KWALIFIKACJA LES2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Drewno pochodzące z wywrotów, złomów, cięć jesienno-zimowych, zamierających drzew zasiedlonych powinno się usuwać z lasu poza strefę zagrożenia przed wylotem szkodników wtórnych. Strefa ta wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strefa zagrożenia dla szkodników wtórnych obejmuje obszar, w którym drewno zasiedlone może stać się źródłem wylotu owadów i nalotu na żywe drzewostany. Dlatego materiał z wywrotów, złomów i drzew zasiedlonych usuwa się poza tę strefę przed wylotem. W praktyce przyjmuje się odległość 3 km.

Pełne wyjaśnienie:

Szkodniki wtórne (kambio- i ksylofagi) to owady wykorzystujące głównie drzewa osłabione, zamierające lub świeżo martwe. Do tej grupy zalicza się m.in. korniki, spuszczele i drewnojady. Kluczowe jest to, że drewno zasiedlone stanowi materiał rozrodczy: jeśli pozostanie w lesie do czasu przepoczwarczenia i wylotu nowego pokolenia (najczęściej wiosną), może stać się punktem wyjścia do szybkiego wzrostu liczebności populacji i zasiedlania kolejnych drzew.

Właśnie temu służy pojęcie strefy zagrożenia przez szkodniki wtórne. Jest to obszar, w którym realne jest przeniesienie się owadów z drewna zasiedlonego na drzewostany żywe. W praktyce ochrony lasu przyjmuje się, że aby ograniczyć ryzyko nalotu i dalszego rozprzestrzeniania, drewno z wywrotów, złomów, cięć jesienno-zimowych oraz drzew zamierających zasiedlonych należy usunąć poza strefę 3 km przed wylotem szkodników.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,5 kilometra" i "1 kilometr" są typowymi zaniżeniami wynikającymi z intuicyjnego rozumienia "niedaleko". W kontekście zdolności przemieszczania się owadów taka odległość może nie wystarczyć, by ograniczyć ryzyko zasiedlania sąsiednich drzewostanów.
  • "5 kilometrów" to z kolei zawyżenie. Większa liczba nie czyni odpowiedzi poprawną, jeśli nie wynika z przyjętej definicji strefy zagrożenia; na egzaminie sprawdzana jest konkretna wartość stosowana w praktyce i literaturze fachowej.

W pracy leśniczego/technika leśnika wiedza o tej odległości pomaga planować sortymentację, wywóz i terminy prac sanitarnych. Gdy wywóz jest utrudniony, stosuje się rozwiązania ograniczające rozwój owadów w drewnie (np. korowanie lub inne metody przewidziane w zasadach ochrony lasu), ale kluczowe pozostaje działanie przed wylotem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkodniki wtórne to owady (często kambio- i ksylofagi), które najchętniej atakują drzewa osłabione, zamierające lub świeżo martwe. Wykorzystują takie drzewa jako miejsce żerowania i rozrodu, a pozostawione drewno zasiedlone może stać się źródłem wylotu i nalotu na kolejne drzewostany.
Bo zasiedlone drewno jest materiałem rozrodczym: jeśli pozostanie do czasu przepoczwarczenia, dojdzie do wylotu nowego pokolenia owadów i wzrostu ryzyka gradacji. Szybki wywóz (lub inne działania ograniczające rozwój owadów) zmniejsza presję na żywe drzewostany w okolicy.
W praktyce ochrony lasu przyjmuje się strefę zagrożenia wynoszącą 3 km. Oznacza to, że drewno z wywrotów, złomów czy drzew zamierających zasiedlonych powinno być usunięte poza ten dystans przed wylotem szkodników, aby ograniczyć ryzyko nalotu na drzewostany.
W wielu przypadkach wylot nowego pokolenia przypada na okres wiosenny, po zakończeniu zimy, gdy warunki termiczne sprzyjają rozwojowi owadów. Z tego powodu działania sanitarne planuje się tak, aby drewno zasiedlone nie zalegało w lesie do wczesnej wiosny.
Szczególnie ryzykowne jest drewno świeżo uszkodzone i osłabione: wywroty, złomy, drzewa zamierające oraz drewno z cięć jesienno-zimowych, jeśli zostało zasiedlone. Takie surowce łatwo zasiedlają owady, a brak reakcji może prowadzić do wzrostu populacji i szkód w drzewostanie.
Najczęściej odnosi się ją do drzewostanów iglastych i mieszanych z istotnym udziałem gatunków iglastych, ponieważ wiele szkodników wtórnych jest z nimi silnie związanych. W praktyce ocenia się skład drzewostanu i ryzyko zasiedlenia, a następnie organizuje wywóz drewna zasiedlonego poza przyjętą strefę.
Pozostawienie zasiedlonego drewna może doprowadzić do wylotu dużej liczby owadów i nalotu na żywe drzewa, co zwiększa ryzyko gradacji oraz zamierania drzewostanów. W efekcie rosną straty gospodarcze i nakłady na cięcia sanitarne oraz odnowienia, a sytuacja może się rozwinąć lawinowo.
Gdy wywóz jest utrudniony, w praktyce rozważa się metody ograniczające rozwój owadów w drewnie, np. korowanie lub inne zabiegi przewidziane w zasadach ochrony lasu. Dobór metody zależy od sytuacji terenowej, gatunku drewna, stopnia zasiedlenia i możliwości organizacyjnych.
Uproszczając: pierwotne potrafią atakować drzewa zdrowe i silne, a wtórne najczęściej wykorzystują drzewa już osłabione, uszkodzone lub martwe. W praktyce ważna jest ocena kondycji drzew oraz obecności objawów zasiedlenia. Mylenie tych grup prowadzi do błędnych decyzji o pilności działań sanitarnych.
Najczęściej myli się wartość 3 km z innymi odległościami spotykanymi w leśnictwie (np. organizacyjnymi lub technologicznymi), a także zaniża się dystans na podstawie intuicji ("wystarczy 1 km"). Pomaga zapamiętanie, że chodzi o realne ryzyko nalotu owadów na okoliczne drzewostany.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Strefa zagrożenia dla szkodników wtórnych obejmuje obszar, w którym drewno zasiedlone może stać się źródłem wylotu owadów i nalotu na żywe drzewostany."

Źródła:

  • Instrukcja Ochrony Lasu PGL Lasy Państwowe, wydanie obowiązujące od 01.01.2024, część dotycząca szkodników wtórnych i strefy zagrożenia (dokument instrukcyjny PGL LP).
  • Encyklopedia Leśna, hasła dotyczące szkodników wtórnych oraz strefy zagrożenia (serwis encyklopedyczny), dostęp: 2026-02-27.

Materiały:

  • Instrukcja Ochrony Lasu PGL Lasy Państwowe (wydanie obowiązujące od 01.01.2024) – część dotycząca szkodników wtórnych i zasad postępowania z drewnem zasiedlonym
  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu dla technika leśnika (szkodniki wtórne, zabiegi sanitarne)
  • Hasła i opracowania encyklopedyczne/kompendia leśne dotyczące korników oraz stref zagrożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego