KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 15.
Dyscypliną naukową zajmującą się dostosowaniem pracy do możliwości psychofizycznych człowieka jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ergonomia zajmuje się dostosowaniem pracy, narzędzi i środowiska pracy do możliwości psychofizycznych człowieka, aby zwiększać bezpieczeństwo, komfort i efektywność.
Pozostałe pojęcia są pokrewne, ale nie opisują wprost projektowania pracy "pod człowieka".

Pełne wyjaśnienie:

Ergonomia to dziedzina zajmująca się dopasowaniem pracy do człowieka – czyli takim kształtowaniem stanowiska, narzędzi, organizacji pracy i warunków środowiska, aby odpowiadały możliwościom psychofizycznym pracownika. W praktyce BHP ergonomia pomaga ograniczać przeciążenia, zmęczenie i liczbę błędów, a przez to zmniejsza ryzyko wypadków oraz chorób związanych z pracą.

Odpowiedź "psychofizyka" jest nieadekwatna, bo odnosi się do obszaru badań zależności między bodźcami a wrażeniami i reakcjami – nie jest to nazwa dziedziny projektowania stanowisk i organizacji pracy pod możliwości człowieka.

Odpowiedź "psychologia" jest zbyt ogólna: psychologia bada procesy psychiczne i zachowanie, a psychologia pracy może wspierać dobór ludzi do zadań czy analizę stresu, jednak samo dostosowanie pracy i narzędzi do człowieka jest klasycznie przypisywane ergonomii.

Odpowiedź "higiena pracy" również bywa myląca, bo dotyczy głównie rozpoznawania i ograniczania czynników szkodliwych/uciążliwych (np. hałasu, pyłów, chemikaliów, mikroklimatu). Choć higiena pracy wpływa na warunki pracy, nie obejmuje wprost całego obszaru projektowania stanowiska i dopasowania obciążeń do możliwości psychofizycznych tak jak ergonomia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "dostosowanie pracy do człowieka", "stanowisko pracy", "obciążenie" lub "możliwości psychofizyczne" – najczęściej chodzi o ergonomię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia w BHP to dziedzina, która dopasowuje pracę do człowieka: stanowisko, narzędzia, organizację pracy i warunki otoczenia. Celem jest zmniejszenie obciążenia psychofizycznego, ograniczenie przeciążeń i błędów oraz poprawa bezpieczeństwa i komfortu pracy.
Najczęstsze sygnały to sformułowania: "dostosowanie pracy do możliwości człowieka", "obciążenie psychofizyczne", "projektowanie stanowiska", "zasięgi ruchów", "pozycja ciała". Jeśli pytanie dotyczy dopasowania warunków i narzędzi do pracownika, zwykle odpowiedzią jest ergonomia.
Higiena pracy koncentruje się na identyfikacji i ograniczaniu czynników szkodliwych i uciążliwych (np. hałas, pyły, substancje chemiczne, mikroklimat). Ergonomia natomiast dotyczy dopasowania pracy i stanowiska do możliwości psychofizycznych człowieka (postawa, siły, powtarzalność, organizacja pracy).
To połączenie możliwości fizycznych (siła, zakres ruchu, wytrzymałość, postawa) i psychicznych (uwaga, zmęczenie, stres, zdolność przetwarzania informacji). Ergonomia uwzględnia te ograniczenia, aby zaprojektować pracę tak, by była bezpieczna i wykonalna dla pracownika.
Przykłady to: dopasowanie wysokości blatu i krzesła, ustawienie monitora na właściwej wysokości, skrócenie zasięgów do narzędzi, zastosowanie uchwytów ograniczających siłę chwytu, zmiana organizacji pracy (rotacja zadań, przerwy). Wszystko po to, by zmniejszyć przeciążenia i zmęczenie.
Psychologia pracy analizuje zachowania, motywację, stres, komunikację i czynniki wpływające na funkcjonowanie pracownika. Może wspierać projektowanie pracy od strony psychicznej, ale w testach BHP "dostosowanie pracy do możliwości psychofizycznych" jest typowym opisem ergonomii jako dziedziny projektowania stanowisk i organizacji pracy.
"Psychofizyka" brzmi podobnie do "psychofizyczne", więc bywa wybierana automatycznie. To klasyczna pułapka językowa. Psychofizyka dotyczy badań zależności między bodźcami a wrażeniami/reakcjami, a nie projektowania stanowisk czy organizacji pracy pod możliwości człowieka, co jest domeną ergonomii.
Dobre rozwiązania ergonomiczne zmniejszają zmęczenie, przeciążenia i liczbę błędów człowieka (np. pomyłek wynikających z pośpiechu lub niewygodnej pozycji). To ogranicza sytuacje niebezpieczne, poprawia kontrolę nad narzędziami i podnosi bezpieczeństwo wykonywania czynności, szczególnie powtarzalnych lub wymagających siły.
Najczęściej przy projektowaniu lub zmianie stanowiska, po zgłoszeniach dolegliwości (np. bóle kręgosłupa), przy wzroście absencji lub wypadkowości, a także podczas okresowych przeglądów warunków pracy. Ocena ergonomiczna jest też typowa przy pracach powtarzalnych i wymuszonych pozycjach ciała.
Typowe błędy to wybór "psychologii" (bo kojarzy się z człowiekiem) albo "higieny pracy" (bo kojarzy się z BHP). Częsty jest też skrót myślowy: "psychofizyczne" → "psychofizyka". Warto zapamiętać: ergonomia = dopasowanie pracy i stanowiska do człowieka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Ergonomia zajmuje się dostosowaniem pracy, narzędzi i środowiska pracy do możliwości psychofizycznych człowieka, aby zwiększać bezpieczeństwo, komfort i efektywność."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "ergonomia" (definicja i zakres pojęcia), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/ergonomia;3897196.html - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia (PL) – "Ergonomia" (opis dziedziny i jej celów; źródło pomocnicze), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ergonomia - dostęp 2026-03-05
  • CIOP-PIB – materiały/opracowania popularyzujące ergonomię i jej rolę w kształtowaniu warunków pracy (sekcja tematyczna), https://www.ciop.pl/ - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Encyklopedia/poradniki BHP dotyczące ergonomii stanowisk pracy
  • Podręczniki z ergonomii i fizjologii pracy dla szkół branżowych/technicznych
  • Materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące ergonomii (publikacje i poradniki tematyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego