KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 28.
Fizjologicznym, postępującym z wiekiem, zużyciem twardych tkanek zęba na skutek kontaktu zęba z zębem jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atrycja to fizjologiczne starcie twardych tkanek zęba wynikające z bezpośredniego kontaktu zęba z zębem (kontakty okluzyjne), nasilające się wraz z wiekiem. Abrazja wiąże się z tarciem przez czynnik zewnętrzny (np. szczotkowanie), a resorpcja oznacza utratę tkanek w innym mechanizmie biologicznym.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie twardych tkanek zęba może mieć różne mechanizmy, dlatego w pytaniu kluczowe jest sformułowanie: "na skutek kontaktu zęba z zębem" oraz informacja, że jest to proces fizjologiczny i postępujący z wiekiem.

Odpowiedź "atrycja" jest właściwa, ponieważ atrycja oznacza starcie szkliwa i zębiny powstające w wyniku kontaktów okluzyjnych i ruchów żucia, czyli tarcia powierzchni zębowych o siebie. Zjawisko to może być elementem fizjologicznego "zużycia" uzębienia, choć bywa także nasilane przez parafunkcje (np. zaciskanie, zgrzytanie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "abrazja" dotyczy mechanicznego ścierania przez czynnik obcy (np. niewłaściwa technika szczotkowania, twarda szczoteczka, pasty o wysokiej ścieralności, nawyk gryzienia przedmiotów). To nie jest kontakt ząb–ząb.
  • "resorpcja" to proces utraty tkanek na drodze biologicznej (np. w obrębie korzenia), a nie typowe starcie okluzyjne spowodowane tarciem zębów o siebie.
  • "demastykacja" nie jest powszechnie stosowanym, standardowym określeniem mechanizmu fizjologicznego starcia tkanek twardych w klasycznym podziale tooth wear; w praktyce klinicznej w tym kontekście używa się terminów atrycja/abrazja/erozja.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się "kontakt zęba z zębem", myśl o atrycji. Gdy mowa o szczotkowaniu lub przedmiotach—bardziej pasuje abrazja. Gdy akcent jest na chemiczne czynniki (kwasy)—to typowo erozja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Atrycja to starcie twardych tkanek zęba powstające głównie w wyniku kontaktu zęba z zębem podczas żucia i kontaktów okluzyjnych. Może postępować z wiekiem, a jej nasilenie rośnie m.in. przy parafunkcjach (np. zaciskaniu lub zgrzytaniu).
Atrycja wynika z tarcia ząb–ząb (kontakty okluzyjne). Abrazja to ścieranie przez czynnik zewnętrzny, np. zbyt mocne szczotkowanie, twardą szczoteczkę, pasty o dużej ścieralności lub nawyk gryzienia przedmiotów.
Z wiekiem rośnie łączny czas działania sił żucia i kontaktów okluzyjnych, więc kumuluje się mechaniczne zużycie szkliwa i zębiny. Dodatkowo mogą pojawiać się parafunkcje lub zmiany zwarcia, które zwiększają tarcie zębów o siebie.
Nie zawsze. Niewielka atrycja bywa fizjologicznym "zużyciem" uzębienia, ale szybkie lub rozległe starcie może wskazywać na problem (np. bruksizm, zaburzenia zwarcia). Wtedy wymaga diagnostyki i planu postępowania z lekarzem dentystą.
W atrycji typowe są wygładzone, spłaszczone powierzchnie żujące oraz dopasowane do siebie powierzchnie przeciwstawnych zębów. Często widać równomierne starcie w miejscach kontaktów okluzyjnych, a nie ubytki przydziąsłowe od szczotkowania.
Resorpcja to utrata tkanek zęba w mechanizmie biologicznym (np. dotycząca korzenia), a nie ścieranie przez tarcie. W pytaniach egzaminacyjnych "kontakt zęba z zębem" kieruje do atrycji, a resorpcja dotyczy innej grupy procesów.
Abrazję podejrzewa się, gdy ubytki są związane z czynnikiem zewnętrznym, np. agresywną techniką szczotkowania lub pastą o wysokiej ścieralności. Często lokalizacja i kształt ubytków nie odpowiada typowym powierzchniom kontaktu zęba z zębem.
Nie. Erozja to chemiczne rozpuszczanie tkanek twardych przez kwasy (np. dieta, refluks), bez udziału tarcia ząb–ząb jako głównej przyczyny. Atrycja jest procesem mechanicznym, wynikającym z kontaktów okluzyjnych.
Może edukować o prawidłowej higienie (aby nie nasilać abrazji), zebrać wywiad o nawykach i objawach (np. zaciskanie), ocenić ryzyko oraz zachęcić do konsultacji lekarskiej. Ważne jest też monitorowanie zmian i dokumentacja podczas wizyt.
Najczęstszy błąd to wybór "abrazja", gdy w treści jest wyraźnie "kontakt zęba z zębem". Drugi błąd to traktowanie każdego ubytku jako "starcia". Warto zawsze szukać w pytaniu wskazówki: mechaniczny czynnik zewnętrzny vs tarcie zębów.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Atrycja to fizjologiczne starcie twardych tkanek zęba wynikające z bezpośredniego kontaktu zęba z zębem (kontakty okluzyjne), nasilające się wraz z wiekiem."

Źródła:

  • Merck Manual Professional Edition – "Tooth Wear (Attrition, Abrasion, Erosion)", https://www.merckmanuals.com/professional/dental-disorders/dental-caries/tooth-wear-attrition-abrasion-erosion (dostęp: 2026-02-28)
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – hasło dotyczące zużycia zębów (tooth wear/attrition/abrasion/erosion), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie w obrębie NCBI Bookshelf; dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Atrycja", https://pl.wikipedia.org/wiki/Atrycja (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik z zakresu stomatologii zachowawczej (rozdziały o starciu zębów i niepróchnicowych ubytkach tkanek twardych)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii i fizjologii narządu żucia (okluzja, kontakty zębowe)
  • Artykuły przeglądowe o tooth wear (attrition/abrasion/erosion) z baz medycznych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego