KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Element sieci wentylacyjnej przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek elementu sieci wentylacyjnej, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawiewka to element sieci wentylacyjnej służący do ukierunkowanego doprowadzenia strumienia świeżego powietrza do wyrobiska (często w rejon robót). Nie jest urządzeniem do odpylania, nie pełni roli przegrody jak tama i nie jest samym przewodem wentylacji odrębnej (lutniociągiem).

Pełne wyjaśnienie:

W sieci wentylacyjnej kopalni elementy mogą wyglądać podobnie na rysunkach, dlatego warto rozpoznawać je przez funkcję i typowe cechy przedstawienia.

"nawiewka" jest elementem związanym z doprowadzaniem (nawiewem) powietrza i jego ukierunkowaniem w wyrobisku. W praktyce stosuje się ją tam, gdzie trzeba podać świeże powietrze w określone miejsce lub poprawić warunki przewietrzania lokalnie. Na schematach może być pokazana jako zakończenie/element wylotowy układu nawiewnego, którego zadaniem jest skierowanie strumienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "odpylacz" dotyczy instalacji ograniczania zapylenia (separacja/filtracja pyłu). Jest to urządzenie technologiczne o innym celu niż kształtowanie rozpływu powietrza w sieci wentylacyjnej. Nawet jeśli pracuje z powietrzem, jego funkcja podstawowa nie jest "nawiewem".
  • "tama" (tama wentylacyjna) jest przegrodą stosowaną do rozdziału, odcięcia lub ukierunkowania prądu powietrza w wyrobiskach. Z definicji nie jest elementem służącym do doprowadzania powietrza jak nawiewka, tylko do organizacji przepływu przez przegrodzenie.
  • "lutniociąg" to przewód wentylacji odrębnej (ciąg lutni). Jest dłuższym odcinkiem instalacji (rurociąg/ciąg lutni), a nie typowym elementem wylotowym/ukierunkowującym strumień. Częstą pułapką jest utożsamianie każdego elementu "rurkowego" z lutniociągiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie opiera się na rysunku, spróbuj od razu odpowiedzieć sobie na dwa pytania: czy ten element ma coś odgradzać (tama), przewodzić na odległość (lutniociąg), oczyszczać (odpylacz), czy podawać/ukierunkowywać świeże powietrze (nawiewka). To ogranicza wybór do jednej opcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawiewka to element służący do doprowadzenia i ukierunkowania strumienia świeżego powietrza w wyrobisku. Jej rola jest "nawiewna" (podanie powietrza tam, gdzie jest potrzebne), a nie przegrodowa jak w przypadku tamy ani technologiczna jak w przypadku odpylacza.
Lutniociąg jest zwykle przedstawiany jako przewód/ciąg prowadzący powietrze na odległość (kolejne odcinki lutni). Nawiewka częściej pełni rolę zakończenia lub elementu wylotowego układu, który kieruje strumień w określone miejsce. Najpierw oceń funkcję: "prowadzić" czy "podawać".
Tama to przegroda organizująca przepływ: rozdziela, odcina lub zmusza powietrze do przepływu wybranym wyrobiskiem. Nawiewka służy do doprowadzania i kierowania świeżego powietrza. Mechanizm działania jest inny: tama "blokuje/rozdziela", nawiewka "podaje/ukierunkowuje".
Odpylacz jest urządzeniem do ograniczania zapylenia (usuwania pyłu z powietrza lub powietrza procesowego). Wprawdzie pracuje z przepływem gazu, ale jego celem nie jest kształtowanie przewietrzania wyrobisk. W zadaniach egzaminacyjnych odpylacz bywa "haczykiem" z innego obszaru.
Najczęściej mylone są elementy podobne wyglądem na uproszczonych schematach: odcinki lutniociągu z elementami wylotowymi (np. nawiewką) oraz przegrody (tamy) z obudowami lub osłonami. Pomaga metoda: najpierw ustalić funkcję elementu, dopiero potem dobrać nazwę.
Nawiewkę stosuje się, gdy trzeba doprowadzić świeże powietrze w rejon robót lub poprawić przewietrzanie lokalnie (np. w przodku albo w strefie o gorszych warunkach). Jest to typowe w rozwiązaniach, gdzie ważne jest skierowanie strumienia, a nie samo "posiadanie przewodu".
Najpierw nazwij funkcję elementu jednym czasownikiem: "podaje", "odcina", "prowadzi", "oczyszcza". Potem dopasuj pojęcie: podaje/ukierunkowuje → nawiewka, odcina/rozdziela → tama, prowadzi na odległość → lutniociąg, oczyszcza z pyłu → odpylacz. To redukuje zgadywanie.
Lutniociąg jest typowym przewodem stosowanym w wentylacji odrębnej (doprowadzanie/odprowadzanie powietrza do rejonu robót). W pytaniach testowych zwykle chodzi o rozpoznanie, że jest to "ciąg przewodu", a nie element przegrodowy ani urządzenie technologiczne. Kluczowe jest skojarzenie: przewód + długość układu.
Tama to element, którego sens polega na przegrodzeniu przekroju wyrobiska lub wydzieleniu drogi przepływu. Na rysunkach często widać ją jako barierę w wyrobisku albo element zamykający przekrój z otworem/obejściem. Jeśli rysunek sugeruje "blokadę przepływu", to kierunek jest raczej na tamę, nie nawiewkę.
Najczęściej zawodzi automatyzm: wybór słowa najbardziej znanego ("lutniociąg") bez analizy funkcji, oraz mylenie działów (np. odpylanie vs wentylacja). Drugi błąd to patrzenie tylko na kształt, a nie na rolę w układzie. Warto ćwiczyć rozpoznawanie na wielu schematach.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nawiewka to element sieci wentylacyjnej służący do ukierunkowanego doprowadzenia strumienia świeżego powietrza do wyrobiska (często w rejon robót)."

Materiały:

  • Instrukcje i schematy wentylacji obowiązujące w danym zakładzie górniczym (nazewnictwo lokalne)
  • Materiały szkoleniowe z wentylacji kopalnianej (część: sieci wentylacyjne i elementy zabudowy)
  • Zestawy rysunków/zdjęć elementów sieci wentylacyjnej do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego