KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 18.
Elementem wyposażenia stacji gazowej składającym się z układu dławiącego w postaci zaworu oraz układu regulującego w postaci ruchomej przepony, którego zadaniem jest przetwarzanie wysokich i zmiennych ciśnień wlotowych na niskie i stałe ciśnienie wylotowe, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Reduktor ciśnienia to element regulacyjny: ma dławienie (zawór) oraz układ regulacji z ruchomą przeponą. Jego zadaniem jest obniżenie wysokiego, zmiennego ciśnienia na wlocie do niższego i możliwie stałego na wylocie. Pozostałe elementy służą do upustu/zabezpieczenia albo do pomiaru przepływu, nie do stabilizacji ciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu odpowiada reduktorowi (regulatorowi) ciśnienia, czyli urządzeniu, którego podstawowym zadaniem jest zmniejszenie ciśnienia gazu oraz utrzymanie zadanego, możliwie stałego ciśnienia po stronie wylotowej mimo zmian ciśnienia na wlocie i zmian poboru.

W typowym rozwiązaniu część dławiąca ma postać zaworu (elementu dławiącego), a część regulacyjna wykorzystuje ruchomą przeponę (membranę), która porównuje ciśnienie wylotowe z nastawą (np. sprężyny/układu nastawczego) i odpowiednio przymyka lub otwiera zawór. Dzięki temu reduktor "przetwarza" wysokie i zmienne ciśnienie wlotowe na niższe, stabilne ciśnienie wyjściowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zawór wydmuchowy" kojarzy się z upustem gazu (odprowadzeniem nadmiaru do atmosfery lub do instalacji odprowadzającej). Taki element działa awaryjnie/ochronnie i nie realizuje ciągłej regulacji do stałej wartości.
  • "Gazomierz turbinowy" jest urządzeniem pomiarowym – służy do pomiaru ilości/przepływu gazu. Może powodować spadek ciśnienia, ale nie jest regulatorem i nie stabilizuje ciśnienia wylotowego.
  • "Zawór bezpieczeństwa" jest elementem zabezpieczającym, uruchamiającym się przy przekroczeniu ustalonego progu (np. ciśnienia). Nie ma zadania utrzymywania stałego ciśnienia roboczego w normalnej pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się jednocześnie zawór dławiący i przepona (membrana) oraz cel "niskie i stałe ciśnienie wylotowe", najczęściej chodzi właśnie o reduktor/regulator ciśnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reduktor (regulator) ciśnienia to urządzenie, które obniża ciśnienie gazu i stabilizuje je na wyjściu. Działa automatycznie, reagując na zmiany ciśnienia wlotowego i zmiany poboru, aby utrzymać możliwie stałą wartość ciśnienia po stronie odbioru.
Ruchoma przepona (membrana) "czuje" ciśnienie po stronie wylotowej i porównuje je z nastawą układu nastawczego. Gdy ciśnienie spada, przepona pomaga otworzyć zawór; gdy rośnie, powoduje przymykanie. Dzięki temu uzyskuje się regulację, a nie tylko dławienie.
Zawór dławiący jest elementem wykonawczym, który zmienia przekrój przepływu. To właśnie na nim powstaje spadek ciśnienia. Sama "dławica" nie wystarcza do utrzymania stałego ciśnienia, dlatego współpracuje z częścią regulacyjną (np. przeponą).
Reduktor pracuje ciągle i utrzymuje zadane ciśnienie wyjściowe podczas normalnej eksploatacji. Zawór bezpieczeństwa jest zabezpieczeniem: uruchamia się dopiero po przekroczeniu progu i ma zapobiec skutkom nadciśnienia. To różne funkcje i inne kryteria doboru.
Nie. Gazomierz turbinowy służy do pomiaru przepływu/ilości gazu. Może powodować opory przepływu i spadek ciśnienia, ale nie ma mechanizmu regulacji (nastawy i elementu wykonawczego sterowanego ciśnieniem wylotowym), więc nie utrzyma stałej wartości ciśnienia.
Zawór wydmuchowy stosuje się do kontrolowanego upustu gazu, np. podczas zadziałania układów zabezpieczających, prób, odpowietrzania lub sytuacji awaryjnych (zależnie od rozwiązania stacji). Nie jest to element służący do ciągłej regulacji ciśnienia roboczego.
Kluczowe słowa to: "wysokie i zmienne ciśnienie na wlocie", "niskie i stałe ciśnienie na wylocie" oraz elementy typu "zawór" + "ruchoma przepona/membrana". Taki zestaw wskazuje na urządzenie regulacyjne, czyli reduktor/regulator ciśnienia.
Uszkodzona przepona może powodować niestabilne ciśnienie wylotowe, trudności z utrzymaniem nastawy, a w skrajnych przypadkach nieprawidłowe otwieranie/zamykanie zaworu. W praktyce objawia się to wahaniami pracy odbiorników i koniecznością interwencji serwisowej.
Ciśnienie w sieci przesyłowej lub części dystrybucyjnej bywa wyższe niż dopuszczalne dla instalacji odbiorczej i urządzeń gazowych. Redukcja zapewnia dopasowanie parametrów zasilania do wymagań odbiorców oraz poprawia bezpieczeństwo i przewidywalność pracy instalacji.
Częsty błąd to utożsamienie każdego elementu z "zaworem" z regulacją ciśnienia. Inny błąd wynika z mylenia funkcji: pomiar (gazomierz) vs regulacja (reduktor) vs zabezpieczenie (zawory bezpieczeństwa/odcinające). Warto zawsze szukać w opisie celu: "stałe ciśnienie wylotowe".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że reduktor ciśnienia to element regulacyjny: ma dławienie (zawór) oraz układ regulacji z ruchomą przeponą.

Materiały:

  • Normy dotyczące stacji redukcyjnych i regulatorów ciśnienia gazu (PN-EN)
  • Dokumentacje techniczno‑ruchowe (DTR) reduktorów/regulatorów ciśnienia
  • Podręczniki z zakresu sieci i instalacji gazowych dla budownictwa sanitarnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego