KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
Firma XYZ prowadzi działalność pomocniczą, która obejmuje produkcję komponentów do głównych produktów. Koszty tej działalności pomocniczej wynoszą 100 000 zł. Firma sprzedaje 80% wyprodukowanych komponentów do swojego działu produkcji, a pozostałe 20% sprzedaje na zewnątrz. Jakie koszty działalności pomocniczej powinny być przypisane do kosztów produkcji głównych produktów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do kosztów produkcji głównych produktów należy przypisać tę część kosztów działalności pomocniczej, która dotyczy komponentów przekazanych do własnego działu produkcji. Skoro 80% komponentów trafia do produkcji wewnętrznej, to 80% z 100 000 zł = 80 000 zł. Pozostałe 20% kosztów dotyczy sprzedaży zewnętrznej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano łączny koszt działalności pomocniczej: 100 000 zł. Następnie wskazano, jak rozchodzą się wytworzone komponenty:

  • 80% komponentów jest przekazywane do własnego działu produkcji (na potrzeby wytworzenia głównych produktów),
  • 20% komponentów jest sprzedawane na zewnątrz.

Jeżeli pytanie brzmi: jakie koszty powinny być przypisane do kosztów produkcji głównych produktów, to logicznie należy ująć tylko tę część kosztów działalności pomocniczej, która dotyczy komponentów zużytych do produkcji wewnętrznej. Najprostszym kluczem podziałowym jest tu udział ilościowy/wartościowy komponentów kierowanych do produkcji, czyli 80%.

Obliczenie:
100 000 zł × 80% = 100 000 zł × 0,80 = 80 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "100 000 zł" pomija fakt, że część komponentów (20%) jest sprzedawana na zewnątrz, więc część kosztów powinna obciążyć wynik/rozliczenie sprzedaży zewnętrznej, a nie koszt wytworzenia produktów głównych.
  • "20 000 zł" odpowiadałoby części kosztów przypadającej na sprzedaż zewnętrzną (20% z 100 000 zł), a nie na produkcję główną.
  • "120 000 zł" nie wynika z danych zadania; przekracza łączny koszt 100 000 zł, więc oznaczałoby doliczenie nieistniejących kosztów.

W praktyce rachunkowości zarządczej taka alokacja kosztów pomaga ustalić koszt wytworzenia produktów głównych oraz oddzielić koszty związane ze sprzedażą na zewnątrz od kosztów produkcji wewnętrznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Działalność pomocnicza to komórka, która wspiera produkcję podstawową, np. wytwarza półprodukty, komponenty lub wykonuje usługi dla innych działów. Jej koszty zwykle rozlicza się na odbiorców wewnętrznych (produkcję główną) lub na sprzedaż zewnętrzną, jeśli taka występuje.
Stosuje się proporcję: część kosztów = koszt całkowity × udział. Dla 80% jest to mnożenie przez 0,80. Przykład: 100 000 zł × 0,80 = 80 000 zł. Reszta (20%) dotyczy innego kierunku rozchodu, np. sprzedaży na zewnątrz.
Nie wszystkie komponenty trafiają do produkcji wewnętrznej. Skoro 20% jest sprzedawane na zewnątrz, to odpowiadająca temu część kosztów dotyczy sprzedaży zewnętrznej, a nie kosztu wytworzenia produktów głównych. Przypisanie 100% zniekształciłoby koszt jednostkowy produktów głównych.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej tak, jeśli nie podano innego klucza. W praktyce można używać różnych kluczy podziałowych (ilość, roboczogodziny, wartość, normy), ale muszą one odzwierciedlać związek przyczynowo-skutkowy między kosztami a odbiorcą kosztów.
Typowe pomyłki to: przypisanie 100% kosztów do produkcji mimo sprzedaży zewnętrznej, odwrócenie proporcji 80/20, nieuwaga w przeliczaniu procentów (80% jako 0,08), oraz wybór odpowiedzi "najbardziej rzucającej się w oczy" zamiast wykonania rachunku.
To przekazanie komponentów wewnątrz firmy (rozliczenie wewnętrzne). Z punktu widzenia kalkulacji kosztów oznacza to, że koszty wytworzenia tych komponentów powinny obciążyć koszt wytworzenia produktów głównych, bo są one zużywane w procesie produkcyjnym wewnątrz przedsiębiorstwa.
Wtedy, gdy produkty lub usługi działalności pomocniczej są sprzedawane poza firmę. Odpowiadająca temu część kosztów (np. 20% przy sprzedaży 20% komponentów) powinna zostać powiązana z tą sprzedażą, aby prawidłowo ustalić jej wynik i nie zawyżać kosztu wytworzenia produkcji głównej.
Trzeba znaleźć informację o strukturze rozchodu (np. 80% do własnej produkcji, 20% na zewnątrz). Następnie koszty dzieli się według tych udziałów, o ile zadanie nie podaje innego klucza. Produkcja wewnętrzna → koszt wytworzenia produktów głównych.
Nie, w tej formie zadania wystarcza rozumienie alokacji kosztów i umiejętność obliczeń procentowych. Znajomość kont przydaje się przy ewidencji (np. rozliczenia wewnętrzne, koszty wydziałowe), ale samo pytanie dotyczy tylko przypisania kwoty kosztów do produkcji głównej.
Można policzyć 10% z 100 000 zł, czyli 10 000 zł. Następnie 80% to 8 × 10%, więc 8 × 10 000 zł = 80 000 zł. Alternatywnie 20% to 20 000 zł, więc 80% to 100 000 zł − 20 000 zł = 80 000 zł.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Do kosztów produkcji głównych produktów należy przypisać tę część kosztów działalności pomocniczej, która dotyczy komponentów przekazanych do własnego działu produkcji."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości zarządczej i kalkulacji kosztów (rozdziały: rozliczanie kosztów pośrednich, ośrodki kosztów)
  • Zbiory zadań z kalkulacji kosztów i podziału kosztów według kluczy
  • Materiały CKE/OKE do kwalifikacji technik rachunkowości dotyczące kalkulacji i ewidencji kosztów (jeśli dostępne w szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego