Elementy ze stali po utwardzaniu (np. po hartowaniu) lub po obróbce cieplno-chemicznej (np. nawęglaniu czy cyjanowaniu) mają zwykle bardzo twardą warstwę wierzchnią. Wysoka twardość często idzie w parze z większą skłonnością do kruchego wykruszania przy uderzeniach.
Dlatego podczas prostowania nie powinno się uderzać w takie powierzchnie stalowym młotkiem: kontakt dwóch twardych materiałów (stalowy bijak i utwardzona powierzchnia) sprzyja powstawaniu odprysków. Odłamki mogą zostać wyrzucone z dużą prędkością i spowodować urazy, szczególnie oczu, twarzy i rąk. W praktyce jest to typowe zagrożenie mechaniczne przy pracach udarowych.
Odpowiedź "powoduje to odpryskiwanie odłamków" jest więc poprawna, bo wskazuje na najistotniejszy skutek: ryzyko wykruszania/odprysków i wynikające z tego zagrożenie BHP.
Pozostałe odpowiedzi nie trafiają w sedno problemu:
- "doprowadzi to do zniszczenia młotka" – młotek może się zużywać, ale to nie jest główna i konieczna konsekwencja; ważniejsze jest zagrożenie dla człowieka.
- "powoduje to zbyt duży hałas" – hałas może wystąpić, jednak nie jest to powód zakazu; hałas jest kwestią ochrony słuchu, a tutaj kluczowe jest niebezpieczeństwo odprysków.
- "obrabiany materiał niewłaściwie się ukształtuje" – niewłaściwe kształtowanie może wynikać z błędnej technologii, ale samo uderzanie stalowym młotkiem w utwardzoną warstwę jest przede wszystkim ryzykowne ze względu na kruchość i odłamki.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się stal utwardzona i praca udarowa, najpierw rozważ zagrożenia typu pękanie/odpryski, a dopiero potem kwestie komfortu (hałas) czy trwałości narzędzi.
