KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 35.
Element powinien mieć grubość 25,71 mm. Aby uzyskać taką dokładność pomiaru należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mikrometr stosuje się, gdy potrzebna jest duża dokładność pomiaru wymiaru zewnętrznego, typowo z rozdzielczością co najmniej 0,01 mm (a często 0,001 mm). Wartość 25,71 mm wymaga odczytu do setnych części milimetra, czego przymiar liniowy nie zapewnia, a czujnik zegarowy służy głównie do pomiarów porównawczych.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiar 25,71 mm jest podany z dokładnością do 0,01 mm, czyli do setnych części milimetra. Aby taki zapis miał sens pomiarowy, przyrząd powinien umożliwiać co najmniej odczyt z rozdzielczością 0,01 mm oraz stabilne, powtarzalne przykładanie do mierzonej powierzchni.

Odpowiedź "mikrometr." jest właściwa, ponieważ mikrometr zewnętrzny jest przeznaczony do dokładnego pomiaru grubości/średnic wymiarów zewnętrznych. Konstrukcja (kowadełko i wrzeciono, stała siła docisku w wielu modelach) sprzyja powtarzalności, a typowa rozdzielczość odczytu pozwala pracować na setnych części milimetra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "suwmiarkę." – w praktyce wiele suwmiar ma rozdzielczość 0,02 mm (noniusz) lub 0,01 mm (cyfrowa). Bez doprecyzowania typu i parametrów suwmiarki istnieje ryzyko, że nie spełni ona wymaganej dokładności/niepewności dla wyniku 25,71 mm. W zadaniach egzaminacyjnych przy takiej dokładności najczęściej oczekuje się mikrometru.
  • "czujnik zegarowy." – to przyrząd do pomiarów porównawczych (np. bicia, przemieszczeń), zwykle współpracujący ze statywem i wzorcem. Sam w sobie nie jest podstawowym narzędziem do bezpośredniego wyznaczania grubości elementu na wartość 25,71 mm.
  • "przymiar liniowy." – ma zbyt małą dokładność odczytu (typowo skala milimetrowa), więc nie pozwala wiarygodnie określić setnych części milimetra.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na liczbę miejsc po przecinku i dobieraj przyrząd, który realnie pozwala uzyskać taką rozdzielczość oraz powtarzalność pomiaru w warunkach warsztatowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź, jaką rozdzielczość odczytu i jaką dokładność deklaruje przyrząd. Dla 0,01 mm zwykle wybiera się mikrometr zewnętrzny, bo zapewnia stabilne przykładanie i dużą powtarzalność. Suwmiarka bywa na granicy i zależy od typu oraz stanu technicznego.
Mikrometr jest zbudowany do precyzyjnego pomiaru wymiarów zewnętrznych: ma sztywne powierzchnie pomiarowe i często mechanizm stałej siły docisku, co ogranicza wpływ operatora. Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej powtarzalna w pomiarach bardzo dokładnych.
Taki zapis sugeruje odczyt do setnych części milimetra (0,01 mm). Żeby wynik był wiarygodny, przyrząd powinien umożliwiać co najmniej taką rozdzielczość, a w praktyce także zapewniać odpowiednią powtarzalność i małą niepewność. Stąd typowy wybór: mikrometr.
To zależy od parametrów suwmiarki. Część suwmiar cyfrowych pokazuje 0,01 mm, ale nie zawsze gwarantuje taką samą dokładność i powtarzalność jak mikrometr. W zadaniach egzaminacyjnych, gdy wymagana jest wysoka dokładność pomiaru grubości/średnicy, standardową odpowiedzią jest mikrometr.
Czujnik zegarowy służy głównie do pomiarów porównawczych przemieszczeń: bicia tarczy hamulcowej, luzów, osiowości, równoległości, ustawienia elementów w uchwycie itp. Zwykle pracuje ze statywem i wzorcem. Nie jest podstawowym narzędziem do bezpośredniego pomiaru grubości "na wartość" 25,71 mm.
Przymiar liniowy wystarczy, gdy tolerancje są duże i nie trzeba odczytu do setnych części milimetra, np. do wstępnego trasowania, szybkiego sprawdzenia długości lub orientacyjnego pomiaru. Jeśli wymiar jest podany z dwoma miejscami po przecinku w mm, przymiar liniowy jest zbyt niedokładny.
Dbaj o czyste powierzchnie pomiarowe, właściwe ustawienie osi mikrometru względem elementu i stałą siłę docisku (np. używając sprzęgiełka, jeśli jest). Unikaj pomiaru na zadziorach i na rozgrzanych elementach. Warto wykonać kilka pomiarów i porównać wyniki, by ocenić powtarzalność.
Najczęstsze pomyłki to: złe zsumowanie skali głównej i bębna, pomylenie działek przy niepełnym obrocie, nieuwzględnienie "zera" (błąd zerowania) oraz zbyt mocny docisk powodujący zaniżenie wyniku. Na egzaminie pomaga spokojne odczytanie skali krok po kroku.
Tak. Zużyte szczęki suwmiarki, zabrudzone powierzchnie mikrometru, luz na prowadnicach czy brak kalibracji mogą znacząco pogorszyć wynik. Nawet jeśli przyrząd "pokazuje" 0,01 mm, nie oznacza to automatycznie, że z taką dokładnością mierzy. Dlatego liczy się zarówno rozdzielczość, jak i stan oraz sposób użycia.
Zwróć uwagę na zapis wymiaru: liczba miejsc po przecinku w mm sugeruje wymaganą rozdzielczość. Dwa miejsca po przecinku oznaczają zwykle 0,01 mm, co kieruje wybór w stronę mikrometru. Jeśli podano tylko pełne milimetry, często wystarczy suwmiarka lub przymiar, zależnie od kontekstu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Mikrometr stosuje się, gdy potrzebna jest duża dokładność pomiaru wymiaru zewnętrznego, typowo z rozdzielczością co najmniej 0,01 mm (a często 0,001 mm)."

Źródła:

  • ISO 3611:2010, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment: Micrometers for external measurements — Design and metrological characteristics
  • ISO 13385-1:2019, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment: Calipers — Part 1: Design and metrological characteristics
  • NIST Handbook 44, Specifications, Tolerances, and Other Technical Requirements for Weighing and Measuring Devices, section dotycząca przyrządów długościowych (mikrometry/suwmiarki) — https://www.nist.gov/pml/owm/publications/nist-handbook-44 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z metrologii warsztatowej (mikrometry, suwmiarki, czujniki)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (zakres, rozdzielczość, zasady użytkowania)
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu i doboru przyrządów pomiarowych w warsztacie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego