KWALIFIKACJA EKA6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Dokumentację, która po upływie obowiązującego okresu przechowywania podlega ekspertyzie archiwalnej, oznacza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol BE dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, która ma ustalony okres przechowywania, a po jego upływie wymaga jeszcze ekspertyzy archiwalnej (oceny), zanim zapadnie decyzja o dalszym przechowywaniu lub brakowaniu. Pozostałe symbole odnoszą się do innych zasad przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

W kwalifikacji archiwalnej dokumentacji stosuje się symbole, które wskazują sposób i czas przechowywania akt oraz to, co ma się z nimi stać po upływie wymaganego okresu. Kluczowe jest rozróżnienie między dokumentacją archiwalną (wieczystą) i niearchiwalną (czasową).

Odpowiedź "symbolem BE" jest właściwa, ponieważ kategoria BE oznacza dokumentację niearchiwalną, dla której określa się okres przechowywania, a następnie po jego upływie nie podejmuje się decyzji automatycznie, tylko przeprowadza się ekspertyzę archiwalną. Taka ocena ma ustalić, czy akta mogą zostać zniszczone, czy jednak powinny być zachowane dłużej (np. z uwagi na wartość informacyjną lub dowodową).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "symbolem B" – kategoria B dotyczy dokumentacji przechowywanej przez ustalony czas, ale sama litera B nie wskazuje na obowiązkową ekspertyzę archiwalną po upływie tego czasu. Uczeń często wybiera ją z rozpędu, bo jest najbardziej ogólna i kojarzy się z "czasowym przechowywaniem".
  • "symbolem Bc" – to oznaczenie wiąże się z dokumentacją o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym; mechanizm błędu polega na skojarzeniu "c" z "czasowa/krótka", mimo że pytanie dotyczy właśnie obowiązku ekspertyzy archiwalnej.
  • "symbolem A" – kategoria A dotyczy dokumentacji archiwalnej przeznaczonej do trwałego przechowywania, więc nie jest to dokumentacja kierowana do ekspertyzy po upływie okresu (bo co do zasady nie ma tu "upływu okresu przechowywania" w sensie czasowego limitu).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "po upływie okresu przechowywania podlega ekspertyzie archiwalnej", szukaj symbolu, który wprost łączy czasowe przechowywanie z dodatkową oceną – to typowy wyróżnik kategorii BE.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria BE oznacza dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez określony czas, która po upływie tego okresu wymaga ekspertyzy archiwalnej. Dopiero po ocenie archiwisty zapada decyzja, czy akta można wybrakować, czy należy je zachować.
Bo nie da się z góry przesądzić, czy po upływie minimalnego okresu przechowywania dokumenty stracą wartość. Ekspertyza pozwala ocenić ich znaczenie dowodowe i informacyjne oraz ograniczyć ryzyko zniszczenia akt, które mogą być potrzebne w przyszłości.
Symbol B wskazuje dokumentację niearchiwalną przechowywaną czasowo, zwykle z decyzją po upływie okresu wynikającą z zasad jednostki. BE dodatkowo sygnalizuje, że po upływie tego czasu trzeba wykonać ekspertyzę archiwalną, zanim podejmie się decyzję o brakowaniu.
Symbol A oznacza dokumentację archiwalną o trwałej wartości historycznej lub dowodowej. Takie akta co do zasady przechowuje się bezterminowo i nie kwalifikuje do zniszczenia po upływie lat. Na egzaminie łatwo pomylić "A=ważne" z pytaniami o okres przechowywania.
Ekspertyza archiwalna to ocena dokumentacji po upływie okresu przechowywania, wykonywana przez osoby uprawnione w archiwum/archiwum zakładowym. Jej celem jest ustalenie, czy dokumenty można zniszczyć, czy należy je zachować dłużej lub przekwalifikować ze względu na ich wartość.
Brakowanie wykonuje się po upływie wymaganego okresu przechowywania dokumentacji niearchiwalnej i po spełnieniu procedur wewnętrznych. W przypadku akt oznaczonych jako BE konieczne jest uwzględnienie ekspertyzy archiwalnej, bo decyzja o zniszczeniu nie powinna być podejmowana automatycznie.
Najczęstsze pomyłki to wybór "B" z przyzwyczajenia (bo kojarzy się z czasowym przechowywaniem) oraz mylenie "BE" z "Bc" przez podobieństwo zapisu. Pomaga metoda: najpierw zaznacz w treści słowo ekspertyza, a dopiero potem dopasuj symbol.
Nie. Bc odnosi się do dokumentacji o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym, a BE wskazuje na konieczność wykonania ekspertyzy archiwalnej po upływie okresu przechowywania. Różnica jest istotna, bo wpływa na to, czy dokumenty mogą być szybko brakowane.
Szukaj połączenia dwóch elementów: upływ okresu przechowywania oraz obowiązek ekspertyzy archiwalnej. To charakterystyczny zestaw wskazówek. Jeśli w pytaniu jest sama informacja o czasie przechowywania bez ekspertyzy, częściej pasuje ogólna kategoria B.
W praktyce biurowej trzeba umieć: oznaczać teczki właściwą kategorią archiwalną, rozumieć różnice między dokumentacją archiwalną i niearchiwalną, pilnować okresów przechowywania oraz współpracować z archiwum zakładowym przy przekazywaniu akt i przygotowaniu do brakowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe symbole odnoszą się do innych zasad przechowywania."

Materiały:

  • Materiały szkolne z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (kwalifikacja archiwalna, kategorie akt)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach (do nauki definicji symboli A/B/BE/Bc)
  • Podręczniki/opracowania z archiwistyki zakładowej (rozdziały o kwalifikacji i brakowaniu dokumentacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego