KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 11.
Dostawy materiału do przedsiębiorstwa produkcyjnego wystąpiły pięć razy w ciągu pierwszego półrocza i wyniosły kolejno: 150 kg, 120 kg, 160 kg, 130 kg, 140 kg. Jaki był średni zapas zabezpieczający w tym okresie, jeżeli średni całkowity zapas magazynowy tego materiału kształtował się na poziomie 180 kg?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz średnią wielkość dostawy: (150+120+160+130+140)/5 = 140 kg. Jeśli średni całkowity zapas rozumiany jest jako średni poziom maksymalny po dostawie, to: 180 kg = zapas zabezpieczający + 140 kg, więc zapas zabezpieczający wynosi 40 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zarządzaniu zapasami rozróżnia się zwykle zapas zabezpieczający (bezpieczeństwa) oraz zapas cykliczny. Zapas zabezpieczający to minimalna ilość utrzymywana jako bufor, natomiast zapas cykliczny wynika z przyjmowania dostaw partiami i zmienia się w czasie między dostawami.

W zadaniu podano pięć dostaw: 150 kg, 120 kg, 160 kg, 130 kg, 140 kg. Aby skorzystać z informacji o "średnim całkowitym zapasie", najpierw wyznacza się średnią dostawę:

Średnia dostawa = (150 + 120 + 160 + 130 + 140) / 5 = 700 / 5 = 140 kg.

Następnie przyjmuje się interpretację, że "średni całkowity zapas magazynowy" odpowiada średniej wartości poziomów maksymalnych zapasu po dostawie. W takim ujęciu poziom maksymalny można zapisać jako:

Poziom maksymalny = zapas zabezpieczający + wielkość dostawy.

Skoro średni całkowity zapas wynosi 180 kg, to:

180 kg = zapas zabezpieczający + 140 kg, więc zapas zabezpieczający = 40 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "180 kg" to wartość średniego całkowitego zapasu z treści zadania, nie sam bufor bezpieczeństwa. "140 kg" odpowiada średniej dostawie, czyli wielkości partii, a nie stałemu buforowi. "110 kg" jest typowym wynikiem przy innym, również spotykanym ujęciu (średni zapas w cyklu), gdzie do zapasu zabezpieczającego dodaje się połowę średniej dostawy; wybór tej opcji wynika z pomylenia znaczenia słowa "średni" w treści zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy "średni zapas" dotyczy średniej w cyklu (od maksimum do minimum), czy średniego poziomu maksymalnego po dostawach. To zmienia, czy w obliczeniach pojawia się "dostawa" czy "połowa dostawy".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas zabezpieczający (bezpieczeństwa) to minimalna ilość towaru/materiału utrzymywana jako bufor, aby nie dopuścić do braku zapasu przy wahaniach zużycia lub opóźnieniach dostaw. Nie "pracuje" jak zapas cykliczny, tylko ma chronić ciągłość procesu (np. produkcji).
Zsumuj wszystkie wielkości dostaw i podziel przez liczbę dostaw. To zwykła średnia arytmetyczna, np. dla 5 dostaw: (d1+d2+d3+d4+d5)/5. W zadaniach magazynowych średnia dostawa bywa traktowana jako typowa wielkość partii uzupełnienia.
Połowa dostawy pojawia się, gdy "średni zapas" liczysz jako średnią w cyklu między dostawami: zapas cykliczny spada od maksimum (po dostawie) do minimum (przed dostawą), więc średnio wynosi ok. Q/2. To jest inne ujęcie niż średnia z maksimów po dostawach.
Zapas cykliczny to część zapasu wynikająca z tego, że uzupełniasz magazyn partiami. Po dostawie zapas jest wyższy, a następnie maleje w miarę zużycia/wydań aż do kolejnej dostawy. W odróżnieniu od zapasu zabezpieczającego, zapas cykliczny "zmienia się" w czasie.
Zapas maksymalny to poziom tuż po przyjęciu dostawy (zapas zabezpieczający + partia dostawy). Zapas średni zależy od definicji: może oznaczać średnią w cyklu (często: zabezpieczający + Q/2) albo średnią z poziomów maksymalnych po dostawach (zabezpieczający + Q).
Przydaje się szczególnie wtedy, gdy zużycie materiału jest zmienne, a dostawy mogą się opóźniać lub być niepełne. W produkcji zapas zabezpieczający ogranicza ryzyko przestoju. W praktyce jego poziom ustala się po analizie historii zużycia i czasu realizacji zamówień.
Najczęstsze błędy to: pomylenie średniej dostawy z zapasem zabezpieczającym, automatyczne użycie wzoru z Q/2 bez sprawdzenia definicji "średniego zapasu" oraz traktowanie podanej wartości "średniego całkowitego zapasu" jako samego bufora bezpieczeństwa. Pomaga rozpisanie, co jest stałe, a co zmienne.
Może, ale tylko gdy ryzyko braku zapasu jest akceptowalne lub gdy dostawy są bardzo pewne, a zużycie stabilne. W realnej logistyce często utrzymuje się choć niewielki bufor, bo nawet krótkie opóźnienie może zatrzymać produkcję lub sprzedaż. To decyzja koszt–ryzyko.
Najpierw ustal, jak w zadaniu rozumiany jest "średni zapas całkowity". Jeśli jest to średnia w cyklu: średni całkowity = zabezpieczający + (średnia dostawa/2). Jeśli jest to średnia z maksimów po dostawach: średni całkowity = zabezpieczający + średnia dostawa. Potem przekształć wzór.
Ćwicz: średnie arytmetyczne, rozróżnienie pojęć (zabezpieczający vs cykliczny), przekształcanie prostych wzorów oraz zadania typu "dostawy w okresie + średni poziom zapasu". Dobrą metodą jest rysunek cyklu zapasu: maksimum po dostawie i minimum przed dostawą.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Sunil Chopra, Peter Meindl, "Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation", rozdziały dotyczące zarządzania zapasami (safety stock, cycle stock) – wydanie zależne od posiadanego podręcznika
  • Edward A. Silver, David F. Pyke, Rein Peterson, "Inventory Management and Production Planning and Scheduling", część dotycząca safety stock i cycle stock – wydanie zależne od posiadanego podręcznika

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPL.1 dotyczące gospodarki magazynowej i zapasów
  • Rozdziały o zarządzaniu zapasami w podręcznikach logistyki (zapas bezpieczeństwa, cykl uzupełnień)
  • Zadania rachunkowe z: średnia arytmetyczna, zapas cykliczny, zapas zabezpieczający

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego