Figura gwiaździsta Purkyniego jest klasycznym narzędziem wykorzystywanym do jakościowej oceny, czy pacjent widzi linie promieniste jednakowo wyraźnie we wszystkich kierunkach. W astygmatyzmie układ optyczny oka nie załamuje światła jednakowo w każdym południku, dlatego część linii może wydawać się ciemniejsza, ostrzejsza lub "bardziej wyraźna" niż pozostałe. Taki wzorzec odpowiedzi pacjenta jest typowy dla nierównomiernej mocy optycznej w różnych kierunkach, czyli dla astygmatyzmu.
Odpowiedź "niedowidzenia" jest nieprawidłowa, ponieważ niedowidzenie to zaburzenie rozwoju ostrości wzroku (najczęściej w dzieciństwie) i wymaga oceny ostrości wzroku, fiksacji oraz przyczyn (np. refrakcyjnych czy zezowych). Sama figura gwiaździsta nie jest testem rozstrzygającym o rozpoznaniu niedowidzenia.
Odpowiedź "zeza ukrytego" również nie pasuje, bo zez ukryty (heteroforia) dotyczy równowagi mięśniowej i kontroli obuocznej. W jego diagnostyce kluczowe są próby rozdzielające fuzję i testy oceny ustawienia oczu, a nie bodźce typowe dla oceny jakości widzenia w południkach.
Odpowiedź "anizometropii" jest błędna, bo anizometropia oznacza różnicę w mocy refrakcyjnej między prawym i lewym okiem. Może współistnieć z astygmatyzmem, ale nie jest tym samym. Figura gwiaździsta nie mierzy różnicy między oczami, tylko pomaga wychwycić cechy astygmatyzmu w pojedynczym oku na podstawie percepcji linii w różnych kierunkach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach są jednocześnie wady refrakcji i zaburzenia obuoczne, najpierw rozstrzygnij, czy pytanie dotyczy optyki (refrakcja) czy ustawienia/koordynacji oczu (widzenie obuoczne). Figura gwiaździsta jest kojarzona z oceną astygmatyzmu.
