KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 18.
Gatunkiem drewna o najwyraźniejszym rysunku na przekroju poprzecznym, ułatwiającym określenie wieku drzewa po jego ścięciu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiek drzewa po ścięciu najłatwiej ocenia się na przekroju poprzecznym, licząc słoje roczne.
U gatunków iglastych, takich jak sosna, granice przyrostów rocznych są zwykle wyraźne makroskopowo, co daje czytelny "rysunek" i ułatwia określenie wieku. Pozostałe gatunki z odpowiedzi mają mniej charakterystyczny obraz słojów w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

Na przekroju poprzecznym pnia widoczne są słoje roczne, czyli kolejne przyrosty drewna powstające w cyklu rocznym. W praktyce leśnej i drzewnej orientacyjny wiek ściętego drzewa określa się przez policzenie słojów (zwykle od rdzenia do kory). Kluczowe jest więc, aby granice między kolejnymi przyrostami były łatwe do zauważenia gołym okiem.

Odpowiedź "sosna" jest właściwa, ponieważ drewno sosnowe jako typowy przedstawiciel iglastych często ma czytelne zróżnicowanie między drewnem wczesnym i późnym w obrębie jednego przyrostu, co daje wyraźny rysunek słojów na przekroju poprzecznym. Dzięki temu liczenie słojów jest prostsze i obarczone mniejszym ryzykiem pomyłki.

Odpowiedzi "osika", "grab" i "lipa" są niepoprawne w kontekście pytania o najbardziej wyraźny rysunek na przekroju poprzecznym ułatwiający ocenę wieku, ponieważ są to gatunki liściaste o odmiennym obrazie makroskopowym. U części liściastych granice przyrostów mogą być trudniejsze do jednoznacznego uchwycenia w szybkim oglądzie terenowym (np. przez bardziej subtelne przejścia w strukturze lub przez czynniki zakłócające, takie jak nieregularny przyrost).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "określenie wieku po ścięciu", niemal zawsze chodzi o słoje roczne na pniaku. Wtedy warto skojarzyć, które gatunki dają najbardziej kontrastowy, łatwy do liczenia obraz przyrostów na przekroju poprzecznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Słoje roczne to warstwy przyrostu drewna powstające w kolejnych latach. Na przekroju poprzecznym pnia tworzą koncentryczne pierścienie. Wiek drzewa po ścięciu ocenia się orientacyjnie, licząc te pierścienie od rdzenia w kierunku kory.
Liczenie wykonuje się na przekroju poprzecznym: wybiera się promień od rdzenia do kory i zlicza kolejne granice przyrostów. Trzeba uważać na zatarte fragmenty, pęknięcia i zniekształcenia. Dla lepszej oceny warto sprawdzić kilka promieni.
"Rysunek" wynika z powtarzalności rocznych cykli wzrostu: drewno wczesne i późne mają różne cechy (np. gęstość), przez co granice przyrostów dają kontrast. Im większy kontrast, tym łatwiej odróżnić kolejne lata wzrostu.
Utrudniają ją m.in. nieregularne przyrosty (lata stresowe, susza), zgnilizny i przebarwienia, uszkodzenia mechaniczne pnia, zatarte granice przyrostów oraz złe przygotowanie powierzchni (poszarpane cięcie). Czasem potrzebne jest oczyszczenie lub zeszlifowanie.
Najczęściej liczba słojów daje dobrą ocenę wieku w miejscu ścięcia, ale nie zawsze odpowiada wiekowi całego drzewa. Wysokość cięcia, zaburzenia wzrostu czy ubytki w rdzeniu mogą powodować odchylenia. To metoda orientacyjna, nie laboratoryjna.
W praktyce często ocenia się gatunek i orientacyjny wiek na podstawie pniaka u najważniejszych drzew lasotwórczych. Pomaga to w bieżącej kontroli prac, rozpoznaniu surowca i wstępnej ocenie jakości drewna. Dokładność zależy od doświadczenia i warunków.
U wielu iglastych granice przyrostów są makroskopowo czytelne, bo różnica między częścią wczesną i późną przyrostu jest wyraźna. U części liściastych obraz może być mniej kontrastowy w szybkim oglądzie terenowym, co sprzyja pomyłkom w liczeniu.
Rdzeń to centralny punkt pnia (najstarsza część w przekroju). Biel to zewnętrzne, zwykle jaśniejsze warstwy przewodzące wodę, a twardziel to wewnętrzna część bardziej nasycona substancjami, często ciemniejsza. Nie każdy gatunek ma wyraźną twardziel.
Najlepszy efekt daje gładkie, równe cięcie i usunięcie luźnych włókien. Gdy powierzchnia jest poszarpana, pomocne bywa delikatne oczyszczenie lub przeszlifowanie fragmentu, aby odsłonić granice przyrostów. Ważne jest też dobre oświetlenie.
Częste błędy to mylenie pojęć (słoje vs. inne pasma), wybieranie odpowiedzi "na intuicję" bez powiązania z widocznością granic przyrostów oraz nieuwzględnianie, że pytanie dotyczy przekroju poprzecznego. Pomaga skupienie się na tym, co ułatwia liczenie lat.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe gatunki z odpowiedzi mają mniej charakterystyczny obraz słojów w tym ujęciu.

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy makroskopowej budowy drewna używane w kształceniu leśnym
  • Materiały dydaktyczne o rozpoznawaniu gatunków drzew po drewnie i korze
  • Ćwiczenia terenowe: analiza pniaków i przekrojów poprzecznych różnych gatunków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego