KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Które elementy przedstawionego na ilustracji fragmentu wiązara dachowego zostały spięte stalowymi kątownikami i gwoździami?
Ilustracja przedstawia fragment konstrukcji dachowej, konkretnie połączenie krokwi z murłatą przy użyciu stalowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie krokwi z murłatą jest jednym z najczęściej wzmacnianych łącznikami stalowymi (kątowniki) i gwoździami, bo przenosi obciążenia z dachu na ściany. Jętka łączy zwykle parę krokwi, a płatew jest elementem podpierającym krokwie, więc ich węzły mają inną geometrię i lokalizację na ilustracji.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać, które dwa elementy więźby zostały w pokazanym węźle spięte stalowymi kątownikami i gwoździami. Tego typu łączniki są typowe dla połączeń, w których wymagane jest pewne i szybkie przeniesienie sił oraz ograniczenie przesuwu elementów.

Odpowiedź "Krokiew z murłatą." jest poprawna, ponieważ murłata stanowi belkę opartą na ścianie, a krokiew opiera się na murłacie w okapie. W praktyce właśnie ten styk bywa często wzmacniany kątownikami ciesielskimi i gwoździami (lub innymi złączami), aby zapewnić stabilność połączenia i prawidłowe przeniesienie obciążeń z połaci na konstrukcję niższą.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo opisują inne, typowe relacje między elementami więźby:

  • "Jętka z murłatą." – jętka jest elementem wiążącym (ściągającym) między krokwiami w wyższej strefie wiązara; zwykle nie jest łączona bezpośrednio z murłatą, bo nie pracuje w tym węźle.
  • "Krokiew z jętką." – krokiew i jętka mogą być ze sobą łączone, ale jest to węzeł położony wyżej w konstrukcji niż oparcie krokwi na murłacie i zwykle ma inną geometrię; ponadto w tym miejscu często stosuje się inne rozwiązania ciesielskie niż kątownik przy murłacie.
  • "Jętka z płatwią." – płatew jest elementem podpierającym krokwie, a jętka typowo nie łączy się z płatwią w standardowym układzie; zestawienie tych dwóch elementów częściej wynika z pomylenia nazw albo funkcji elementów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się elementy więźby, najpierw ustal ich funkcję (podparcie, usztywnienie, oparcie na ścianie), a dopiero potem dopasuj do miejsca, gdzie widać łączniki (kątowniki i gwoździe). To ogranicza pomyłki wynikające z podobnych kształtów na ilustracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Murłata to belka układana na górnej krawędzi ściany, na której opierają się krokwie. Jej zadaniem jest równomierne przekazanie obciążeń z dachu na ściany oraz utworzenie stabilnego miejsca oparcia dla elementów połaci.
Krokiew to skośny element nośny połaci dachowej. Przenosi ciężar pokrycia, śniegu i wiatru na podpory (np. murłatę i/lub płatwie). W praktyce to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów wiązara dachowego.
Połączenie w okapie przenosi istotne siły i musi być odporne na zsuwanie oraz podrywanie przez wiatr. Kątowniki stalowe z gwoździami (lub wkrętami) zwiększają sztywność węzła i ułatwiają wykonanie powtarzalnego, kontrolowalnego montażu.
Najczęściej widać stalowy element w kształcie litery L przylegający do dwóch powierzchni drewna oraz rząd punktów mocowania (łby gwoździ). W egzaminie szukaj, które dwa elementy mają wspólny styk dokładnie w miejscu tego łącznika.
Jętka to poziomy element łączący parę krokwi, zwykle w górniejszej części wiązara. Jej zadaniem jest ograniczanie rozchodzenia się krokwi. Najczęściej łączy się ją z krokwiami, a nie bezpośrednio z murłatą.
Płatew to belka podpierająca krokwie, biegnąca zwykle wzdłuż budynku. Jętka łączy krokwie między sobą. Na schematach płatew jest podporą dla krokwi, a jętka jest "ściągiem" między dwiema krokwiami.
Często myli się jętkę z płatwią (oba elementy mogą być rysowane jako belki), albo zakłada się połączenie "typowe" bez sprawdzenia, gdzie faktycznie jest łącznik. Pomaga najpierw wskazać okap (murłata), a potem dopasować krokwie.
Nie zawsze. W praktyce stosuje się zarówno gwoździe, jak i wkręty lub inne systemowe łączniki zależnie od projektu, wymagań nośności i zaleceń producenta. W tym pytaniu kluczowe jest jednak rozpoznanie pary elementów spiętych kątownikiem i gwoździami.
Połączenie krokiew–jętka występuje w wiązarach jętkowych, gdzie jętka łączy dwie krokwie, aby usztywnić układ. Jest to węzeł położony wyżej niż oparcie na murłacie, więc na ilustracji trzeba ocenić, czy łącznik znajduje się w okapie czy w strefie jętki.
Ćwicz na wielu rysunkach i zdjęciach: najpierw nazywaj elementy (krokiew, murłata, jętka, płatew), potem lokalizuj węzeł i łącznik. Dobrą metodą jest robienie własnych szkiców węzłów i podpisywanie ich nazwami, aby utrwalić układ.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Połączenie krokwi z murłatą jest jednym z najczęściej wzmacnianych łącznikami stalowymi (kątowniki) i gwoździami, bo przenosi obciążenia z dachu na ściany."

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy budowlane z działu: konstrukcje drewniane i więźby dachowe (rysunki węzłów)
  • Katalogi producentów łączników ciesielskich (kątowniki, złącza, zalecane gwoździe/wkręty) – do nauki rozpoznawania połączeń
  • Materiały szkoleniowe z czytania rysunku budowlanego i detali konstrukcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego