KWALIFIKACJA SPL1 - WRZESIEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 12.
Dokumenty mające wartość historyczną, które powinny być przechowywane w archiwum zakładowym, a następnie w archiwum państwowym, oznaczone są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej (historycznej) wartości, które przechowuje się w archiwum zakładowym, a następnie przekazuje do archiwum państwowego. Kategorie B (np. B5, BE) i Bc dotyczą dokumentacji niearchiwalnej, przechowywanej czasowo i co do zasady przeznaczonej do brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

W kwalifikowaniu dokumentacji stosuje się kategorie archiwalne, które mówią, jak długo i w jaki sposób należy przechowywać akta. Kategoria A to materiały archiwalne, czyli dokumenty mające trwałą wartość historyczną, dowodową lub informacyjną. Z tego powodu nie podlegają one zwykłemu "terminowemu" przechowywaniu – powinny być zabezpieczone w archiwum zakładowym, a po spełnieniu wymogów przekazywane do archiwum państwowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • B5 – litera B wskazuje dokumentację niearchiwalną (czasową). Liczba (tu: 5) oznacza okres przechowywania w latach. Taka dokumentacja po upływie okresu i po dopełnieniu formalności co do zasady może zostać wybrakowana, więc nie jest przeznaczona do archiwum państwowego jako materiał historyczny.
  • Bc – to również dokumentacja niearchiwalna, zwykle o krótkotrwałej przydatności praktycznej (często traktowana jako "robocza" lub wtórna). Nie jest kwalifikowana jako materiały archiwalne.
  • BE – mimo że bywa kojarzona z "ważniejszymi" aktami (np. wymagającymi oceny), nadal należy do grupy B, czyli dokumentacji niearchiwalnej. Oznacza to brak automatycznego statusu materiałów archiwalnych kategorii A oraz brak zasady przekazywania do archiwum państwowego w trybie właściwym dla materiałów archiwalnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wartość historyczna" i przekazanie do archiwum państwowego, najczęściej chodzi o kategorię A. Kategorie z literą B kojarz z terminowością i możliwością brakowania po upływie czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria A oznacza materiały archiwalne, czyli dokumenty o trwałej wartości (np. historycznej lub dowodowej), które przechowuje się długotrwale. Co do zasady nie są one przeznaczone do brakowania po latach, tylko do zabezpieczenia i przekazania do właściwego archiwum.
Ponieważ mają znaczenie dla historii, państwa lub społeczeństwa i powinny być zachowane na stałe. Archiwum państwowe przejmuje materiały archiwalne, aby zapewnić ich profesjonalne przechowywanie, ewidencję oraz możliwość udostępniania w przyszłości.
B5 to dokumentacja niearchiwalna (litera B), którą przechowuje się przez określony czas. Liczba 5 oznacza okres przechowywania w latach, liczony według zasad przyjętych w danej organizacji. Po upływie okresu możliwe jest brakowanie po spełnieniu formalności.
Bc dotyczy dokumentacji niearchiwalnej o krótkiej przydatności praktycznej (zwykle pomocniczej). W przeciwieństwie do A nie stanowi materiałów archiwalnych i nie jest przeznaczona do wieczystego przechowywania ani przekazania jako zasób historyczny.
BE należy do grupy B, czyli dokumentacji niearchiwalnej. W praktyce może oznaczać akta wymagające oceny przed zniszczeniem, ale nadal nie są to materiały archiwalne kategorii A. Sam zapis "BE" nie przesądza o przekazaniu do archiwum państwowego.
Szukaj sformułowań typu: "wartość historyczna", "materiały archiwalne", "przekazanie do archiwum państwowego". Takie elementy zwykle wskazują na kategorię A. Jeśli pojawia się liczba lat, częściej chodzi o kategorię B.
Tak, ale nie wszystkie. Część dokumentacji magazynowej jest typowo czasowa (kategorie B), jednak niektóre dokumenty o znaczeniu trwałym dla jednostki (np. kluczowe rejestry, dokumenty założycielskie, istotne decyzje) mogą zostać zakwalifikowane jako materiały archiwalne. O rozstrzygnięciu decydują zasady w wykazie akt.
Brakowanie stosuje się po upływie wymaganego okresu przechowywania dokumentacji niearchiwalnej (kategorie z literą B). Zanim dojdzie do zniszczenia, zwykle trzeba wykazać, że minął termin oraz spełnić procedury ewidencyjne. Materiałów kategorii A zasadniczo się nie brakuję.
Częsty błąd to uznanie, że "skoro coś jest w archiwum", to ma kategorię A. Drugim błędem jest sugerowanie się cyfrą w symbolu (np. B5) i wybór "konkretnej" odpowiedzi. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: A = wieczyste, B = terminowe.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach z dokumentacji firmowej: przyporządkuj typ dokumentu do kategorii z wykazu akt i uzasadnij wybór (wieczyste vs terminowe). Pomaga też prosta reguła: A kojarz z "archiwum państwowym", a B z "brakowaniem po czasie".
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej (historycznej) wartości, które przechowuje się w archiwum zakładowym, a następnie przekazuje do archiwum państwowego.

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna obowiązująca w jednostce
  • Jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) dla danej organizacji
  • Podstawowe materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego