KWALIFIKACJA SPL1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 25.
Które działanie jest podejmowane w celu zmniejszenia liczby pojazdów na drogach miast?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podwyższenie opłat za parkowanie jest narzędziem ograniczania popytu na wjazd i postój samochodów w mieście: zwiększa koszt korzystania z auta i skłania do wyboru komunikacji zbiorowej lub parkowania poza centrum. Pozostałe działania obniżają koszty użytkowania pojazdów lub nie wpływają na ich liczbę.

Pełne wyjaśnienie:

Podwyższanie opłat za parkowanie to klasyczne narzędzie zarządzania popytem na transport indywidualny w miastach. Gdy parkowanie w strefach centralnych staje się droższe, rośnie łączny koszt podróży samochodem (koszt przejazdu + koszt postoju + ryzyko braku miejsca). To zniechęca część kierowców do wjazdu do centrum, skraca czas poszukiwania miejsca i może skłaniać do wyboru innych rozwiązań (komunikacja zbiorowa, dojście pieszo, rower, park&ride).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Podwyższane są standardy na parkingach – poprawa jakości (np. oświetlenie, monitoring) sama w sobie nie zmniejsza liczby pojazdów. Często działa odwrotnie: zwiększa atrakcyjność parkowania, więc może utrzymywać lub nawet podnosić popyt.
  • Obniżany jest podatek akcyzowy za paliwo – to obniża koszt użytkowania samochodu, więc zwykle zachęca do częstszych przejazdów, a nie do redukcji ruchu.
  • Obniżany jest podatek od środków transportu – analogicznie, niższe koszty posiadania i utrzymania pojazdu sprzyjają większej liczbie aut i ich częstszemu użyciu.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: aby zmniejszyć liczbę pojazdów w centrum, miasta najczęściej stosują działania zwiększające "koszt i trudność" korzystania z auta (opłaty, ograniczenia dostępności miejsc), a nie ulgi finansowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyższa opłata podnosi całkowity koszt podróży autem (dojazd + postój), więc część kierowców rezygnuje z wjazdu do centrum, wybiera komunikację zbiorową lub parkuje dalej. To ogranicza popyt na miejsca postojowe i liczbę aut krążących w poszukiwaniu parkingu.
To m.in. polityka parkingowa (opłaty, ograniczenia czasu), priorytety dla komunikacji zbiorowej, uspokojenie ruchu, ograniczenia wjazdu do wybranych stref oraz wspieranie ruchu pieszego i rowerowego. Celem jest zmiana zachowań transportowych, nie tylko budowa infrastruktury.
Zwykle nie. Lepszy standard (bezpieczeństwo, wygoda) zwiększa atrakcyjność parkowania, więc może utrzymać lub podnieść popyt. Żeby zmniejszać liczbę aut, ważniejsze są bodźce ograniczające korzystanie z samochodu, np. wyższe opłaty lub mniejsza podaż miejsc.
Niższa akcyza obniża cenę paliwa, a więc koszt przejazdu. To działa jak zachęta do częstszych podróży samochodem i zwiększa konkurencyjność auta względem innych środków transportu. W efekcie może zwiększyć natężenie ruchu, a nie je zmniejszyć.
Oznacza to, że miasto wykorzystuje cenę parkowania do kształtowania zachowań użytkowników dróg. Opłata nie jest tylko "opłatą za usługę", ale też mechanizmem regulacyjnym: ogranicza popyt na postój w najbardziej obciążonych strefach i porządkuje rotację miejsc.
Zbyt niska cena zwykle powoduje wysokie obłożenie parkingów, długie poszukiwanie wolnego miejsca i wzrost liczby aut krążących. To zwiększa korki i emisje. Może też wypierać inne funkcje przestrzeni (np. dostawy, ruch pieszy), bo miejsca postojowe są zajmowane długotrwale.
Najsilniej działa, gdy dotyczy obszarów o wysokiej atrakcyjności (centrum, okolice węzłów) i jest powiązane z realną kontrolą oraz egzekucją opłat. Efekt wzmacnia się, jeśli istnieją alternatywy: sprawna komunikacja zbiorowa, parkingi buforowe i dobre warunki dla pieszych.
Zwykle nie, bo obniża koszty posiadania pojazdu i może zwiększać skłonność do utrzymywania lub kupowania samochodu. To działanie jest sprzeczne z celem redukcji liczby pojazdów w zatłoczonych strefach. Do redukcji ruchu stosuje się raczej ograniczenia i opłaty.
Planowanie tras i okien czasowych dostaw w mieście wymaga uwzględnienia kosztów postoju i ryzyka braku miejsca. Znajomość zasad polityki parkingowej pomaga dobrać punkty postojowe, ograniczyć czasy postoju, zaplanować rozładunek oraz oszacować realny koszt obsługi zleceń miejskich.
Szukaj odpowiedzi, które zwiększają koszt lub ograniczają dostępność korzystania z auta w centrum (opłaty, ograniczenia wjazdu). Uważaj na "ulgi" (tańsze paliwo, niższe podatki) – one zwykle zwiększają popyt. Porównuj, czy działanie działa pro- czy antysamochodowo.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe działania obniżają koszty użytkowania pojazdów lub nie wpływają na ich liczbę."

Źródła:

  • Victoria Transport Policy Institute (VTPI) – Todd Litman, "Parking Management: Strategies, Evaluation and Planning" (online book), rozdziały dot. wpływu cen parkowania na popyt; https://vtpi.org/park_man.pdf (dostęp: 2026-02-18)
  • Victoria Transport Policy Institute (VTPI) – "Transportation Demand Management (TDM) Encyclopedia", sekcje dot. polityki parkingowej jako narzędzia TDM; https://vtpi.org/tdm/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały o Transportation Demand Management (TDM) i polityce parkingowej
  • Podstawy ekonomii transportu: popyt, koszty uogólnione podróży
  • Opracowania o zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP/TZTM) – ujęcie ogólne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego