KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 28.
Dokumentem o charakterze dyspozycyjnym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokument dyspozycyjny to taki, który stanowi polecenie lub podstawę do wykonania operacji (np. wypłaty gotówki). "Wniosek o wypłatę gotówki" ma charakter zlecający/uruchamiający wypłatę. "Raport kasowy" służy rozliczeniu i ewidencji, "protokół kontroli" dokumentuje sprawdzenie, a "instrukcja" opisuje zasady postępowania.

Pełne wyjaśnienie:

W gospodarce kasowej można spotkać różne rodzaje dokumentów, które pełnią odmienne funkcje w obiegu gotówki. Kluczowe jest rozróżnienie, czy dokument dyspozycyjnie uruchamia czynność (jest podstawą do wykonania operacji), czy raczej ewidencjonuje, kontroluje lub opisuje zasady.

Odpowiedź "wniosek o wypłatę gotówki" jest właściwa, ponieważ taki wniosek ma charakter dyspozycyjny: stanowi formalne wystąpienie o dokonanie wypłaty (czyli inicjuje i uzasadnia wykonanie operacji rozchodowej w kasie). W praktyce jest to dokument, na podstawie którego uprawniona osoba może zatwierdzić wypłatę, a kasjer otrzymuje podstawę do realizacji operacji.

Pozostałe propozycje odnoszą się do innych funkcji:

  • "raport kasowy" jest dokumentem rozliczeniowo-ewidencyjnym: służy do zestawienia i rozliczenia operacji kasowych w danym okresie. Nie jest poleceniem wypłaty, lecz podsumowaniem tego, co już zostało przyjęte/wypłacone i ujęte w zapisach.
  • "protokół kontroli kasy" ma charakter kontrolny: dokumentuje czynności sprawdzające (np. stan gotówki, zgodność zapisów). Potwierdza wynik kontroli, ale sam w sobie nie stanowi dyspozycji wypłaty ani wpłaty.
  • "instrukcja kasowa" ma charakter instrukcyjny/organizacyjny: opisuje procedury, odpowiedzialności i zasady postępowania. Jest ważna dla prawidłowej pracy kasy, lecz nie jest dokumentem operacyjnym uruchamiającym pojedynczą wypłatę.

Wskazówka egzaminacyjna: aby poprawnie rozpoznać dokument dyspozycyjny, odpowiedz sobie na pytanie: czy ten dokument "każe" coś zrobić tu i teraz (zleca operację), czy tylko opisuje zasady, podsumowuje zdarzenia albo je kontroluje?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokument dyspozycyjny to taki, który stanowi podstawę do wykonania operacji, czyli wyraża dyspozycję: zleca wpłatę lub wypłatę. W praktyce jest "uruchomieniem" czynności kasowej (po zatwierdzeniu), a nie jej podsumowaniem czy kontrolą.
Ponieważ wniosek dotyczy wykonania konkretnej czynności: wypłaty określonej kwoty gotówki. Jest więc dokumentem inicjującym operację i stanowi podstawę do jej realizacji po akceptacji przez osoby uprawnione w jednostce.
Raport kasowy służy rozliczeniu i ewidencji operacji, które już miały miejsce w danym okresie. Dokument dyspozycyjny natomiast stanowi polecenie/podstawę do wykonania operacji. Najprościej: raport "podsumowuje", a dyspozycja "zleca".
Dokumenty kontrolne to te, które potwierdzają sprawdzenie prawidłowości lub stanu, np. protokoły z kontroli kasy, zestawienia weryfikacyjne, potwierdzenia zgodności. Nie służą do zlecania wypłaty, tylko do udokumentowania wyniku kontroli.
Nie. Instrukcja kasowa to dokument organizacyjny i proceduralny: opisuje zasady pracy kasy, obieg dokumentów i odpowiedzialność. Jest ważna dla zgodności działań, ale nie jest podstawą pojedynczej wypłaty ani wpłaty gotówki.
Zadaj sobie pytanie, czy dokument bezpośrednio dotyczy wykonania operacji (wypłać/wpłać) i może być podstawą realizacji czynności. Jeśli dokument jedynie opisuje zasady, potwierdza kontrolę albo zbiera dane do rozliczenia, zwykle nie jest dyspozycyjny.
Najczęściej myli się dokumenty ewidencyjne z dyspozycyjnymi (np. wskazuje się raport kasowy) oraz kontrolne z dyspozycyjnymi (np. protokół kontroli). Błąd wynika z kojarzenia "kasa" z jednym dokumentem zamiast analizy funkcji dokumentu.
Stosuje się go, gdy pracownik lub komórka organizacyjna potrzebuje gotówki na określony cel i musi uzyskać zgodę oraz podstawę do wypłaty. Wniosek porządkuje proces: wskazuje cel, kwotę, osobę pobierającą i ścieżkę akceptacji.
Zwykle zawiera dane wnioskującego, kwotę, cel wypłaty, datę, podpisy/akceptacje osób uprawnionych oraz identyfikację jednostki. Dokładny zakres zależy od procedur jednostki, ale idea jest stała: ma jednoznacznie zlecać wypłatę.
Nie. Dokument dyspozycyjny jest podstawą do wykonania operacji (po akceptacji), ale nie jest jeszcze dowodem, że operacja faktycznie zaszła. Dopiero dokumenty potwierdzające realizację i ewidencja (np. zapisy oraz rozliczenia) pokazują wykonanie operacji.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Dokument dyspozycyjny to taki, który stanowi polecenie lub podstawę do wykonania operacji (np. wypłaty gotówki)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu gospodarki kasowej i obiegu dokumentów w jednostce
  • Podręczniki do podstaw rachunkowości (działy: kasa, dokumentowanie operacji gotówkowych)
  • Wewnętrzne procedury jednostek (instrukcje kasowe) omawiane na zajęciach praktycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego