Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 30.
Dopuszczalna zawartość jonów siarczanowych(VI) w wodzie do picia wynosi 200 mg/dm3. Oznacza to, że próbka wody o objętości 250 cm3 może zawierać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie dopuszczalne wynosi 200 mg/dm3. Objętość próbki 250 cm3 to 0,25 dm3 (bo 1000 cm3 = 1 dm3). Maksymalna masa jonów w tej próbce to: 200 mg/dm3 × 0,25 dm3 = 50 mg. Dlatego poprawna jest odpowiedź 50 mg SO42-.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dopuszczalną zawartość jonów siarczanowych(VI) jako 200 mg/dm3. Jest to stężenie masowe, czyli informacja, ile miligramów danej substancji może przypadać na 1 dm3 (1 litr) wody.

Krok 1: Zamiana objętości próbki na dm3
Próbka ma objętość 250 cm3. Ponieważ 1 dm3 = 1000 cm3, to:
250 cm3 = 250/1000 dm3 = 0,25 dm3.

Krok 2: Obliczenie maksymalnej masy jonów w tej objętości
Skoro w 1 dm3 dopuszczalne jest 200 mg, to w 0,25 dm3 dopuszczalna masa wynosi:
m = 200 mg/dm3 × 0,25 dm3 = 50 mg.

Odpowiedź "50 mg SO42-" jest więc poprawna, bo wynika wprost z proporcji między stężeniem (mg/dm3) a objętością próbki (dm3).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "150 mg SO42-" i "100 mg SO42-" są zbyt duże dla 0,25 dm3 przy limicie 200 mg/dm3. Takie wartości mogłyby się pojawić, gdyby pomylić przelicznik objętości lub wykonać nieprawidłową proporcję.
  • "200 mg SO42-" to typowy błąd zakotwiczenia: przepisanie liczby z treści. 200 mg dotyczy 1 dm3, a nie 0,25 dm3.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w trakcie rachunków (mg/dm3 i dm3). Skraca to ryzyko odwrócenia działania (mnożenia/dzielenia) oraz pomylenia cm3 z dm3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza jednostka mg/dm3 w analizie wody?
mg/dm3 to stężenie masowe: liczba miligramów substancji przypadająca na 1 dm3 (czyli 1 litr) wody. Dzięki temu można łatwo przeliczyć, ile maksymalnie mg może być w dowolnej objętości próbki, mnożąc stężenie przez objętość w dm3.
Jak przeliczyć 250 cm3 na dm3 krok po kroku?
Użyj zależności: 1 dm3 = 1000 cm3. Dzielisz więc 250 przez 1000: 250 cm3 = 0,25 dm3. To kluczowy etap, bo stężenie jest podane na dm3, a nie na cm3.
Jak obliczyć masę jonów w próbce, gdy znam stężenie w mg/dm3?
Stosujesz wzór: masa = stężenie × objętość. Warunek: objętość musi być w dm3. Przykład: 200 mg/dm3 i 0,25 dm3 daje 200 × 0,25 = 50 mg. Zawsze zapisuj jednostki, żeby nie odwrócić działania.
Dlaczego nie można od razu przyjąć, że w 250 cm3 jest 200 mg siarczanów?
200 mg/dm3 dotyczy 1 dm3, czyli 1000 cm3. Próbka 250 cm3 jest cztery razy mniejsza, więc dopuszczalna masa jest cztery razy mniejsza. Przepisanie "200 mg" to typowy błąd wynikający z czytania liczby bez uwzględnienia jednostki.
Co to są jony siarczanowe(VI) w wodzie do picia?
Jony siarczanowe(VI) to aniony SO4(2-) obecne w wodach naturalnych m.in. z rozpuszczania minerałów oraz z działalności człowieka. W ocenie jakości wody traktuje się je jako wskaźnik chemiczny, a wyniki porównuje z wartościami dopuszczalnymi.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w zadaniach o mg/dm3 i cm3?
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia cm3 na dm3, użycie złego przelicznika (np. 1 dm3 = 100 cm3), odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia) oraz "zakotwiczenie" na liczbie z treści zadania bez analizy jednostek.
Jak sprawdzić wynik obliczenia masy w próbce na logikę?
Porównaj wielkości: 250 cm3 to 1/4 dm3, więc wynik powinien być 1/4 wartości z 1 dm3. Skoro w 1 dm3 dopuszczalne jest 200 mg, to w 1/4 dm3 musi wyjść 50 mg. Taka kontrola szybko wychwytuje błędy rachunkowe.
Kiedy w ochronie środowiska używa się przeliczeń stężenia na masę?
Przeliczenia stężenia na masę wykorzystuje się m.in. przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych, szacowaniu ładunku zanieczyszczeń w próbkach, przygotowaniu sprawozdań z monitoringu oraz przy wstępnej ocenie, czy wynik mieści się w wymaganiach jakościowych.
Czy mg/dm3 to to samo co mg/L w praktyce laboratoryjnej?
Tak, w praktyce analitycznej mg/dm3 jest równoważne mg/L, ponieważ 1 dm3 = 1 L. Mimo to na egzaminie warto pokazać tok przeliczeń jednostek, bo zadania często mieszają zapis w cm3, dm3 i litrach.
Jak przygotować się do zadań rachunkowych z jakości wody na egzamin?
Utrwal: przeliczenia cm3–dm3–L, działania na ułamkach dziesiętnych (0,25; 0,1; 2,5) oraz prostą proporcję masa = stężenie × objętość. Ćwicz na krótkich przykładach i zawsze dopisuj jednostki w każdym kroku obliczeń.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Stężenie dopuszczalne wynosi 200 mg/dm3."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI) – SI Brochure (definicje jednostek i przedrostków, zależności objętości), https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 27.02.2026)
  • Khan Academy (PL) – przeliczanie jednostek objętości (cm3, dm3, L), https://pl.khanacademy.org/math (dział: jednostki i przeliczanie) (dostęp: 27.02.2026)
  • WHO – Guidelines for Drinking-water Quality (informacje ogólne o wskaźnikach jakości wody i interpretacji stężeń), https://www.who.int/publications/i/item/9789241549950 (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Tablice jednostek i przeliczniki SI (dm3, cm3, L)
  • Podstawy chemii analitycznej: stężenia i jednostki
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu jakości wód (wskaźniki i interpretacja wyników)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego