KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Dokładność przylegania iglicy do opornicy sprawdza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność przylegania iglicy do opornicy ocenia się przez sprawdzenie, czy występuje szczelina między powierzchniami.
Do tego stosuje się blaszkę o określonej grubości (szczelinomierz), którą próbuje się wsunąć w styk. Suwmiarka i toromierz służą do innych pomiarów, a luźnik nie jest właściwym miernikiem szczeliny.

Pełne wyjaśnienie:

Przyleganie iglicy do opornicy w rozjeździe to w praktyce kontrola tego, czy iglica prawidłowo domyka się do opornicy i czy między współpracującymi powierzchniami nie pozostaje niedopuszczalna szczelina. Taka szczelina może świadczyć m.in. o zabrudzeniu, zużyciu, uszkodzeniu elementów lub rozregulowaniu mechanizmu nastawczego.

Do sprawdzenia "dokładności przylegania" stosuje się wprost metodę z blaszką o określonej grubości (czyli blaszką pomiarową/szczelinomierzem). Polega to na próbie wsunięcia blaszki w miejsce styku iglica–opornica: jeżeli blaszka wchodzi, oznacza to istnienie szczeliny co najmniej równej jej grubości, co pozwala ocenić przyleganie w sposób szybki i powtarzalny.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do badanego zjawiska:

  • "suwmiarką" – suwmiarka jest przyrządem uniwersalnym do wymiarów liniowych, ale nie jest wygodna ani typowa do kontroli szczeliny na styku dwóch powierzchni w warunkach rozjazdu; trudno też uzyskać porównywalny wynik w wielu punktach.
  • "toromierzem" – toromierz służy do pomiarów geometrii toru (np. szerokości toru), a nie do oceny przylegania elementów rozjazdu w miejscu styku iglicy z opornicą.
  • "luźnikiem" – narzędzie tego typu kojarzy się z kontrolą luzów/połączeń, natomiast nie jest standardowym przyrządem do oceny szczeliny przylegania w strefie iglica–opornica.

W zadaniu przyjęto blaszkę o grubości 1,0 mm jako wartość kontrolną – kluczowe jest rozpoznanie, że chodzi o metodę "na blaszkę/szczelinomierz", czyli bezpośredni sprawdzian szczeliny w miejscu przylegania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Iglica to ruchomy element rozjazdu, który przylega do opornicy i kieruje zestaw kołowy na właściwy tor. Opornica jest szyną prowadzącą, do której iglica powinna się domknąć. Ich prawidłowy styk wpływa na bezpieczeństwo prowadzenia kół.
Najczęściej wykonuje się kontrolę szczeliny w miejscu styku, używając blaszki pomiarowej (szczelinomierza) o zadanej grubości. Próbujesz wsunąć blaszkę w styk: jeśli wchodzi, oznacza to szczelinę co najmniej równą jej grubości.
Blaszka (szczelinomierz) jest przeznaczona do oceny szczelin między dwiema powierzchniami i pozwala na szybki, powtarzalny test w ciasnym miejscu. Suwmiarka mierzy wymiary liniowe, ale nie jest praktyczna do weryfikacji styku iglica–opornica w warunkach terenowych.
Nie. Toromierz służy do pomiaru parametrów geometrii toru (np. szerokości toru), a nie do oceny szczeliny przylegania elementów rozjazdu. Do styku iglica–opornica stosuje się narzędzia do kontroli szczelin, czyli blaszki pomiarowe.
Oznacza to, że między iglicą a opornicą pozostaje szczelina lub styk jest nieciągły, przez co koło może nie być prawidłowo prowadzone. Przyczyną bywają zabrudzenia, zużycie, uszkodzenia lub rozregulowanie mechanizmu nastawczego. Wymaga to diagnostyki i ewentualnej regulacji.
Najczęściej są to zanieczyszczenia (tłuczeń, lód, piasek), zużycie powierzchni tocznych i prowadzących, odkształcenia elementów oraz rozregulowanie cięgien/napędu. Czasem problemem jest też niewłaściwe smarowanie lub uszkodzenia po przejeździe taboru.
Kontrolę wykonuje się podczas przeglądów okresowych, po robotach regulacyjnych, po zgłoszeniach usterek oraz po zdarzeniach mogących wpłynąć na pracę rozjazdu. W praktyce jest to element rutynowego utrzymania, bo domknięcie iglicy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa.
Częsty błąd to wybór narzędzia "najbardziej znanego" (np. suwmiarki) zamiast narzędzia właściwego do danego zjawiska. Drugi błąd to utożsamianie toromierza z każdym pomiarem na torze. Warto kojarzyć: szczelina/styk → blaszka (szczelinomierz).
Pomiary geometrii toru dotyczą parametrów całego toru (np. szerokości, przechyłki) i wykonuje się je przyrządami do geometrii. Kontrola rozjazdu dotyczy pracy jego części (np. domknięcia iglicy) i często wymaga sprawdzianów styku/szczeliny, regulacji oraz oględzin w konkretnych punktach.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: obejrzeć rozjazd, nazwać elementy, a potem dopasować narzędzia do czynności (pomiar geometrii, kontrola szczelin, regulacja). Przy powtórce rób fiszki: "co sprawdzam?" → "jakim narzędziem?" i trenuj na przykładach z arkuszy.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Suwmiarka i toromierz służą do innych pomiarów, a luźnik nie jest właściwym miernikiem szczeliny."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje utrzymaniowe rozjazdów i procedury pomiarowe stosowane w kolejnictwie) – brak publicznego dostępu w dostarczonym kontekście.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z budowy i utrzymania rozjazdów (skrypty/notesy branżowe szkoły)
  • Instrukcje i procedury utrzymaniowe stosowane u zarządcy infrastruktury/zakładu (wewnętrzne)
  • Podręczniki do przedmiotów zawodowych dotyczące nawierzchni kolejowej i rozjazdów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego