KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Funkcję czego pełni element instalacji alarmowej, którego dane techniczne opisane są w ramce?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi elementu instalacji alarmowej, najprawdopodobniej czujki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z podanych odpowiedzi tylko czujka ruchu PIR jest elementem, którego funkcję rozpoznaje się typowo po parametrach detekcji (np. zasięg, kąt widzenia, sposób wykrywania). Centrala zarządza systemem, sygnalizator służy do alarmowania, a czujka LPG dotyczy wykrywania gazu, nie ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji alarmowej elementy pełnią różne role i można je rozpoznać po typowych danych technicznych. "Czujki ruchu PIR" (pasywne czujki podczerwieni) są projektowane do wykrywania ruchu na podstawie zmian promieniowania podczerwonego w polu detekcji. Dlatego w ich opisie technicznym często pojawiają się parametry charakterystyczne dla detekcji: zasięg dozorowania, kąt/pole widzenia, wysokość montażu, liczba stref, czas alarmu, pobór prądu, napięcie zasilania, typ wyjścia alarmowego.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych funkcji systemu:

  • "Centrali alarmowej" nie opisuje się zwykle parametrami pola detekcji. Centrala jest "mózgiem" systemu: zbiera sygnały z wejść (linii dozorowych), realizuje logikę alarmowania, nadzoruje zasilanie, komunikację i często obsługę manipulatorów. Jej dane techniczne to raczej liczba wejść/wyjść, typy linii, obciążalność wyjść, akumulator, komunikatory.
  • "Sygnalizatora zewnętrznego" rozpoznaje się po parametrach akustyczno-optycznych (np. poziom dźwięku, typ lampy, pobór prądu, klasa obudowy, zabezpieczenia antysabotażowe). To urządzenie informuje o alarmie, a nie wykrywa ruch.
  • "Czujki gazu LPG" służą do wykrywania obecności/wycieku gazu. Ich specyfikacja dotyczy rodzaju wykrywanego gazu, progów zadziałania, czasu reakcji i warunków pracy, a nie parametrów pola widzenia czy detekcji ruchu.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest powiązanie typu danych katalogowych z funkcją urządzenia: jeśli w ramce dominują informacje o obszarze detekcji, najbardziej pasuje czujka ruchu PIR. Gdyby w ramce były parametry głośności lub błysku – wskazywałoby to raczej na sygnalizator, a gdyby liczba linii/wejść – na centralę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujka PIR to pasywna czujka podczerwieni, która wykrywa ruch na podstawie zmian promieniowania cieplnego w polu widzenia. W alarmach służy do wykrywania obecności intruza w strefie dozorowanej, a nie do sterowania systemem czy sygnalizacji dźwiękiem.
Najczęściej są to parametry związane z detekcją: zasięg, kąt/pole widzenia, zalecana wysokość montażu, liczba stref/wiązki, czas podtrzymania alarmu oraz pobór prądu. Takie informacje opisują "obszar wykrywania", typowy dla czujek ruchu.
Centrala nie wykrywa zjawisk fizycznych w pomieszczeniu. Jej rolą jest odbiór sygnałów z czujek, analiza stanów linii, uruchamianie sygnalizatorów i komunikacji. Dane techniczne centrali dotyczą zwykle liczby wejść/wyjść i zasilania, a nie zasięgu czy kąta detekcji.
Sygnalizator ma parametry alarmowania, np. poziom dźwięku, rodzaj lampy błyskowej, pobór prądu i odporność obudowy. Czujka PIR ma parametry wykrywania (zasięg, kąt). Jeśli opis mówi o "głośności" lub "świetle", to wskazuje na sygnalizator, nie czujkę.
Czujka LPG wykrywa obecność/wyciek gazu (propan-butan) w powietrzu, np. w kotłowniach, garażach lub miejscach magazynowania butli. Jej parametry odnoszą się do rodzaju gazu, progu zadziałania i czasu reakcji, a nie do ruchu czy pola widzenia.
Częsty błąd to wybór "centrali" tylko dlatego, że jest kluczowa w systemie, bez analizy, czy dane mówią o detekcji. Inny błąd to mylenie czujki ruchu z czujką gazu, bo obie są "czujkami". Warto szukać słów kluczowych: zasięg/kąt vs gaz/próg.
Czujka PIR obserwuje zmiany promieniowania podczerwonego w swoim polu widzenia. Gdy obiekt o innej temperaturze przemieszcza się przez strefy detekcji, elektronika rozpoznaje zmianę sygnału i generuje alarm. Dlatego tak ważne są parametry zasięgu i kąta widzenia.
Są kluczowe przy projektowaniu rozmieszczenia czujek w pomieszczeniu: trzeba dobrać taką, która obejmie wymagany obszar bez "martwych stref" i bez nadmiernego zasięgu powodującego fałszywe alarmy. Zasięg i kąt pomagają ocenić pokrycie strefy.
Tak, ale tylko modele przeznaczone do pracy na zewnątrz. Na zewnątrz występują czynniki powodujące zakłócenia (zmiany temperatury, słońce, wiatr, zwierzęta), więc stosuje się inne rozwiązania i obudowy. Sama informacja "PIR" nie oznacza automatycznie zastosowania zewnętrznego.
Najpierw wyłap, czy dane opisują detekcję (zasięg, kąt), sterowanie (wejścia/wyjścia), czy sygnalizację (głośność/światło). Potem dopasuj funkcję urządzenia. To szybka metoda, bo eliminuje odpowiedzi "na intuicję" i opiera się na typowych parametrach.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z podanych odpowiedzi tylko czujka ruchu PIR jest elementem, którego funkcję rozpoznaje się typowo po parametrach detekcji (np. zasięg, kąt widzenia, sposób wykrywania)."

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje montażu czujek PIR (dowolnych producentów) – ćwiczenie czytania parametrów
  • Materiały dydaktyczne o budowie SSWiN i roli elementów (czujki, centrala, sygnalizatory)
  • Ćwiczenia praktyczne: identyfikacja elementów instalacji alarmowej po opisie i parametrach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego