KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 37.
Które działania aktywizujące powinien zaplanować opiekun, aby opóźnić proces otępienny u osoby z chorobą Alzheimera?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening funkcji poznawczych jest ukierunkowany na podtrzymywanie pamięci, uwagi i orientacji, a terapia zajęciowa wspiera codzienne funkcjonowanie przez celowe aktywności. Takie działania są typowymi, niefarmakologicznymi formami aktywizacji u osób z chorobą Alzheimera, nastawionymi na spowalnianie pogarszania sprawności.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie Alzheimera jednym z głównych celów opieki jest możliwie długie podtrzymanie sprawności poznawczej i samodzielności. Dlatego opiekun planuje działania, które są jednocześnie: (1) ukierunkowane na funkcje poznawcze, (2) możliwe do prowadzenia w warunkach codziennej opieki, (3) bezpieczne i dostosowane do możliwości osoby podopiecznej.

Odpowiedź "Trening funkcji poznawczych i terapię zajęciową" spełnia te kryteria. Trening funkcji poznawczych obejmuje ćwiczenia pamięci, uwagi, języka czy orientacji (np. proste zadania, przypominanie faktów z życia, nazywanie przedmiotów, ćwiczenia w schemacie dnia). Terapia zajęciowa wykorzystuje aktywność celową i sensowną dla podopiecznego, aby wspierać wykonywanie czynności dnia codziennego i utrzymywać sprawność (manualną, koordynację, planowanie działań), a także poczucie sprawczości.

Pozostałe propozycje są mniej trafne z perspektywy celu "opóźniania procesu otępiennego" w pracy opiekuna:

  • "Trening interpersonalny i biblioterapię" – mogą wspierać dobrostan i kontakt społeczny, ale nie są tak bezpośrednio ukierunkowane na systematyczną stymulację funkcji poznawczych i podtrzymanie samodzielności w ADL.
  • "Trening pamięci i psychoterapię" – sam trening pamięci jest elementem stymulacji, jednak psychoterapia nie jest typowym narzędziem aktywizacji planowanym przez opiekuna w DPS i zwykle wymaga kwalifikacji specjalisty; ponadto jej cel może dotyczyć nastroju, a nie spowalniania otępienia jako takiego.
  • "Trening umiejętności rozwiązywania problemów i ergoterapię" – w praktyce terminy mogą być różnie używane, co może wprowadzać niepewność. W kontekście egzaminacyjnym najbezpieczniejszy i najbardziej standardowy zestaw to stymulacja poznawcza + terapia zajęciowa jako jasno rozpoznawalne działania aktywizujące.

Warto pamiętać: skuteczność aktywizacji zależy od regularności, dostosowania trudności, krótkich sesji, spokojnego otoczenia i pozytywnego wzmocnienia. Zbyt trudne zadania mogą nasilać frustrację, a zbyt łatwe nie przynoszą stymulacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zaplanowane ćwiczenia stymulujące m.in. uwagę, pamięć, orientację i język, dostosowane do możliwości podopiecznego. Zwykle są krótkie, regularne i oparte na prostych zadaniach (np. rozmowa kierowana, nazywanie przedmiotów, przypominanie zdarzeń), aby podtrzymać sprawność jak najdłużej.
Celem jest podtrzymanie samodzielności i sprawności w codziennym funkcjonowaniu poprzez aktywność celową. Zajęcia mogą ćwiczyć motorykę, koordynację, planowanie działania i rutynę dnia. Dodatkowo wspierają poczucie sensu i obniżają ryzyko bierności oraz izolacji społecznej.
Regularna stymulacja poznawcza i aktywność celowa pomagają dłużej utrzymać używanie zachowanych umiejętności. W praktyce chodzi o wzmacnianie rutyn, ćwiczenie uwagi i pamięci operacyjnej oraz podtrzymywanie kontaktu z otoczeniem. Efekt zależy od systematyczności, dopasowania i bezpieczeństwa.
Bezpieczne są proste, krótkie ćwiczenia bez presji na wynik: powtarzanie informacji w kontekście dnia, przeglądanie zdjęć z opisem, dopasowywanie par, nazywanie przedmiotów, pytania o bieżące sprawy. Ważne jest dopasowanie trudności i przerwanie zadania, gdy rośnie zniechęcenie lub stres.
Gdy celem jest wsparcie funkcjonowania w czynnościach dnia codziennego i utrzymanie rutyny (np. ubieranie, higiena, proste prace domowe). Terapia zajęciowa łączy element poznawczy z ruchem i praktyką, co często jest bardziej naturalne dla podopiecznego niż "zadania przy stoliku".
Psychoterapia bywa pomocna przy problemach emocjonalnych, ale zwykle wymaga specjalistycznych kwalifikacji i nie jest podstawową formą aktywizacji planowaną samodzielnie przez opiekuna. W codziennej pracy częściej stosuje się stymulację poznawczą, zajęcia podtrzymujące sprawność i wsparcie relacji oraz poczucia bezpieczeństwa.
Typowe błędy to: zbyt trudne zadania (frustracja), zbyt długie sesje (zmęczenie), brak stałej rutyny, porównywanie do wcześniejszej sprawności i nadmierne poprawianie. Częsty jest też wybór atrakcyjnej aktywności bez celu funkcjonalnego. Lepiej planować krótko, konkretnie i regularnie.
Najpierw obserwuje się, co podopieczny wykonuje samodzielnie, a gdzie potrzebuje podpowiedzi. Zadania powinny być na granicy możliwości: wykonalne z niewielką pomocą. Stosuj jasne polecenia, pojedyncze kroki, stałe pory dnia i przerwy. Jeśli pojawia się silny stres, poziom należy obniżyć.
Sprawdzają się aktywności o prostym celu i przewidywalnym przebiegu: sortowanie, składanie ręczników, proste prace plastyczne, układanie przedmiotów, pielęgnacja roślin, nakrywanie do stołu, słuchanie muzyki z rozmową. Ważne są bezpieczeństwo, ergonomia i dostosowanie do sprawności ruchowej.
Ucz się rozpoznawać, które działania są ukierunkowane na funkcje poznawcze i samodzielność (trening poznawczy, terapia zajęciowa), a które są wsparciem dodatkowym (np. relacje, hobby). Ćwicz dobór aktywności do objawów i etapu choroby. Zapamiętaj zasady: regularność, prostota, bezpieczeństwo i rutyna.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Trening funkcji poznawczych jest ukierunkowany na podtrzymywanie pamięci, uwagi i orientacji, a terapia zajęciowa wspiera codzienne funkcjonowanie przez celowe aktywności."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Dementia" (fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia - accessed 2026-03-02
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE), "Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers (NG97)", https://www.nice.org.uk/guidance/ng97 - accessed 2026-03-02
  • Alzheimer's Disease International (ADI), "World Alzheimer Report" (strona raportów i publikacji), https://www.alzint.org/resource/world-alzheimer-report/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu opieki nad osobą z otępieniem (programy aktywizacji, przykłady ćwiczeń)
  • Poradniki organizacji terapii zajęciowej w opiece długoterminowej
  • Wytyczne kliniczne dotyczące postępowania w otępieniach (sekcje o stymulacji poznawczej i wsparciu niefarmakologicznym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego