KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 25.
Dolny lewy pierwszy trzonowiec mleczny należy oznaczyć jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "74, -04" jest poprawna, bo w systemie FDI "7" oznacza lewy dolny kwadrant uzębienia mlecznego, a "4" pierwszy trzonowiec mleczny. W systemie Haderup dla żuchwy stosuje się znak minus, a pierwszy trzonowiec mleczny ma pozycję "04", stąd zapis "-04".

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji stomatologicznej spotyka się różne systemy oznaczania zębów. W tym pytaniu chodzi o dolny lewy pierwszy trzonowiec mleczny, czyli ząb mleczny w żuchwie po lewej stronie pacjenta, odpowiadający pierwszemu trzonowcowi w uzębieniu mlecznym (nie mylić z pierwszym trzonowcem stałym).

System FDI zapisuje zęby dwiema cyframi. Dla uzębienia mlecznego kwadranty to 5–8. Cyfra 7 oznacza lewy dolny kwadrant uzębienia mlecznego, a cyfra 4 oznacza pierwszy trzonowiec mleczny. Dlatego poprawny zapis w FDI to 74.

System Haderup dla zębów mlecznych używa pozycji 01–05, a położenie w szczęce/żuchwie zaznacza znakiem. Dla żuchwy stosuje się minus, a pierwszy trzonowiec mleczny ma pozycję 04. Stąd prawidłowy zapis to -04 (spotyka się też wariant zapisu z minusem po liczbie, np. 04-, ale znaczenie pozostaje to samo).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Opcja z "46" odnosi się do uzębienia stałego (inny system kwadrantów i inne pozycje), więc nie pasuje do zęba mlecznego. Propozycja z "16" dotyczy górnego prawego obszaru i również wskazuje uzębienie stałe. Zapis z "84" ma wprawdzie kwadrant mleczny w żuchwie, ale oznacza prawą stronę (8 = prawy dolny kwadrant mleczny), więc nie odpowiada zębowi po lewej stronie pacjenta.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy ząb jest mleczny czy stały, potem wybierz stronę (lewy/prawy pacjenta) i łuk (szczęka/żuchwa). Dopiero na końcu dobierz pozycję zęba (siekacz/kieł/trzonowiec) w danym systemie zapisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W systemie FDI pierwsza cyfra oznacza kwadrant, a druga pozycję zęba w tym kwadrancie. Dla uzębienia mlecznego kwadranty to 5–8, gdzie "7" oznacza lewy dolny kwadrant, a "4" pierwszy trzonowiec mleczny. Dlatego "74" to dolny lewy pierwszy trzonowiec mleczny.
Najłatwiej po pierwszej cyfrze: w FDI zęby stałe mają kwadranty 1–4, a mleczne 5–8. Jeśli pierwsza cyfra jest z zakresu 5–8, zapis dotyczy uzębienia mlecznego. To pozwala uniknąć pomyłek typu 46 (stały) zamiast 74 (mleczny).
W systemie Haderup znak przy numerze informuje o łuku zębowym. Znak minus stosuje się dla żuchwy, a znak plus dla szczęki. Dzięki temu sam numer pozycji (np. 04) nie jest oderwany od informacji, czy ząb jest w górnym czy dolnym łuku.
W Haderup dla zębów mlecznych używa się pozycji 01–05. Liczba "04" wskazuje pierwszy trzonowiec mleczny, a znak minus oznacza żuchwę. Zapis "-04" oznacza więc pierwszy trzonowiec mleczny w dolnym łuku (żuchwie), a strona zależy od umiejscowienia znaku zgodnie z zasadami tego systemu.
Najczęściej myli się uzębienie stałe z mlecznym (np. wybiera się 46 zamiast 74), myli się stronę lewą i prawą pacjenta (74 vs 84) oraz ignoruje znaczenie znaków +/− w Haderup. Pomaga nawyk: najpierw typ uzębienia, potem łuk, potem strona, na końcu pozycja zęba.
Oba zapisy dotyczą zębów mlecznych w żuchwie, ale różnią się stroną. "7" to lewy dolny kwadrant uzębienia mlecznego, a "8" to prawy dolny kwadrant uzębienia mlecznego. Druga cyfra "4" w obu przypadkach oznacza pierwszy trzonowiec mleczny, więc kluczowa jest pierwsza cyfra.
W praktyce można spotkać oba zapisy, bo znak bywa stawiany przed lub po liczbie, a jego położenie może też wskazywać stronę (lewa/prawa). Dla celów egzaminacyjnych najważniejsze jest, by zachować zgodność z konwencją używaną w zadaniu: minus dla żuchwy i "04" dla pierwszego trzonowca mlecznego.
Notację zębów stosuje się m.in. przy opisie stanu uzębienia, planie profilaktyki (lakowanie, fluoryzacja, instruktaż higieny), zaznaczaniu ubytków i kamienia nazębnego oraz w komunikacji z lekarzem. Spójny zapis zmniejsza ryzyko pomyłki w identyfikacji zęba.
W uzębieniu mlecznym w FDI druga cyfra opisuje pozycję od linii pośrodkowej: 1 siekacz przyśrodkowy, 2 siekacz boczny, 3 kieł, 4 pierwszy trzonowiec mleczny, 5 drugi trzonowiec mleczny. Dlatego "4" i "5" to trzonowce mleczne, a nie "6" jak w uzębieniu stałym.
Skuteczna metoda to schemat: stałe 1–4, mleczne 5–8, a następnie zapamiętanie, że rośnie "zgodnie z ruchem wskazówek zegara" zaczynając od prawej strony pacjenta w szczęce. Warto ćwiczyć na rysunkach łuków: losuj ząb i zapisuj jego numer w 10–20 krótkich seriach.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "74, -04" jest poprawna, bo w systemie FDI "7" oznacza lewy dolny kwadrant uzębienia mlecznego, a "4" pierwszy trzonowiec mleczny."

Źródła:

  • ISO 3950:2016 Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity (system FDI), 2016

Materiały:

  • Podręczniki z anatomii i fizjologii jamy ustnej (uzębienie mleczne i stałe, nazewnictwo zębów)
  • Materiały dydaktyczne do dokumentacji stomatologicznej (schematy FDI i zapisy alternatywne)
  • Ćwiczenia na schematach łuków zębowych: szybkie wskazywanie kwadrantu i pozycji zęba

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego