KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
Dopuszczalne obciążenie robocze dla liny stalowej o średnicy 16 mm i dla kąta odchylenia liny równego 45° wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dopuszczalnego obciążenia roboczego dla lin stalowych o różnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalne obciążenie robocze dla liny stalowej zależy m.in. od średnicy oraz od kąta odchylenia, który zmniejsza nośność w porównaniu z podnoszeniem w pionie. W zadaniu wartość należy odczytać z właściwej tabeli/wykresu dla średnicy 16 mm i kąta 45°, co daje 1700 kG.

Pełne wyjaśnienie:

Dopuszczalne obciążenie robocze (często spotkasz skrót DOR/WLL) to maksymalne obciążenie, jakie można bezpiecznie przenosić danym cięgnem/zawiesiem przy określonych warunkach pracy. W praktyce stoczniowej i montażowej warunki te obejmują nie tylko samą średnicę liny stalowej, ale też geometrię podwieszenia, w szczególności kąt odchylenia (lub kąt rozwarcia cięgien).

Gdy lina nie pracuje idealnie w pionie, tylko pod kątem (np. 45°), rosną siły w cięgnach, a to powoduje, że dopuszczalne obciążenie robocze dla całego układu jest mniejsze niż w przypadku podnoszenia pionowego. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych tego typu nie "liczy się z pamięci", lecz najczęściej odczytuje wartość z tabeli/wykresu doboru (dla danej średnicy i danego kąta).

Dla liny stalowej o średnicy 16 mm i przy kącie odchylenia 45° poprawna wartość DOR wskazana w materiale do zadania odpowiada odpowiedzi 1700 kG. Pozostałe propozycje (1800 kG, 1300 kG, 1200 kG) są niezgodne z odczytem dla tego zestawu parametrów: jedna z nich jest zbyt wysoka (ryzyko przeciążenia i pracy poza DOR), a dwie są zaniżone (mogą wyglądać "bezpieczniej", ale nie odpowiadają danym z tabeli dla 16 mm i 45°).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy średnicy liny oraz konkretnego kąta. Najczęstszy błąd to odczyt wartości jak dla innego kąta (np. bliżej pionu) albo wybór najwyższej liczby "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dopuszczalne obciążenie robocze (DOR/WLL) to maksymalny ładunek, jaki lina lub zawiesie może przenieść w określonych warunkach pracy. Uwzględnia współczynniki bezpieczeństwa i ograniczenia użytkowe. W praktyce dobiera się je z tabel producenta lub zestawień normowych.
Przy podwieszeniu pod kątem składowe sił w cięgnach rosną, więc każda lina jest bardziej obciążona niż przy podnoszeniu pionowym. To zwiększa ryzyko przeciążenia i uszkodzeń osprzętu. Dlatego tabele DOR/WLL podają osobne wartości dla różnych kątów.
Najpierw odnajdź w tabeli wiersz odpowiadający średnicy 16 mm, a następnie kolumnę (lub krzywą) dla kąta 45°. Odczytana liczba to dopuszczalne obciążenie robocze w podanych jednostkach. Nie "zgaduj" z innych kątów, bo wartości się istotnie różnią.
Typowe błędy to: pomijanie wpływu kąta (odczyt jak dla pionu), mylenie średnic (np. 14 mm z 16 mm), wybór najwyższej liczby z odpowiedzi, oraz nieuwzględnianie, że DOR zależy od konkretnej tabeli/producenta. Na egzaminie zawsze trzymaj się danych z arkusza.
Nie. Siła zrywająca to obciążenie, przy którym element może ulec zerwaniu w warunkach próbnych. DOR/WLL jest znacznie mniejsze, bo uwzględnia bezpieczną eksploatację, zapas bezpieczeństwa i warunki pracy. Do doboru w praktyce i na egzaminie używa się DOR/WLL.
Kąt 45° jest częsty przy podnoszeniu elementów o dużych gabarytach (sekcje poszycia, ramy, wręgi), gdy punkty zaczepu są oddalone i cięgna rozchodzą się na boki. Wtedy trzeba kontrolować geometrię podwieszenia, bo zbyt duży kąt obniża dopuszczalny udźwig układu.
Wpływ mają m.in.: konstrukcja liny, stan techniczny (zużycie, korozja, uszkodzenia drutów), sposób zakończenia (kausza, zaciski, zaplot), warunki środowiskowe oraz sposób prowadzenia (przetarcia, zagniecenia). Dlatego zawsze stosuje się instrukcje i kontrole przed użyciem.
Na egzaminie oceniana jest zgodność z tabelą/wykresem, więc wybór "na zapas" może dać złą odpowiedź. W praktyce zaniżenie udźwigu bywa ostrożne, ale dobór musi nadal odpowiadać dokumentacji i oznaczeniom osprzętu. Najpierw odczyt, potem decyzja organizacyjna.
Jeżeli w pytaniu podano średnicę i kąt, a odpowiedzi są konkretnymi wartościami udźwigu, to zwykle jest to zadanie "z tabeli nośności". W arkuszach często dołączony jest wykres/tabela. Gdy nie ma danych do wzoru, najczęściej chodzi właśnie o odczyt.
Ćwicz czytanie tabel i wykresów udźwigu dla różnych średnic i kątów, zapamiętaj kierunek zależności (większy kąt = mniejszy dopuszczalny udźwig układu) i naucz się podstawowego słownictwa: DOR/WLL, cięgno, zawiesie, kąt rozwarcia. To skraca czas i ogranicza pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dopuszczalne obciążenie robocze dla liny stalowej zależy m.in. od średnicy oraz od kąta odchylenia, który zmniejsza nośność w porównaniu z podnoszeniem w pionie."

Materiały:

  • Instrukcje producentów zawiesi i lin stalowych (tabele DOR/WLL vs średnica i kąt)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące transportu bliskiego i podnoszenia ładunków
  • Podręczniki z zakresu osprzętu dźwignicowego (zawiesia, haki, szakle) dla prac montażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego