KWALIFIKACJA CHM4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 12.
Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) benzoesanu sodu wynosi 5 mg/kg masy ciała. Maksymalna masa benzoesanu sodu, jaką może dziennie pobierać człowiek o masie 70 kg wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
ADI jest podane w mg/kg masy ciała, więc aby uzyskać dopuszczalną dawkę dzienną w mg, mnoży się ADI przez masę osoby. Dla 70 kg: 5 mg/kg × 70 kg = 350 mg. Wynik ma jednostkę mg, bo skraca się "kg" z mianownika.

Pełne wyjaśnienie:

ADI (dopuszczalne dzienne spożycie) to ilość substancji (np. dodatku do żywności), którą można przyjmować codziennie przez całe życie bez oczekiwanych negatywnych skutków zdrowotnych. Wartość ADI jest zwykle podawana jako mg na kg masy ciała na dobę.

Aby obliczyć maksymalną masę benzoesanu sodu możliwą do pobrania przez konkretną osobę, trzeba przeliczyć dawkę "na kilogram" na dawkę "dla całej osoby". Wykorzystuje się prosty wzór:

Maksymalna dawka (mg) = ADI (mg/kg) × masa ciała (kg)

Dla osoby o masie 70 kg i ADI równym 5 mg/kg:

5 mg/kg × 70 kg = 350 mg

Jednostki są spójne: "kg" skraca się, a pozostaje "mg".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 175 mg zwykle wynika z nieprawidłowego przyjęcia połowy masy ciała lub błędnego zaokrąglania/"dzielenia przez 2" bez uzasadnienia.
  • 70 mg może być skutkiem pominięcia współczynnika 5 i potraktowania masy ciała (70 kg) jak gotowej dawki w mg, co jest błędem jednostek.
  • 450 mg to wynik zbyt duży; najczęściej pojawia się po wykonaniu niepoprawnego mnożenia (np. 5 × 90) lub po przypadkowym podstawieniu innej masy ciała niż 70 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w wyniku zostały właściwe jednostki. Jeśli w treści jest mg/kg i kg, to wynik musi wyjść w mg. To szybki test kontroli poprawności obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADI to dopuszczalne dzienne spożycie wyrażane najczęściej w mg/kg masy ciała na dobę. Służy do oceny, jaka ilość substancji (np. konserwantu) może być przyjmowana codziennie przez długi czas bez spodziewanych skutków zdrowotnych.
Stosuje się proste przeliczenie: dawka (mg) = ADI (mg/kg) × masa ciała (kg). To zamienia wartość "na kilogram" na ilość dla konkretnej osoby. Zawsze kontroluj jednostki: mg/kg pomnożone przez kg daje mg.
ADI jest zdefiniowane jako dawka na każdy kilogram masy ciała. Osoba cięższa może (w sensie toksykologicznym) przyjąć większą masę substancji przy tym samym ADI, bo dawka jest proporcjonalna do masy.
Jeśli ADI jest w mg/kg, a masa ciała w kg, to po mnożeniu jednostka "kg" się skraca i wynik jest w mg. Gdy w wyniku wychodzi mg/kg albo g bez przeliczenia, to zwykle oznacza błąd jednostek.
Nie. ADI dotyczy spożycia dziennego (na dobę) i jest używane do długoterminowej oceny bezpieczeństwa. Nie jest to limit "jednorazowej porcji", dlatego w interpretacji ważny jest kontekst całodziennego pobrania z różnych produktów.
Najczęstsze pomyłki to: pomylenie rzędu wielkości (np. 0,5 z 5), pominięcie mnożenia przez masę ciała, mylenie mg z g oraz brak kontroli jednostek po przekształceniu. Pomaga zapis wzoru i krótka kontrola jednostek.
E211 to oznaczenie dodatku do żywności odpowiadające benzoesanowi sodu, stosowanemu jako konserwant. W analizie żywności spotyka się je na etykietach i w dokumentacji produktu, a w laboratorium można oznaczać jego zawartość w próbce.
ADI pomaga w interpretacji wyników: znając zawartość konserwantu w produkcie i masę ciała, można oszacować, czy typowe spożycie może prowadzić do przekroczenia bezpiecznej dawki. To element oceny ryzyka i jakości w analizie żywności.
Tak. Najpierw liczysz limit w mg/dzień z ADI i masy ciała, a potem porównujesz go z ilością substancji w porcji produktu. Jeśli znasz stężenie (np. mg/l), możesz obliczyć, ile litrów/porcji odpowiada limitowi dziennemu.
Wykonaj kontrolę: dla 70 kg dawka będzie ok. 70 × ADI. Jeśli ADI to kilka mg/kg, wynik powinien być rzędu setek mg. Dodatkowo sprawdź jednostki: mg/kg × kg = mg. Gdy wynik jest rzędu kilku mg, zwykle pominąłeś mnożnik.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "ADI jest podane w mg/kg masy ciała, więc aby uzyskać dopuszczalną dawkę dzienną w mg, mnoży się ADI przez masę osoby."

Źródła:

  • EFSA Journal: Safety assessment / re-evaluation of benzoic acid (E210), sodium benzoate (E211) and related benzoates – ADI 5 mg/kg bw per day, 2016 (EFSA Journal 2016;14(3):4433). https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2016.4433 - accessed 2026-02-27
  • JECFA (FAO/WHO) food additives database: entry for benzoates / sodium benzoate – ADI value (mg/kg bw). https://apps.who.int/food-additives-contaminants-jecfa-database - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały EFSA dotyczące oceny bezpieczeństwa dodatków do żywności (opinie naukowe, ADI)
  • Baza JECFA (FAO/WHO) – karty substancji i wartości toksykologiczne
  • Podręczniki z toksykologii żywności i oceny ryzyka (rozdziały o ADI i NOAEL)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego