KWALIFIKACJA BUD11 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 40.
Dopuszczalne odchylenie pionowe suchej zabudowy belki stalowej wynosi 5 mm/m. Na którym rysunku przedstawiono zgodne z normą odchylenie pionowe?
Ilustracja przedstawia cztery schematyczne rysunki techniczne, które pokazują odchylenie pionowe suchej zabudowy belki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
5 mm/m oznacza 5 mm odchylenia na każdy 1 m wysokości. Dla wysokości 500 mm = 0,5 m limit wynosi 5×0,5 = 2,5 mm. Z pokazanych wariantów tylko odchylenie 2 mm nie przekracza 2,5 mm, więc jest zgodne z wymaganiem.

Pełne wyjaśnienie:

Tolerancja 5 mm/m jest podana "na metr", czyli nie jest stałą wartością dla każdego elementu, tylko zależy od jego wysokości. Żeby sprawdzić zgodność wykonania z tolerancją, trzeba przeliczyć dopuszczalne odchylenie na rzeczywistą wysokość zabudowy z rysunku.

Na rysunkach wysokość wynosi 500 mm, czyli 0,5 m. Maksymalne dopuszczalne odchylenie obliczamy ze wzoru:

maks. odchylenie = 5 mm/m × wysokość [m]

Podstawienie danych daje:

5 mm/m × 0,5 m = 2,5 mm

Oznacza to, że zmierzone odchylenie krawędzi zabudowy od wyznaczonej linii "pion" może wynieść najwyżej 2,5 mm. Następnie porównujemy wartości z rysunków z limitem:

  • 2 mm – mieści się w granicy (≤ 2,5 mm), więc jest poprawne.
  • 3 mm – przekracza 2,5 mm, więc nie spełnia tolerancji.
  • 6 mm – znacznie przekracza limit, więc jest niezgodne.
  • 7 mm – również przekracza limit, więc jest niezgodne.

Najczęstsze pułapki egzaminacyjne to traktowanie "5 mm/m" jako dopuszczalnego odchylenia niezależnie od wysokości oraz zaokrąglanie 2,5 mm do 3 mm. W tolerancjach wykonania granica jest jednoznaczna: akceptowane są tylko wartości mniejsze lub równe obliczonemu limitowi. W praktyce kontrolę pionowości wykonuje się np. laserem lub poziomnicą, a wynik ocenia przez porównanie z wyliczoną tolerancją dla danej wysokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis "na metr": dopuszcza się 5 mm odchylenia na każdy 1 m wysokości elementu. Żeby ocenić konkretną zabudowę, trzeba przeliczyć limit na jej rzeczywistą wysokość, a dopiero potem porównać z wynikiem pomiaru.
Najpierw zamień wysokość na metry: 500 mm = 0,5 m. Potem pomnóż: 5 mm/m × 0,5 m = 2,5 mm. To jest maksymalne dopuszczalne odchylenie od pionu dla elementu o tej wysokości.
Dla 0,5 m limit wynosi 2,5 mm. Wartość 3 mm jest większa niż 2,5 mm, więc przekracza dopuszczalną granicę. W tolerancjach nie ma "zaokrąglania w górę" – liczy się warunek ≤ limit.
Najczęściej używa się poziomnicy (klasycznej lub elektronicznej) oraz poziomicy laserowej. Ważne jest wyznaczenie odniesienia (linia pionu) i odczyt odchylenia na wysokości elementu, a potem porównanie z wyliczoną tolerancją.
Zwykle porównuje się maksymalne odchylenie krawędzi elementu od linii odniesienia "pion" na całej wysokości, często odczytywane przy podstawie (dolnej krawędzi), bo tam widać przesunięcie wynikające z odchylenia.
Tak. Jeśli tolerancja wynosi np. 2,5 mm, to wartości mniejsze lub równe 2,5 mm spełniają wymaganie. Niezgodne są dopiero te, które przekraczają limit, nawet minimalnie (np. 2,6 mm).
Najczęstsze są dwa: (1) traktowanie 5 mm/m jako stałej dopuszczalnej odchyłki, bez przeliczenia na wysokość elementu; (2) zaokrąglanie wyniku 2,5 mm do 3 mm i wybór wartości, która już przekracza tolerancję.
Kontrolę wykonuje się w trakcie montażu (żeby skorygować ustawienie zanim zamknie się zabudowę) oraz przy odbiorze robót. Wcześniejszy pomiar zmniejsza ryzyko konieczności demontażu i poprawek wykończenia.
Na rysunku często jest adnotacja typu "wymiary podano w mm" albo wynika to z przyjętego opisu. Wtedy wysokość 500 oznacza 500 mm, co trzeba przeliczyć na 0,5 m, jeśli tolerancja jest podana w mm/m.
Użyj prostego schematu: limit = (5 mm/m) × wysokość [m]. Jeśli wysokość jest w milimetrach, najpierw podziel przez 1000. Na egzaminie warto zapisać dwa kroki: przeliczenie jednostek i dopiero mnożenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 5 mm/m oznacza 5 mm odchylenia na każdy 1 m wysokości.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu suchej zabudowy i tolerancji wykonania (podręcznik/zeszyt ćwiczeń do robót wykończeniowych)
  • Instrukcje producentów systemów suchej zabudowy dotyczące kontroli jakości montażu
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania tolerancji i jednostek (mm, m) na przykładach montażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego