KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 37.
Fragment Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków Masa własna przedstawionego pojazdu wynosi 14 t. Umieszczono w nim ładunek o masie 28 t. Korzystając z zamieszczonego fragmentu rozporządzenia oblicz, o ile ton została przekroczona ładowność przedstawionego pojazdu?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek pojazdu ciężarowego z naczepą oraz fragment tekstu z Rozporządzenia Ministra
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pojeździe masa rzeczywista to suma masy własnej i ładunku.
14 t + 28 t = 42 t. Z fragmentu rozporządzenia dla pojazdu członowego 5-osiowego (układ 2+3) wynika DMC = 40 t, więc przekroczenie wynosi 42 t − 40 t = 2 t.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba porównać masę rzeczywistą zestawu z dopuszczalną masą całkowitą (DMC) wskazaną w przytoczonym fragmencie rozporządzenia.

1) Ustalenie, jaki to pojazd
Z ilustracji i opisu wynika, że jest to pojazd członowy (ciągnik siodłowy + naczepa) w układzie osi 2 + 3, czyli łącznie 5 osi.

2) Odczyt DMC z przepisu
Dla pojazdu członowego 5-osiowego (2-osiowy ciągnik i 3-osiowa naczepa) w przytoczonym fragmencie wskazano limit 40 t jako DMC.

3) Obliczenie masy rzeczywistej
Masa rzeczywista = masa własna + masa ładunku:
14 t + 28 t = 42 t.

4) Obliczenie przekroczenia
Przekroczenie = masa rzeczywista − DMC:
42 t − 40 t = 2 t.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "O 2 tony."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "O 4 tony." – wynika zwykle z pomyłki rachunkowej (błędne odejmowanie) albo z nieprawidłowego przyjęcia innego limitu niż 40 t.
  • "O 10 ton." – taki wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie porówna sam ładunek (28 t) z jakąś wartością graniczną lub pominie odczyt DMC z przepisu.
  • "O 12 ton." – to typowy skutek nieporozumienia pojęć (np. mieszanie ładowności z DMC) lub wykonania niewłaściwego działania na liczbach z zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (a) policz masę rzeczywistą (masa własna + ładunek), (b) odejmij od niej DMC odczytane z przepisu dla właściwej konfiguracji osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DMC to maksymalna masa pojazdu dopuszczona przepisami: pojazd wraz z ładunkiem, kierowcą, paliwem i wyposażeniem. Jeśli masa rzeczywista przekroczy DMC, pojazd nie spełnia wymagań dopuszczenia do ruchu i w praktyce może to skutkować karami oraz koniecznością przeładunku.
Stosuje się prosty wzór: masa rzeczywista = masa własna + masa ładunku (a w praktyce warto pamiętać też o paliwie, kierowcy i dodatkowym wyposażeniu). W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej podane są masa własna i masa ładunku, więc wystarcza ich suma.
Najpierw oblicz masę rzeczywistą (masa własna + ładunek), a potem porównaj ją z limitem DMC z przepisu. Przekroczenie = masa rzeczywista − DMC. Jeśli wynik jest dodatni, to o tyle ton przekroczono dopuszczalny limit; jeśli ujemny lub zero, przekroczenia nie ma.
Limity DMC w przepisach zależą od konfiguracji pojazdu, m.in. od liczby osi w ciągniku i naczepie. Układ 2+3 oznacza 2 osie w ciągniku i 3 w naczepie (razem 5 osi). Dopiero po rozpoznaniu układu osi można wybrać właściwy limit masy z fragmentu rozporządzenia.
Pojazd członowy to zestaw typu ciągnik siodłowy + naczepa, gdzie naczepa częściowo opiera się na ciągniku. To ważne rozróżnienie, bo przepisy podają oddzielne limity dla pojazdów członowych oraz dla zespołów pojazdów (np. samochód ciężarowy + przyczepa).
Masa własna to masa pojazdu bez ładunku (z wyposażeniem i płynami eksploatacyjnymi w typowym ujęciu dokumentowym). Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką można przewozić: zwykle liczy się ją jako DMC − masa własna. W zadaniu porównuje się masę rzeczywistą z DMC.
Nie zawsze, ale często może tak być. O przeciążeniu decyduje suma: masa własna + ładunek, porównana z DMC z przepisów dla danej konfiguracji osi. Jeśli masa własna jest wysoka (np. 14–16 t), to 28 t ładunku może przekroczyć limit 40 t. Zawsze trzeba wykonać obliczenie.
Bo przepisy ograniczają całkowitą masę zestawu, a nie tylko sam ładunek. Pominięcie masy własnej prowadzi do błędnej oceny, że "ładunek mieści się w normie", mimo że po dodaniu masy pojazdu wynik przekracza DMC. To jeden z najczęstszych błędów w zadaniach o przeciążeniu.
DMC warto sprawdzać zawsze, gdy przygotowujesz wysyłkę o dużej masie, kompletujesz pełne palety lub ładunek masowy oraz gdy pojazd ma specyficzną konfigurację (np. różna liczba osi). W praktyce pomaga to uniknąć sytuacji, w której kierowca musi wracać na przeładunek lub transport zostaje wstrzymany.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie pojazdu członowego z zespołem pojazdów, odczyt złej pozycji z tabeli limitów, nieuwzględnienie masy własnej, oraz błędne działanie arytmetyczne przy odejmowaniu. Dobra metoda to zapisanie kroków: suma mas i dopiero potem porównanie z limitem.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W pojeździe masa rzeczywista to suma masy własnej i ładunku.14 t + 28 t = 42 t."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, § 3 ust. 1, Dz.U. 2024 poz. 502 (tekst jednolity)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia (aktualny tekst jednolity) w części dotyczącej DMC i konfiguracji osi
  • Podstawowe materiały szkolne z transportu drogowego: definicje DMC, masa własna, ładowność
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania masy rzeczywistej pojazdu i przekroczeń limitów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego