U osób starszych unieruchomionych w łóżku ryzyko odleżyn rośnie nie tylko z powodu długotrwałego ucisku, ale także przez gorszą regenerację skóry, częstsze niedożywienie oraz choroby przewlekłe. Dlatego profilaktyka przeciwodleżynowa obejmuje kilka filarów: regularną zmianę ułożenia, pielęgnację skóry, ograniczanie wilgoci i tarcia, właściwe wyposażenie (materace/ podkłady) oraz prawidłowe żywienie.
Odpowiedź "białka" jest prawidłowa, ponieważ białko pełni funkcję budulcową: jest potrzebne do utrzymania masy mięśniowej, syntezy kolagenu i innych elementów tkanki łącznej, a także do procesów naprawczych. Gdy podaży białka brakuje, skóra i tkanki gorzej znoszą obciążenia, szybciej ulegają uszkodzeniu i wolniej się goją. W praktyce klinicznej niedożywienie, zwłaszcza niedobór białka, jest jednym z czynników zwiększających ryzyko odleżyn.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "soli" – ograniczanie lub zwiększanie soli bywa istotne w innych problemach (np. nadciśnienie, obrzęki), ale nie jest kluczowym działaniem żywieniowym ukierunkowanym na regenerację tkanek w profilaktyce odleżyn. Nadmiar soli może też pogarszać kontrolę ciśnienia i nasilać pragnienie.
- "tłuszczów" – tłuszcze są ważnym składnikiem diety, ale samo ich zwiększenie nie rozwiązuje problemu budulca potrzebnego do naprawy skóry. Nadmierna podaż tłuszczu może dodatkowo obniżać udział pełnowartościowych produktów białkowych w diecie.
- "węglowodanów" – dostarczają energii, jednak w profilaktyce odleżyn nie chodzi o "dosypanie kalorii" kosztem jakości. Zbyt duży nacisk na węglowodany może prowadzić do diety ubogiej w białko i mikroskładniki wspierające skórę.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy profilaktyki odleżyn i żywienia, najczęściej chodzi o elementy wspierające odbudowę tkanek (białko, odpowiednia podaż energii i płynów oraz ogólna ocena ryzyka niedożywienia). Opiekun medyczny powinien obserwować apetyt, ilość zjadanych posiłków i zgłaszać niepokojące objawy zespołowi terapeutycznemu.
