Dwutlenek węgla (CO₂) gasi pożar głównie przez obniżenie stężenia tlenu w strefie spalania oraz częściowe chłodzenie strumieniem gazu. Z praktycznego punktu widzenia ma to kilka konsekwencji istotnych w żegludze:
- Przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem CO₂ bywa stosowany, ponieważ jest środkiem nieprzewodzącym i nie pozostawia osadu, który mógłby uszkadzać aparaturę.
- W siłowni statkowej spotyka się rozwiązania i procedury, w których CO₂ jest przewidziany do gaszenia określonych typów pożarów urządzeń lub przestrzeni technicznych (z zachowaniem zasad ewakuacji i bezpieczeństwa).
- Przy cieczach palnych CO₂ może tłumić płomień przez odcięcie dostępu tlenu, choć skuteczność zależy od warunków (np. przewiew, dostęp powietrza, rozlanie).
Natomiast odpowiedź "płonącej odzieży na człowieku" jest właściwa jako sytuacja, w której CO₂ nie powinien być środkiem pierwszego wyboru. Działanie CO₂ polega na wypieraniu tlenu, więc użycie go bezpośrednio na osobę może powodować zagrożenie uduszeniem, szczególnie gdy gaz gromadzi się wokół twarzy lub w słabo wentylowanym miejscu. Dodatkowo strumień CO₂ jest bardzo zimny, co może prowadzić do wychłodzenia i odmrożeń, a w stresie ratowniczym łatwo o niekontrolowane, dłuższe użycie środka.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne jako "nie stosuje się"?
"urządzeń elektrycznych pod napięciem" – typowo to właśnie jeden z powodów wyboru CO₂ (brak przewodzenia i brak zanieczyszczeń po gaszeniu).
"urządzeń siłowni statkowych" – w praktyce morskiej/śródlądowej CO₂ bywa przewidziany do określonych zastosowań w przestrzeniach maszynowych, więc stwierdzenie "nie stosuje się" jest zbyt mocne.
"cieczy i ciał stałych przechodzących w stan ciekły" – CO₂ może być używany do tłumienia płomienia w niektórych pożarach cieczy, dlatego nie jest to najbardziej jednoznaczny zakaz.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się człowiek/odzież na człowieku, myśl najpierw o bezpieczeństwie poszkodowanego (tlen, temperatura, toksyczność), a dopiero potem o skuteczności gaśniczej.
