Pytanie sprawdza, czy potrafisz odróżnić dyskryminację w zatrudnieniu od dopuszczalnego, obiektywnego zróżnicowania sytuacji pracowników.
Odpowiedź "różnicowanie praw i obowiązków uzasadnione różnym rodzajem pracy, jej ilością i jakością." jest poprawna, ponieważ nie każde nierówne traktowanie jest dyskryminacją. Różnice mogą być zgodne z zasadą równego traktowania, jeżeli wynikają z obiektywnych kryteriów związanych z pracą (np. inny zakres odpowiedzialności, większa liczba zadań, lepsza jakość pracy, większe kompetencje wymagane na stanowisku). W takiej sytuacji odmienne prawa/obowiązki lub warunki zatrudnienia mają racjonalne uzasadnienie i nie są oparte na niedozwolonej przyczynie.
Pozostałe odpowiedzi opisują typowe naruszenia zasady równego traktowania lub zachowania bezprawne w środowisku pracy:
- "zachęcanie innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu." – problemem jest samo nakłanianie do działań nierównościowych; prawo traktuje takie zachowanie jako formę naruszenia standardów równego traktowania.
- "traktowanie pracownika w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż innych pracowników z powodu przynależności związkowej." – to klasyczny mechanizm dyskryminacji: gorsze traktowanie w porównywalnej sytuacji z powodu określonej cechy/okoliczności (tu: przynależność związkowa), a nie z powodu wyników pracy.
- "zachowanie, którego celem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery." – to opis zachowania godzącego w godność i tworzącego wrogie środowisko pracy; takie działania są kwalifikowane jako ciężkie naruszenie standardów ochrony pracownika i nie mieszczą się w dozwolonym zróżnicowaniu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedź odwołującą się do "rodzaju/ilości/jakości pracy", rozważ, czy opisuje ona obiektywne kryteria. Jeśli tak, często będzie to przykład dopuszczalnego różnicowania, a nie dyskryminacji.
