metodą jest tworzenie fiszek z nazwą zagrożenia i właściwą grupą preparatu oraz rozwiązywanie zadań z diagnozą objawów. Na egzaminie najpierw zidentyfikuj typ problemu, dopiero potem wybieraj grupę ŚOR.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • EPPO Global Database: Venturia inaequalis (apple scab) – opis organizmu i charakter choroby (patogen grzybowy), https://gd.eppo.int/taxon/VENTIN (dostęp: 2026-03-02)
  • CABI Invasive Species Compendium / datasheet: Venturia inaequalis – informacje o sprawcy parcha jabłoni jako grzybie i metodach zwalczania, https://www.cabi.org/isc/datasheet/56612 (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN – hasło: "parch jabłoni" (charakterystyka choroby; klasyfikacja jako choroba grzybowa), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/parch-jabloni;3950375.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z fitopatologii i ochrony roślin w sadownictwie (podział ŚOR według przeznaczenia)
  • Opisy chorób jabłoni w atlasach chorób i szkodników roślin sadowniczych
  • Komunikaty sadownicze i poradniki integrowanej ochrony roślin (ogólne zasady doboru fungicydów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego