KWALIFIKACJA BUD11 - CZERWIEC 2016 (test 3)

PYTANIE NR 40.
Dopuszczalne odchylenie okładziny z paneli HDF od kierunku pionowego wynosi 5 mm/m i nie więcej niż 10 mm na całej wysokości. Jakie jest maksymalne dopuszczalne odchylenie od pionu okładziny w pomieszczeniu o wysokości 2,5 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się odchylenie z przelicznika 5 mm/m: dla 2,5 m jest to 5 × 2,5 = 12,5 mm. Następnie stosuje się drugi warunek z treści: odchylenie na całej wysokości nie może przekroczyć 10 mm. Dlatego maksymalnie dopuszczalne jest 10 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa jednoczesne ograniczenia dotyczące odchylenia okładziny od kierunku pionowego:

  • 5 mm na każdy 1 m wysokości (tolerancja liniowa),
  • nie więcej niż 10 mm na całej wysokości (ograniczenie globalne, "sufit" tolerancji).

Krok 1: przeliczenie tolerancji liniowej na wysokość pomieszczenia 2,5 m.

Skoro dopuszczalne jest 5 mm na 1 m, to dla 2,5 m:

5 mm/m × 2,5 m = 12,5 mm

Krok 2: zastosowanie ograniczenia maksymalnego dla całej wysokości.

Nawet jeśli z przelicznika wychodzi 12,5 mm, to treść jednoznacznie wprowadza limit: "i nie więcej niż 10 mm na całej wysokości". Oznacza to, że w praktyce dopuszczalne odchylenie jest równe mniejszej z dwóch wartości: wyniku z przelicznika oraz limitu globalnego.

Porównanie: 12,5 mm vs 10 mm → obowiązuje 10 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 5 mm – to wartość na 1 m, a nie na 2,5 m; dodatkowo nie uwzględnia obliczenia dla całej wysokości.
  • 12 mm – jest bliskie wynikowi 12,5 mm, ale po pierwsze nie jest dokładnym wynikiem mnożenia, a po drugie i tak przekracza limit 10 mm, więc nie może być dopuszczalne jako "maksymalne".
  • 50 mm – znacząco przekracza zarówno przelicznik, jak i limit globalny; to wartość niezgodna z podanymi tolerancjami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zapis typu "… i nie więcej niż …", zawsze sprawdź, czy nie ogranicza on wyniku z wcześniejszego przeliczenia. To typowy "warunek brzegowy" w zadaniach o tolerancjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mnożysz tolerancję na 1 m przez wysokość: 5 mm/m × 2,5 m = 12,5 mm. To jest wynik z przelicznika liniowego. Dopiero potem sprawdzasz, czy w zadaniu nie ma dodatkowego limitu maksymalnego dla całej wysokości.
Ponieważ podano drugi warunek: "nie więcej niż 10 mm na całej wysokości". Taki limit działa jak "sufit" tolerancji. Nawet jeśli przelicznik daje większą wartość, dopuszczalne odchylenie nie może przekroczyć 10 mm.
To tolerancja liniowa: na każdym metrze wysokości okładzina może odchylić się od pionu maksymalnie o 5 mm. Przy większych wysokościach odchylenie rośnie proporcjonalnie, chyba że jednocześnie obowiązuje ograniczenie maksymalne dla całej wysokości.
To ograniczenie globalne niezależne od przelicznika mm/m. Oznacza, że całkowite odchylenie od pionu na pełnej wysokości ściany/okładziny nie może przekroczyć 10 mm, nawet gdy proporcjonalne przeliczenie dawałoby większą wartość.
Najczęściej stosuje się poziomicę (krótszą i dłuższą), pion murarski albo poziomicę laserową. Ważne jest też poprawne przyłożenie narzędzia i pomiar w kilku miejscach, aby nie oceniać tylko punktowo.
W praktyce ocenia się pionowość płaszczyzny okładziny, czyli jej odchylenie w danym przekroju. Pomiar wykonuje się w kilku punktach na wysokości i szerokości. Jeśli zadanie nie doprecyzowuje metody, przyjmuje się odchylenie całej płaszczyzny.
Najczęstsze błędy to: pomijanie limitu "nie więcej niż…", mylenie jednostek (mm/m vs mm), zaokrąglanie w złym miejscu oraz wybór pierwszej liczby z treści bez obliczeń. Warto zawsze wypisać oba ograniczenia i porównać wyniki.
Gdy podano tolerancję liniową (np. mm/m) oraz dodatkowy limit maksymalny dla całego elementu. Wtedy dopuszczalny wynik to mniejsza z wartości: wynik przeliczenia proporcjonalnego oraz limit globalny, bo oba warunki muszą być spełnione jednocześnie.
Nie, bo nawet zaokrąglanie nie zmienia faktu, że wynik z przelicznika (12,5 mm) przekracza limit 10 mm. Skoro pytanie dotyczy maksymalnego dopuszczalnego odchylenia, to nie można podać wartości większej niż dopuszcza ograniczenie globalne.
Ćwicz zadania z przeliczaniem mm/m na wysokość/szerokość, zawsze szukaj w treści dodatkowych limitów "nie więcej niż…", zapisuj jednostki i wykonuj proste porównanie wyników. Pomaga też praktyka z poziomicą/laserem, aby rozumieć, co oznacza liczba w mm.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu robót okładzinowych i wykończeniowych (tolerancje i odbiory)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje, przeliczenia jednostek
  • Instrukcje producentów systemów okładzinowych (sekcje o tolerancjach i kontroli montażu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego