KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 18.
Element układu hydraulicznego, który przetłacza określoną dawkę cieczy z przestrzeni ssawnej do przestrzeni tłocznej za pośrednictwem ruchomego elementu roboczego, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa wyporowa przetłacza ciecz porcjami (określoną dawką/objętością) dzięki ruchomemu elementowi roboczemu, przenosząc ciecz ze strony ssawnej na tłoczną. Turbina akcyjna jest maszyną przepływową, zawór jedynie steruje przepływem, a siłownik zamienia energię cieczy na ruch liniowy.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "przetłacza określoną dawkę cieczy z przestrzeni ssawnej do przestrzeni tłocznej za pośrednictwem ruchomego elementu roboczego" odpowiada zasadzie działania pompy wyporowej. W maszynie wyporowej element roboczy (np. koła zębate, łopatki, tłoczki) okresowo zwiększa i zmniejsza objętość komór roboczych. Powoduje to zasysanie cieczy po stronie ssawnej oraz jej wypchnięcie (wypór) do przewodu tłocznego. W praktyce oznacza to, że przy danej prędkości obrotowej pompa ma w przybliżeniu określoną wydajność zależną od pojemności geometrycznej i strat.

Odpowiedź "turbina akcyjna" nie pasuje, ponieważ turbina nie jest elementem służącym do wymuszania przepływu cieczy w układzie hydraulicznym w taki sposób, jak pompa. Turbina jest maszyną, w której to przepływ czynnika roboczego oddaje energię na wirnik, a nie urządzeniem dozującym porcje cieczy od ssania do tłoczenia.

Odpowiedź "zawór sterujący" jest błędna, bo zawory w hydraulice pełnią funkcję sterowania: rozdzielają strumień, ograniczają ciśnienie, dławią przepływ lub odcinają obieg. Same z siebie nie "przetłaczają" cieczy z jednej przestrzeni do drugiej – do tego potrzebne jest źródło przepływu, czyli pompa.

Odpowiedź "siłownik hydrauliczny" również nie spełnia definicji: siłownik jest elementem wykonawczym, który zamienia energię hydrauliczną na ruch (najczęściej liniowy) i siłę na tłoczysku. Ma części ruchome i komory, ale jego zadaniem nie jest transport cieczy z ssania do tłoczenia, tylko wykonanie pracy mechanicznej na obciążeniu.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: pompa wytwarza przepływ, zawór nim steruje, a siłownik (lub silnik hydrauliczny) wykonuje ruch. Sformułowania o "dawce cieczy" i "wyporze" są zwykle bezpośrednią wskazówką na pompę wyporową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa wyporowa to pompa, która przetłacza ciecz przez okresową zmianę objętości komór roboczych (wypór). Dzięki temu przy każdym cyklu przenosi określoną porcję cieczy ze strony ssawnej na tłoczną. Typowe przykłady to pompy zębate, łopatkowe i tłoczkowe.
Sformułowanie "określona dawka" wskazuje na zasadę wyporową: pompa nie polega wyłącznie na zjawiskach przepływowych, lecz mechanicznie "zamyka" porcję cieczy w komorze i przemieszcza ją do wyjścia. To odróżnia ją od maszyn, gdzie przepływ jest bardziej ciągły i zależny od aerodynamiki/hydrodynamiki.
Pompa wymusza przepływ w układzie (źródło przepływu/ciśnienia), a turbina odbiera energię ze strumienia czynnika i zamienia ją na moment obrotowy. Gdy w treści jest mowa o ssaniu i tłoczeniu oraz o dawkach cieczy, zwykle chodzi o pompę wyporową.
Nie w sensie definicji pompy. Zawór sterujący może kierować, odcinać, dławnić lub ograniczać ciśnienie, ale nie jest źródłem przepływu. Bez pompy (lub innego źródła energii) sam zawór nie przeniesie cieczy z przestrzeni ssawnej do tłocznej jako "porcji" roboczej.
Siłownik hydrauliczny jest elementem wykonawczym: zamienia energię cieczy pod ciśnieniem na ruch liniowy i siłę na tłoczysku. Ciecz zasila jego komory, ale celem nie jest przetłaczanie cieczy w obiegu, tylko wykonanie pracy mechanicznej, np. przesunięcie suwaka, podniesienie ładunku, dociśnięcie elementu.
W praktyce przemysłowej często spotyka się pompy zębate (proste i trwałe), pompy łopatkowe (dobra kultura pracy) oraz pompy tłoczkowe (wysokie ciśnienia, dobra regulacja). Wszystkie działają na zasadzie wyporu, czyli przenoszenia porcji cieczy między strefą ssawną i tłoczną.
Najczęstsze pomyłki to: wybór siłownika zamiast pompy (bo też ma ruchome części), utożsamianie zaworu z "napędzaniem" przepływu oraz mylenie maszyn wyporowych z przepływowymi. Pomaga sprawdzenie funkcji: kto wytwarza przepływ, kto nim steruje, a kto wykonuje ruch.
Pompy wyporowe stosuje się, gdy potrzebujesz stabilnego zasilania układu w przepływ i możliwość uzyskania ciśnień roboczych typowych dla hydrauliki siłowej. Są powszechne w prasach, podnośnikach, maszynach produkcyjnych i układach mobilnych, gdzie kluczowe są siła i niezawodność.
Wskazówkami są słowa: "przestrzeń ssawna", "przestrzeń tłoczna", "zasysa", "tłoczy", "przetłacza", "dawka/objętość" oraz "ruchomy element roboczy". Taki opis pasuje do pompy. Przy zaworach częściej pojawia się "rozdziela", "dławi", "ogranicza ciśnienie", "steruje kierunkiem".
Naucz się ról trzech grup elementów: źródło przepływu (pompa), sterowanie (zawory) i wykonanie pracy (siłowniki/silniki). Rób fiszki z krótką definicją i typowym zastosowaniem. W testach zawsze szukaj słów-kluczy: "dawka" zwykle oznacza wypór.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pompa wyporowa przetłacza ciecz porcjami (określoną dawką/objętością) dzięki ruchomemu elementowi roboczemu, przenosząc ciecz ze strony ssawnej na tłoczną."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej (definicje pomp i elementów wykonawczych)
  • Katalogi producentów pomp (opisy zasad działania pomp wyporowych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji mechanicznych obejmujące podstawy hydrauliki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego