KWALIFIKACJA MEC6 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 39.
Element Status
Łożysko Uszkodzone
Pasek klinowy Dobry stan
Śruba mocująca Brakująca
Na podstawie powyższej tabeli, które z poniższych działań powinieneś podjąć jako pracownik pomocniczy mechanika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że łożysko jest uszkodzone, a śruba mocująca brakuje, więc wymagają interwencji przed dalszą pracą urządzenia. Pasek klinowy jest w dobrym stanie, więc nie ma podstaw do jego wymiany. Najwłaściwsze jest usunięcie realnych usterek i uzupełnienie brakującego mocowania.

Pełne wyjaśnienie:

Tabela przedstawia prosty wynik przeglądu trzech elementów: łożyska, paska klinowego i śruby mocującej. Właściwe działanie powinno wynikać bezpośrednio ze statusów:

  • "Łożysko — uszkodzone": uszkodzone łożysko może powodować hałas, drgania, przegrzewanie i w skrajnym przypadku awarię węzła łożyskowego. W praktyce oznacza to konieczność wymiany (lub naprawy w zakresie przewidzianym procedurą), zanim urządzenie wróci do pracy.
  • "Pasek klinowy — dobry stan": element w dobrym stanie nie wymaga wymiany. Wymiana "na zapas" zwiększa koszty i ryzyko błędów montażowych (np. niewłaściwe napięcie po wymianie), a w zadaniu brak przesłanek, że pasek jest zużyty.
  • "Śruba mocująca — brakująca": brak elementu mocującego jest istotny dla bezpieczeństwa i poprawności montażu. Należy go uzupełnić (dobierając właściwy typ/klasę i zapewniając prawidłowe dokręcenie według procedury w zakładzie).

Dlatego poprawne jest działanie: "Wymienić uszkodzone łożysko i znaleźć brakującą śrubę mocującą." To podejście jest adekwatne i proporcjonalne: usuwa usterki oraz przywraca kompletność mocowania, bez nieuzasadnionej wymiany elementów sprawnych.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów: wymiana paska mimo dobrego stanu to nadmiarowa czynność, zignorowanie brakującej śruby pomija krytyczny aspekt montażowy, a zignorowanie wszystkich problemów to bagatelizowanie ryzyka. Wymiana wszystkich elementów "niezależnie od stanu" jest nieekonomiczna i nie wynika z diagnostyki przedstawionej w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach opartych o tabelę zawsze mapuj status → działanie. "Uszkodzone" i "brakujące" zwykle wymagają reakcji; "dobry stan" zwykle oznacza brak potrzeby wymiany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Uszkodzony" oznacza, że element nie spełnia wymagań technicznych (np. ma pęknięcie, nadmierny luz, zużycie) i może powodować awarię lub zagrożenie. W praktyce wymaga naprawy albo wymiany zgodnie z procedurą oraz decyzją osoby uprawnionej (np. mechanika prowadzącego).
Brak śruby osłabia połączenie, może powodować luzowanie, przesunięcie części, drgania i uszkodzenia wtórne. Może też tworzyć zagrożenie dla obsługi (np. poluzowana osłona). Dlatego zwykle nie dopuszcza się pracy urządzenia bez kompletnego i prawidłowego mocowania.
Gdy pasek jest w dobrym stanie, standardowo nie wymienia się go tylko "profilaktycznie". Zamiast tego sprawdza się podstawowe warunki pracy: prawidłowe ułożenie na kołach, brak ślizgania, właściwe napięcie oraz czystość. Wymiana ma sens dopiero przy oznakach zużycia lub uszkodzeń.
Typowe objawy to: nietypowy hałas (szum, zgrzyt), wzrost temperatury węzła łożyskowego, zwiększone drgania, wyczuwalny luz, a czasem wycieki smaru lub opiłki. Przy takich sygnałach zwykle wykonuje się diagnostykę i planuje wymianę, aby uniknąć awarii.
Zależy od organizacji pracy i uprawnień w zakładzie. Często pracownik pomocniczy wykonuje czynności przygotowawcze (demontaż osłon, czyszczenie, podanie narzędzi), a wymianę realizuje mechanik. Na egzaminie kluczowe jest wskazanie właściwego działania: usunięcie uszkodzenia i braków.
Śrubę dobiera się według dokumentacji (DTR, rysunek, wykaz części) lub wzoru z drugiej strony połączenia. Liczy się m.in. średnica, skok gwintu, długość, klasa wytrzymałości i rodzaj łba. Zastosowanie "pierwszej pasującej" śruby może być niebezpieczne i powodować uszkodzenia.
Wymiana wszystkich części bez diagnozy zwiększa koszty i czas postoju oraz może wprowadzić nowe błędy montażowe (np. złe ustawienie, niewłaściwe napięcie paska, uszkodzenie podczas montażu). Prawidłowa obsługa polega na wymianie tego, co jest zużyte/uszkodzone, a nie wszystkiego naraz.
Najpierw należy wstrzymać uruchamianie lub pracę maszyny i zgłosić problem zgodnie z procedurą. Następnie uzupełnić mocowanie właściwą częścią oraz sprawdzić, czy pozostałe śruby i połączenia nie są poluzowane. Dopiero po kontroli można rozważyć dopuszczenie do pracy.
Częsty błąd to "czytanie na skróty": widzę jedno uszkodzenie i zakładam, że wszystko trzeba wymienić. Inny błąd to bagatelizowanie braków ("to tylko śruba"). W zadaniach egzaminacyjnych zawsze dopasuj reakcję do statusu każdego elementu osobno.
Utrwal nazwy i funkcje podstawowych części (łożyska, pasy, śruby, osłony) oraz typowe decyzje serwisowe: co wymienić, co wyregulować, co zgłosić. Ćwicz czytanie prostych tabel i opisów usterek. Pomaga też praca z checklistami przeglądów i przykładami DTR.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika, że łożysko jest uszkodzone, a śruba mocująca brakuje, więc wymagają interwencji przed dalszą pracą urządzenia."

Źródła:

  • ISO 12100:2010, Safety of machinery — General principles for design — Risk assessment and risk reduction (ogólne zasady oceny ryzyka i działań ograniczających ryzyko przy eksploatacji/obsłudze maszyn)
  • Wikipedia (PL) — "Łożysko" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) — "Przekładnia pasowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_pasowa (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR prostych maszyn (sekcje: przegląd, elementy zużywalne, połączenia śrubowe)
  • Materiały szkolne z podstaw budowy maszyn: łożyska, przekładnie pasowe, połączenia śrubowe
  • Poradniki BHP dotyczące prac montażowych i obsługowych przy maszynach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego