KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 15.
Dział Liczba książek
A. Literatura piękna 500
B. Historia 300
C. Nauki przyrodnicze 200
D. Sztuka 100
Na podstawie powyższej tabeli, zidentyfikuj, który dział ma najmniejszy udział procentowy w całkowitym asortymencie księgarskim.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się łączną liczbę książek: 500+300+200+100 = 1100. Następnie wyznacza się udział każdego działu w całości (liczba działu / 1100). Najmniejszy udział ma dział z najmniejszą liczbą książek, czyli 100 egzemplarzy, a to odpowiada działowi "Sztuka".

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać dział o najmniejszym udziale procentowym, trzeba odnieść liczbę książek w danym dziale do łącznej liczby książek w całym asortymencie.

Krok 1: suma całkowita
Dodajemy wszystkie wartości z tabeli: 500 (Literatura piękna) + 300 (Historia) + 200 (Nauki przyrodnicze) + 100 (Sztuka) = 1100 książek.

Krok 2: udziały procentowe
Udział procentowy to (liczba w dziale / suma) × 100%:

  • Literatura piękna: 500/1100 ≈ 45,45%
  • Historia: 300/1100 ≈ 27,27%
  • Nauki przyrodnicze: 200/1100 ≈ 18,18%
  • Sztuka: 100/1100 ≈ 9,09%

Najmniejsza wartość procentowa należy do działu "Sztuka", bo ma on najmniejszą liczbę książek w zestawieniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
"Literatura piękna" ma największą liczbę książek, więc jej udział jest największy, a nie najmniejszy. "Historia" i "Nauki przyrodnicze" mają wartości pośrednie (300 i 200), więc ich udziały procentowe także są większe niż dla 100.

Wskazówka egzaminacyjna
Gdy wszystkie działy są liczone w tej samej jednostce (tu: liczba książek), najmniejszy udział procentowy będzie miał dział z najmniejszą liczbą. Mimo to warto umieć policzyć sumę i procenty, bo w innych zadaniach dane mogą wymagać dodatkowych przeliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Udział procentowy mówi, jaką część całości stanowi dana pozycja. Liczy się go jako (wartość / suma wszystkich wartości) × 100%. W księgarni może dotyczyć np. udziału działu w liczbie tytułów, egzemplarzy albo w sprzedaży.
Dodaj wszystkie liczby książek, aby dostać sumę całkowitą. Potem dla każdego działu wykonaj dzielenie: liczba działu / suma, a wynik pomnóż przez 100%. Na końcu porównaj otrzymane procenty i wybierz najmniejszy.
Gdy wszystkie wartości są w tej samej jednostce (np. egzemplarze) i odnoszą się do tej samej sumy, funkcja procentu jest monotoniczna: mniejsza liczba daje mniejszy ułamek całości. Dlatego najmniejsza wartość w tabeli odpowiada najmniejszemu udziałowi.
Typowe pomyłki to: zła suma (pominięcie wiersza), podzielenie przez niewłaściwą wartość, pomylenie kolumn, zaokrąglanie na zbyt wczesnym etapie oraz interpretacja "udziału" jako wartości sprzedaży, gdy tabela dotyczy liczby książek.
W wielu zadaniach wystarczy wskazać najmniejszą liczbę, bo wszystkie działy mają wspólną sumę i tę samą jednostkę. Jednak na egzaminie warto umieć policzyć procenty, bo czasem dane są mieszane (np. różne miary) lub pytanie dotyczy konkretnej wartości procentowej.
Stosuj sumowanie etapami: łącz dwie liczby w "okrągłe" wyniki (np. 500+300), potem dodaj pozostałe. Zapisuj pośrednie sumy, aby nie zgubić wiersza. To ogranicza błędy nieuwagi przy pracy z tabelą.
Nie musisz zawsze mnożyć przez 100. Wystarczy porównać same ułamki liczba/suma, bo mnożenie przez 100 nie zmienia kolejności. Pomocne jest też porównywanie liczników, gdy mianownik (suma) jest wspólny dla wszystkich działów.
Analiza struktury asortymentu pomaga w planowaniu zakupów, ustalaniu ekspozycji, ocenie braków magazynowych i przygotowaniu rekomendacji dla klientów. Pokazuje, które działy dominują, a które są słabo reprezentowane i mogą wymagać uzupełnienia oferty.
Udział procentowy odpowiada na pytanie "ile stanowi część całości?". Wzrost/spadek procentowy dotyczy zmiany w czasie: "o ile procent zmieniła się wartość względem poprzedniej?". W zadaniach z tabelą działów najczęściej chodzi o udział w strukturze.
Nie zawsze. Trzeba sprawdzić nagłówki tabeli i treść pytania. Jeśli widzisz "Liczba książek", porównujesz strukturę ilościową. Gdyby było "wartość sprzedaży" lub "obrót", wtedy udział liczysz od kwot, a nie od liczby egzemplarzy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się łączną liczbę książek: 500+300+200+100 = 1100."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Procent" – definicja i sposób obliczania udziału procentowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • OpenStax: "Prealgebra 2e", rozdział o procentach (Percent), https://openstax.org/details/books/prealgebra-2e (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: Percentages – wprowadzenie do procentów i udziałów, https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw statystyki opisowej (tabele, wykresy, udziały procentowe)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i proporcje
  • Ćwiczenia z analizy danych sprzedażowych i magazynowych w księgarni (arkusze kalkulacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego