KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 31.
Funkcję równoważenia sezonowych wahań zużycia gazu ziemnego pełnią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bilansowanie sezonowych wahań zapotrzebowania wymaga gromadzenia paliwa w okresach mniejszego poboru i oddawania go w okresach szczytowych, co realizują magazyny gazu. Stacje gazowe i tłocznie służą głównie do regulacji parametrów oraz transportu (sprężania) gazu, a systemy bezpieczeństwa pełnią funkcje ochronne.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie gazowniczym występują wyraźne wahania sezonowe zapotrzebowania: zwykle zimą pobór jest większy (ogrzewanie), a latem mniejszy. Aby utrzymać ciągłość dostaw i nie przewymiarowywać na stałe całej infrastruktury przesyłowej oraz źródeł dostaw, stosuje się rozwiązania, które pozwalają "przesunąć" część gazu w czasie.

Tę funkcję pełnią magazyny gazu: umożliwiają zatłaczanie gazu w okresach niższego zużycia i odbiór w okresach wyższego zużycia. Dzięki temu magazynowanie działa jak bufor energetyczny, który wyrównuje różnice pomiędzy podażą a popytem w dłuższym horyzoncie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do bilansowania sezonowego?

  • Stacje gazowe (np. redukcyjno-pomiarowe) odpowiadają przede wszystkim za przygotowanie gazu do dalszej dystrybucji: redukcję ciśnienia, pomiar, często filtrację i utrzymanie wymaganych parametrów. Nie magazynują one znaczących ilości gazu, więc nie "przenoszą" energii między sezonami.
  • Tłocznie gazu służą do sprężania gazu i podtrzymywania przepływu w gazociągach przesyłowych. Ich rola jest transportowa/operacyjna: zapewniają odpowiednie ciśnienie i możliwość przesyłu, ale same w sobie nie są buforem sezonowym (nie gromadzą zapasu).
  • Systemy bezpieczeństwa (np. odcinające, detekcji, zabezpieczenia nadciśnieniowe) mają ograniczać ryzyko awarii i skutków niebezpiecznych zdarzeń. Poprawiają bezpieczeństwo eksploatacji, lecz nie realizują funkcji magazynowania ani bilansowania popytu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się słowa "sezonowe wahania zużycia", szukaj elementu, który gromadzi medium i oddaje je później. To odróżnia magazyny od urządzeń stricte przesyłowych (tłocznie) i regulacyjnych (stacje).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bilansowanie sezonowe to wyrównywanie różnic między poborem gazu latem i zimą. Realizuje się je przez gromadzenie gazu w okresach mniejszego zużycia i oddawanie go w okresach szczytowych, aby utrzymać stabilność dostaw.
Zimą zapotrzebowanie na gaz zwykle rośnie skokowo. Magazyny pozwalają zwiększyć dostępny wolumen bez konieczności stałego zwiększania przepustowości wszystkich gazociągów i źródeł dostaw. Działają jak bufor energii na dłuższy okres.
Tłocznia służy głównie do sprężania gazu i utrzymania przepływu w sieci przesyłowej, czyli wspiera transport. Magazyn służy do przechowywania gazu i jego późniejszego odbioru, czyli do bilansowania w czasie.
Stacja redukcyjno-pomiarowa przygotowuje gaz do dalszej dystrybucji: obniża ciśnienie, mierzy ilość/parametry, często filtruje. Nie magazynuje znaczących ilości gazu, więc nie może "przenieść" zapasu z lata na zimę.
Nie. Systemy bezpieczeństwa ograniczają skutki awarii (np. odcinają dopływ, sygnalizują nieszczelność, chronią przed nadciśnieniem). Poprawiają bezpieczeństwo pracy instalacji, ale nie zapewniają zapasu paliwa potrzebnego do bilansowania sezonowego.
Bilansowanie sezonowe dotyczy długich okresów (miesiące) i zwykle łączy się z magazynowaniem. Bilansowanie dobowe/operacyjne dotyczy krótszych wahań (godziny–doba) i częściej kojarzy się z bieżącą regulacją przepływów oraz pracą sieci.
Najczęściej są to sformułowania: "wahania sezonowe", "zapas gazu", "gromadzenie i oddawanie", "bufor", "pokrycie szczytów poboru". Takie zwroty sugerują, że chodzi o obiekt, który fizycznie przechowuje medium.
Wahania są szczególnie widoczne u odbiorców wrażliwych na temperaturę, np. ogrzewanie budynków. Dlatego zimą rośnie zapotrzebowanie na paliwo, a latem spada. System musi to uwzględniać w planowaniu dostaw i pracy infrastruktury.
Częsty błąd to utożsamienie "dużych obiektów" z magazynowaniem: wybór tłoczni, bo kojarzy się z dużą infrastrukturą. Drugi błąd to mylenie stacji (parametryzacja gazu) z miejscem składowania. Pomaga pytanie: czy obiekt gromadzi gaz?
Ułóż tabelę: element systemu → główna funkcja → typowe parametry (np. ciśnienie, przepływ, pomiar). Następnie ćwicz rozpoznawanie po opisie funkcji: "sprężanie i przesył" (tłocznia), "redukcja i pomiar" (stacja), "zapas i oddawanie" (magazyn).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bilansowanie sezonowych wahań zapotrzebowania wymaga gromadzenia paliwa w okresach mniejszego poboru i oddawania go w okresach szczytowych, co realizują magazyny gazu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Magazyn gazu" — opis roli magazynów w systemie (hasło encyklopedyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Magazyn_gazu (dostęp: 2026-03-01)
  • U.S. Energy Information Administration (EIA): "Underground Natural Gas Storage" — wyjaśnienie celu magazynowania i sezonowości, https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/underground-natural-gas-storage.php (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do gazownictwa: infrastruktura przesyłowa, dystrybucyjna i magazynowanie
  • Materiały dydaktyczne o bilansowaniu systemu gazowego (sezonowym i dobowym)
  • Opis technologii podziemnych magazynów gazu (kawerny solne, złoża wyeksploatowane) – w ujęciu ogólnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego