KWALIFIKACJA EKA1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 37.
Dochodami budżetu państwa są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grzywny i mandaty są zaliczane do dochodów niepodatkowych budżetu państwa (katalog dochodów obejmuje m.in. kary pieniężne). Natomiast podatki i opłaty lokalne to dochód JST, a pożyczki i kredytyprzychodami (środki zwrotne), nie dochodami.

Pełne wyjaśnienie:

Dochody budżetu państwa to wpływy o charakterze definitywnym (bezzwrotnym), które zasilają budżet państwa. Do tej grupy zalicza się zarówno dochody podatkowe, jak i dochody niepodatkowe. Wśród dochodów niepodatkowych mieszczą się m.in. różnego rodzaju kary pieniężne, dlatego odpowiedź "grzywny i mandaty" jest prawidłowa.

Odpowiedź "podatki i opłaty lokalne" jest nieprawidłowa, ponieważ "lokalne" oznacza, że są to dochody jednostek samorządu terytorialnego (w praktyce przede wszystkim gmin), a nie dochody budżetu państwa. Typowym błędem jest utożsamienie każdego podatku z budżetem państwa, mimo że część danin publicznych ma charakter samorządowy.

Odpowiedź "zaciągnięte pożyczki i kredyty" również nie jest poprawna: są to środki zwrotne, wykorzystywane do finansowania potrzeb pożyczkowych (np. deficytu), a więc zalicza się je do przychodów, nie do dochodów. Na egzaminach często sprawdza się właśnie to rozróżnienie: dochód zwiększa zasób środków bezzwrotnie, a przychód tworzy zobowiązanie do zwrotu.

Odpowiedź "dochody państwowych osób prawnych" jest nieprawidłowa, ponieważ państwowe osoby prawne co do zasady prowadzą własną gospodarkę finansową i ich dochody nie stanowią automatycznie dochodów budżetu państwa. W kontekście administracyjnym ważne jest rozróżnianie: kto jest dysponentem środków oraz jaki budżet jest zasilany.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się kredyty/pożyczki, najpierw sprawdź, czy pytanie dotyczy dochodów (bezzwrotnych) czy ogólnie "wpływów"/"źródeł finansowania". To często najszybsza droga do poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dochody budżetu państwa to bezzwrotne wpływy zasilające budżet państwa, np. dochody podatkowe i niepodatkowe. Kluczowe jest to, że nie tworzą obowiązku zwrotu jak kredyt. Na egzaminie odróżniaj "dochody" od "przychodów".
Grzywny i mandaty są karami pieniężnymi, czyli wpływami niepodatkowymi o charakterze bezzwrotnym. Ustawa o finansach publicznych wskazuje je w katalogu dochodów budżetu państwa, o ile przepisy szczególne nie przewidują innego przeznaczenia.
Nie. Kredyty i pożyczki są środkami zwrotnymi, więc klasyfikuje się je jako przychody budżetu (finansowanie), a nie dochody. Typowy błąd polega na traktowaniu każdego "wpływu pieniędzy" jako dochodu, mimo że część wpływów trzeba później oddać.
Najprościej: dochody są bezzwrotne (np. podatki, opłaty, kary), a przychody są zwrotne (np. kredyty, pożyczki). Jeśli wpływ powoduje powstanie zobowiązania do spłaty, to zwykle jest przychodem, nie dochodem.
Podatki i opłaty lokalne są związane z samorządem (najczęściej gminą) i zasilają budżety JST, a nie budżet państwa. W zadaniach testowych słowo "lokalne" jest ważną wskazówką: oznacza poziom samorządowy, nie centralny.
Nie zawsze. Co do zasady mandaty i grzywny są dochodem budżetu państwa, ale mogą istnieć wyjątki wynikające z przepisów szczególnych (np. gdy organ nakładający jest związany z samorządem). Na egzaminie liczy się zasada ogólna i poprawna klasyfikacja.
To wpływy bezzwrotne inne niż podatki, np. opłaty, kary pieniężne, odsetki czy inne należności. W pytaniach wielokrotnego wyboru "mandaty" i "grzywny" zwykle są klasycznym przykładem dochodów niepodatkowych.
Ponieważ są przypisane ustawowo do jednostek samorządu terytorialnego i finansują zadania lokalne. Błąd wynika często z mylenia "podatków w ogóle" z "podatkami państwowymi". Na egzaminie zwracaj uwagę na przymiotnik "lokalne".
Najczęstsze pułapki to: mylenie dochodów z przychodami (kredyty/pożyczki), mylenie budżetu państwa z budżetem gminy (podatki lokalne), oraz przekonanie, że mandaty "nie są dochodem". Dobrą strategią jest sprawdzenie bezzwrotności wpływu.
Ucz się definicji i podziałów: dochody vs przychody, dochody podatkowe vs niepodatkowe, budżet państwa vs JST. Rób krótkie fiszki z przykładami (mandaty, opłaty lokalne, kredyty). Na teście czytaj uważnie słowa klucze typu "lokalne" i "zaciągnięte".
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Grzywny i mandaty są zaliczane do dochodów niepodatkowych budżetu państwa (katalog dochodów obejmuje m.in. kary pieniężne)."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, art. 111 (katalog dochodów budżetu państwa), tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1483

Materiały:

  • Tekst ustawy o finansach publicznych (dział dotyczący budżetu państwa i dochodów)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne z finansów publicznych dla szkół branżowych/techników
  • Materiały Ministerstwa Finansów dotyczące podstaw budżetu państwa i klasyfikacji dochodów (jeśli dostępne w programie nauczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego