KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Firma kurierska zleciła regulację luzów zaworowych w pięciu pojazdach wyposażonych w silniki 4-cylindrowe 8-zaworowe. Silniki mają jedną pokrywę zaworów. Posługując się danymi z tabeli oblicz całkowity czas wykonania zlecenia.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika pojazdów samochodowych, kwalifikacja M42.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na 1 pojazd trzeba: zdemontować pokrywę zaworów (10 min), wyregulować luzy dla 4 cylindrów (4 × 5 min = 20 min) oraz zamontować pokrywę (10 min). Razem daje to 40 min na pojazd. Dla 5 pojazdów: 5 × 40 min = 200 min.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z norm czasowych kluczowe jest rozdzielenie pracy na operacje składowe oraz poprawne ustalenie, które z nich wykonuje się raz, a które trzeba powtórzyć wielokrotnie.

Dane z tabeli mówią, że:

  • "Demontaż pokrywy zaworów" trwa 10 min,
  • "Regulacja luzu zaworów 1 cylindra" trwa 5 min (przypis wskazuje, że to czas samej regulacji),
  • "Montaż pokrywy zaworów" trwa 10 min.

Silnik jest 4-cylindrowy, więc czynność "regulacja 1 cylindra" trzeba wykonać 4 razy:

Regulacja: 4 × 5 min = 20 min.

Jednocześnie silnik ma jedną pokrywę zaworów, więc demontaż i montaż wykonuje się po jednym razie na pojazd, a nie na każdy cylinder:

  • demontaż: 10 min,
  • montaż: 10 min.

Zatem czas dla jednego pojazdu wynosi:

10 min + 20 min + 10 min = 40 min.

Zlecenie dotyczy pięciu pojazdów, więc całkowity czas to:

5 × 40 min = 200 min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wynik 160 min zwykle wynika z policzenia tylko 4 × 5 min oraz dodania jednego z czasów przygotowawczych, a pominięcia drugiego. Wynik 180 min często oznacza nieuwzględnienie pełnego zakresu operacji stałych (demontaż i montaż). Wynik 120 min bywa skutkiem policzenia czasu dla jednego pojazdu, ale z błędną liczbą powtórzeń, albo pominięcia części składowych. Na egzaminie zawsze wypisz: demontaż + czynność główna × liczba powtórzeń + montaż, a dopiero potem mnóż przez liczbę pojazdów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy tabela podaje czas dla 1 cylindra, mnożysz go przez liczbę cylindrów. Dla silnika 4-cylindrowego: 4 × 5 min = 20 min. To dotyczy tylko samej regulacji, więc osobno dodajesz czasy demontażu i montażu elementów potrzebnych do dostępu.
Pokrywa zaworów jest wspólna dla całej głowicy (w tym zadaniu "jedna pokrywa"), więc zdejmujesz ją raz, aby uzyskać dostęp do wszystkich zaworów/cylindrów. Nie powtarza się tej czynności dla każdego cylindra, bo po zdjęciu pokrywy masz dostęp do całego układu.
Przypis informuje, że podany czas dotyczy wyłącznie samej regulacji luzu zaworowego, bez czynności przygotowawczych i końcowych. W praktyce oznacza to, że musisz osobno doliczyć np. demontaż i montaż pokrywy zaworów, bo inaczej zaniżysz łączny czas operacji.
Najczęściej pomija się czasy przygotowawcze (np. demontaż osłon) i końcowe (montaż), myli liczbę cylindrów z liczbą zaworów oraz mnoży przez zły czynnik (np. przez liczbę pojazdów w złym miejscu). Pomaga zapisanie wzoru: stałe + (zmienne × liczba powtórzeń).
W silniku 4-cylindrowym 8-zaworowym przypadają 2 zawory na cylinder, więc łącznie jest 8 zaworów. W tym typie zadania norma może być podana "na 1 cylinder" (obejmując zwykle oba zawory w cylindrze), dlatego trzeba czytać, czego dokładnie dotyczy jednostka czasu w tabeli.
Najpierw oblicz czas dla jednego pojazdu, sumując wszystkie składowe (demontaż + regulacja dla wszystkich cylindrów + montaż). Dopiero potem pomnóż wynik przez liczbę pojazdów. Taki podział ogranicza pomyłki i ułatwia kontrolę, czy uwzględniłeś każdą czynność z tabeli.
Tabele norm czasowych często zawierają zestaw różnych typowych czynności serwisowych. W konkretnym zadaniu należy wybrać tylko te pozycje, które rzeczywiście wchodzą w zakres zlecenia. To sprawdza umiejętność selekcji informacji i unikania doliczania czasu za prace, których klient nie zamówił.
Najczęściej dotyczy starszych konstrukcji silników, w których nie ma hydraulicznej kompensacji luzu. Kontrolę i regulację wykonuje się zgodnie z harmonogramem obsług lub gdy występują objawy: hałas zaworów, spadek mocy czy problemy z pracą na zimno. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się umiejętność planowania czasu takiej usługi.
Czynność główna to operacja, która realizuje cel zlecenia (tu: regulacja luzów). Czas przygotowawczy to czynności dające dostęp (np. demontaż pokrywy), a końcowy to przywrócenie stanu (montaż). Jeśli tabela ma przypis "tylko regulacja", to znak, że czasy przygotowania i zakończenia trzeba doliczyć osobno.
Stosuj schemat: 1) wybierz z tabeli tylko potrzebne operacje, 2) rozdziel "raz na pojazd" i "na cylinder/element", 3) policz czas na 1 pojazd, 4) pomnóż przez liczbę pojazdów, 5) sprawdź wynik z grubsza (czy nie jest podejrzanie mały).
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na 1 pojazd trzeba: zdemontować pokrywę zaworów (10 min), wyregulować luzy dla 4 cylindrów (4 × 5 min = 20 min) oraz zamontować pokrywę (10 min)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji pracy warsztatu: normowanie czasu pracy i kalkulacja roboczogodzin
  • Podręczniki/atlas napraw dotyczące obsługi układu rozrządu i regulacji luzów zaworowych
  • Zadania rachunkowe z norm czasowych (sumowanie operacji, mnożenie przez liczbę elementów/pojazdów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego