KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 22.
Elementy składowe którego silnika przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia schemat budowy silnika asynchronicznego, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym dotyczącym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik asynchroniczny (indukcyjny) rozpoznaje się po typowych częściach: stojanie z uzwojeniem oraz wirniku klatkowym lub pierścieniowym, bez komutatora i szczotek. Silniki prądu stałego szeregowe/bocznikowe mają komutator, a synchroniczny wymaga wzbudzenia wirnika.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik asynchroniczny (indukcyjny) odróżnia się od pozostałych typów przede wszystkim konstrukcją i sposobem wytwarzania momentu. W typowej budowie spotyka się stojan z uzwojeniem zasilanym prądem przemiennym oraz wirnik (najczęściej klatkowy albo pierścieniowy). Moment powstaje w wyniku indukowania prądów w wirniku przez pole magnetyczne stojana, a prędkość wirnika jest nieco mniejsza niż prędkość pola (stąd "asynchroniczny").

Odpowiedź "Asynchronicznego." jest właściwa, gdy na ilustracji widoczne są elementy charakterystyczne dla silnika indukcyjnego, a jednocześnie brak cech typowych dla maszyn prądu stałego.

  • "Synchronicznego." bywa mylone z asynchronicznym, ale silnik synchroniczny wymaga rozwiązania zapewniającego wzbudzenie wirnika (np. uzwojenia wzbudzenia, magnesów) i pracuje bez poślizgu w stanie ustalonym.
  • "Szeregowego prądu stałego." jest niepoprawne, jeśli na ilustracji nie ma komutatora i szczotek. Silnik szeregowy DC ma uzwojenie wzbudzenia połączone szeregowo z twornikiem i jest rozpoznawalny po układzie komutatorowym.
  • "Bocznikowego prądu stałego." również wymaga komutatora i szczotek, a uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle (bocznikowo). Bez tych elementów nie identyfikuje się go jako klasyczny silnik DC komutatorowy.

Na egzaminie warto szukać na rysunku komutatora (cecha DC), albo cech wirnika klatkowego/pierścieniowego (cecha indukcyjnego). Jeśli grafika jest nieostra, opłaca się porównać, czy występują elementy stykowe (szczotki), bo to najszybciej rozdziela silniki DC od typowych silników indukcyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik asynchroniczny to silnik prądu przemiennego, w którym moment powstaje dzięki indukowaniu prądów w wirniku przez pole magnetyczne stojana. Wirnik obraca się z prędkością nieco mniejszą niż prędkość pola wirującego (występuje poślizg).
Najczęściej spotkasz stojan z uzwojeniem, wirnik (klatkowy lub pierścieniowy), wał, łożyska i obudowę. W klasycznym silniku indukcyjnym nie ma komutatora ani szczotek, co odróżnia go od wielu silników DC.
Komutator i szczotki są charakterystyczne dla wielu silników prądu stałego (komutatorowych), bo służą do przełączania prądu w uzwojeniach wirnika. Silnik asynchroniczny zwykle nie potrzebuje takiego przełączania, bo prądy w wirniku powstają indukcyjnie.
W praktyce szukaj elementów związanych ze wzbudzeniem wirnika (np. uzwojenie wzbudzenia, magnesy) oraz cech konstrukcyjnych zależnych od typu. Silnik synchroniczny w stanie ustalonym pracuje bez poślizgu, a asynchroniczny z poślizgiem.
Poślizg to różnica między prędkością pola wirującego stojana a prędkością wirnika. Jest potrzebny, aby w wirniku indukowały się prądy wytwarzające moment. Gdyby poślizg był równy zeru, indukcja w wirniku by zanikała i moment spadłby.
Nie zawsze, ale w typowych silnikach DC komutatorowych (takich jak szeregowy i bocznikowy) występują szczotki i komutator. Istnieją też silniki DC bezszczotkowe, jednak w zadaniach szkolnych rozróżnienie zwykle dotyczy klasycznych konstrukcji.
Najczęstsze błędy to mylenie "synchroniczny/asynchroniczny" z nazwy, ignorowanie detali (np. komutatora), oraz wybór odpowiedzi "na wyczucie". Pomaga metoda: najpierw sprawdź, czy są szczotki/komutator (DC), a dopiero potem rozważ typ AC.
Bardzo często: napędy wentylatorów, pomp, sprężarek, przenośników, obrabiarek. Silniki asynchroniczne są popularne dzięki prostej budowie, trwałości i łatwej współpracy z falownikami do regulacji prędkości.
Silnik szeregowy DC ma uzwojenie wzbudzenia połączone szeregowo z twornikiem, daje duży moment rozruchowy i jest wrażliwy na pracę bez obciążenia. Silnik bocznikowy ma wzbudzenie równoległe, zwykle stabilniejsze obroty i inną charakterystykę pracy.
Ucz się "punktów kontrolnych": komutator/szczotki (DC), wirnik klatkowy/pierścieniowy (indukcyjny), elementy wzbudzenia wirnika (synchroniczny). Rozwiązuj zadania na przekrojach i schematach oraz ćwicz słownictwo części maszyn.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik asynchroniczny (indukcyjny) rozpoznaje się po typowych częściach: stojanie z uzwojeniem oraz wirniku klatkowym lub pierścieniowym, bez komutatora i szczotek.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_synchroniczny - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pr%C4%85du_sta%C5%82ego - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (budowa i rozpoznawanie silników)
  • Katalogi producentów silników (rysunki przekrojowe, nazewnictwo części)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki i maszyn elektrycznych (schematy, przekroje, porównania AC/DC)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego