KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 21.
Dokumentację techniczno-ruchową (DTR) maszyny tzw. paszport maszyny opracowuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
DTR (paszport maszyny) jest elementem dokumentacji technicznej opracowywanej przez podmiot, który projektuje i wytwarza maszynę. Dlatego przygotowanie DTR należy do producenta, natomiast sprzedawca przekazuje dokumenty, a właściciel i operator tylko z nich korzystają w eksploatacji.

Pełne wyjaśnienie:

Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR), potocznie nazywana "paszportem maszyny", to zestaw informacji niezbędnych do bezpiecznego i prawidłowego użytkowania sprzętu: opis przeznaczenia, podstawowe parametry, zasady obsługi, wymagania eksploatacyjne, czynności konserwacyjne oraz wskazówki dotyczące przeglądów. Taka dokumentacja powstaje na etapie przygotowania wyrobu do użytkowania i jest ściśle związana z konstrukcją oraz rozwiązaniami zastosowanymi w danym modelu.

Z tego powodu DTR opracowuje producent maszyny – to on posiada pełną wiedzę o projekcie, zastosowanych materiałach, ograniczeniach pracy, procedurach obsługowych i warunkach, w których sprzęt może być używany. Producent przygotowuje dokumentację w sposób spójny z konstrukcją i przewidzianym zastosowaniem, tak aby użytkownik mógł bezpiecznie eksploatować maszynę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "sprzedawca maszyny" – sprzedawca zwykle pośredniczy w obrocie i może przekazać dokumenty kupującemu, ale nie jest podmiotem, który tworzy instrukcje i dane techniczne wynikające z projektu oraz wytworzenia maszyny.
  • "właściciel maszyny" – właściciel odpowiada za organizację eksploatacji (np. utrzymanie, przeglądy, zapewnienie operatorów), może gromadzić dokumenty eksploatacyjne, jednak nie opracowuje DTR jako dokumentu producenta.
  • "operator maszyny" – operator korzysta z DTR w codziennej pracy (obsługa, czynności przed rozpoczęciem pracy, konserwacja), ale nie jest źródłem danych konstrukcyjnych i nie tworzy DTR; może co najwyżej prowadzić zapisy eksploatacyjne lub zgłaszać uwagi.

W praktyce na budowie warto pamiętać: jeśli przy odbiorze sprzętu brakuje DTR/instrukcji, nie należy "dorabiać" jej we własnym zakresie. Należy dopilnować, aby komplet dokumentów został dostarczony przez kanał sprzedaży lub serwisu, ale autorem dokumentacji pozostaje producent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DTR to dokumentacja techniczno-ruchowa opisująca zasady użytkowania, obsługi i utrzymania maszyny. Zawiera m.in. parametry, ograniczenia pracy oraz zalecenia konserwacyjne. W praktyce pomaga operatorowi i służbom utrzymania eksploatować sprzęt bezpiecznie i zgodnie z przeznaczeniem.
Producent zna konstrukcję, materiały, ograniczenia i ryzyka wynikające z projektu maszyny, więc może rzetelnie opisać warunki bezpiecznej eksploatacji. Operator korzysta z instrukcji w pracy, ale nie ma pełnych danych projektowych ani odpowiedzialności za przygotowanie dokumentacji wyrobu.
"Paszport maszyny" to potoczne określenie zestawu dokumentów identyfikujących i opisujących maszynę, często kojarzone z DTR oraz danymi technicznymi. Na budowie używa się go jako skrótu myślowego: "czy maszyna ma komplet dokumentacji do użytkowania i utrzymania?".
W praktyce sprzedawca zwykle przekazuje nabywcy dokumentację otrzymaną od producenta (np. DTR/instrukcję). To jednak nie sprzedawca jest autorem tych materiałów. Na egzaminie warto rozróżnić: kto dokumentację opracowuje, a kto ją przekazuje użytkownikowi.
Typowo są to: przeznaczenie i opis działania, podstawowe parametry, zasady uruchamiania i obsługi, wymagania dotyczące przeglądów oraz konserwacji, wskazówki bezpieczeństwa i ograniczenia pracy. Zestaw może się różnić zależnie od rodzaju maszyny i jej wyposażenia.
Przede wszystkim przed pierwszym użyciem maszyny, po dłuższym postoju, po naprawie oraz przy nietypowych warunkach pracy. DTR przydaje się też do sprawdzenia czynności obsługowych (np. smarowanie, kontrola płynów) i wymagań dotyczących bezpiecznego użytkowania.
DTR jest dokumentem przygotowanym przez producenta i opisuje maszynę "z założenia". Dokumenty eksploatacyjne (np. zapisy przeglądów, karty serwisowe, protokoły) powstają w trakcie użytkowania u właściciela/użytkownika. Częsty błąd to mylenie tych dwóch grup dokumentów.
Właściciel może prowadzić własne instrukcje stanowiskowe lub procedury obsługi (np. organizacyjne), ale nie powinien "przerabiać" DTR w sensie zastępowania zaleceń producenta. Jeśli potrzebne są zmiany lub uzupełnienia, właściwą drogą jest kontakt z producentem lub autoryzowanym serwisem.
Najczęściej myli się pojęcie "kto opracowuje" z "kto posiada" albo "kto przekazuje". Uczniowie wybierają operatora lub właściciela, bo kojarzą ich z codzienną pracą maszyną. Na egzaminie kluczowe jest przypisanie autorstwa dokumentacji producentowi.
Warto przejrzeć przykładowe DTR/instrukcje maszyn (walce, koparki, ładowarki), zapamiętać role: producent–sprzedawca–właściciel–operator, oraz ćwiczyć pytania definicyjne. Pomaga też łączenie treści DTR z praktyką: obsługa codzienna, przeglądy i bezpieczna eksploatacja.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "DTR (paszport maszyny) jest elementem dokumentacji technicznej opracowywanej przez podmiot, który projektuje i wytwarza maszynę."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR przykładowych maszyn do robót ziemnych i drogowych (materiały producentów)
  • Podręczniki z eksploatacji maszyn budowlanych/drogowych (rozdziały o dokumentacji i obsłudze)
  • Materiały dydaktyczne BUD.13 dotyczące użytkowania i utrzymania maszyn (opracowania szkolne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego