KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 1.
Gazociąg, który wymaga w okresie jego eksploatacji strefy kontrolowanej o szerokości 1 m, może pracować pod maksymalnym ciśnieniem roboczym MOP wynoszącym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strefa kontrolowana o szerokości 1,0 m jest przypisana do gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym MOP do 0,5 MPa włącznie.
Dlatego gazociąg wymagający w eksploatacji strefy 1 m może pracować maksymalnie przy 0,5 MPa; wyższe MOP wymagają szerszej strefy kontrolowanej.

Pełne wyjaśnienie:

Strefa kontrolowana to wyznaczony pas terenu po obu stronach osi gazociągu, w którym ogranicza się działania mogące zagrażać bezpiecznej eksploatacji (np. ryzyko uszkodzeń podczas robót ziemnych) oraz zapewnia się dostęp do sieci na potrzeby kontroli i napraw. W praktyce jest to narzędzie ochrony infrastruktury gazowej.

Wymagana szerokość strefy kontrolowanej zależy od maksymalnego ciśnienia roboczego (MOP). Dla najniższych wartości MOP przepisy przewidują najmniejszą strefę. Jeżeli gazociąg wymaga w okresie eksploatacji strefy kontrolowanej o szerokości 1,0 m, oznacza to, że jest to kategoria odpowiadająca MOP do 0,5 MPa włącznie. Z tego powodu poprawną odpowiedzią jest 0,5 MPa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1,0 MPa – mieści się w przedziale powyżej 0,5 MPa, dla którego wymaga się szerszej strefy (nie 1,0 m).
  • 1,5 MPa – również należy do zakresu powyżej 0,5 MPa, więc nie spełnia warunku strefy 1,0 m.
  • 1,6 MPa – jest wartością graniczną wyższego przedziału (do 1,6 MPa włącznie), który ma większą strefę kontrolowaną niż 1,0 m.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę, czy w pytaniu podano szerokość całej strefy (np. 1,0 m łącznie), a nie odległość od osi. Dla 1,0 m w praktyce chodzi o pas po 0,5 m z każdej strony osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefa kontrolowana to pas terenu wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym ogranicza się działania mogące uszkodzić rurociąg i utrudnić jego eksploatację. Jej szerokość zależy głównie od MOP, a przy wyższych ciśnieniach także od średnicy (DN).
Gazociąg, dla którego w eksploatacji wymagana jest strefa kontrolowana o szerokości 1,0 m, może mieć maksymalne ciśnienie robocze MOP do 0,5 MPa włącznie. Wyższe MOP oznacza konieczność wyznaczenia szerszego pasa strefy kontrolowanej.
Ponieważ po przekroczeniu progu 0,5 MPa przepisy przewidują większą strefę kontrolowaną niż 1,0 m. MOP 1,0 MPa należy do przedziału "powyżej 0,5 MPa", więc automatycznie odpada przy pytaniu o strefę kontrolowaną równą 1 m.
Nie. Szerokość strefy kontrolowanej podaje się jako całkowitą szerokość pasa. Przy strefie 1,0 m typowo jest to po 0,5 m od osi gazociągu w każdą stronę. Ten szczegół często decyduje o poprawnej interpretacji zadania.
Najczęściej: (1) mylenie szerokości całej strefy z odległością od osi, (2) wybór wartości 1,6 MPa "z przyzwyczajenia", bo to częsta granica w przepisach, (3) nieuwzględnianie, że dla większych MOP rośnie wymagana strefa, a czasem zależy ona też od DN.
Zależność od DN pojawia się przy wyższych maksymalnych ciśnieniach roboczych (powyżej 1,6 MPa), gdzie przepisy różnicują szerokość strefy kontrolowanej w zależności od średnicy nominalnej gazociągu. Dla niższych MOP stosuje się proste przypisanie szerokości do przedziału ciśnień.
W praktyce wyznacza się oś gazociągu (np. z dokumentacji geodezyjnej lub inwentaryzacji), a następnie odmierzany jest pas po obu stronach osi zgodnie z wymaganą szerokością strefy. Granice strefy są podstawą do uzgodnień robót oraz oceny, czy planowane działania są dopuszczalne.
Zasadą jest ograniczanie działań, które mogą utrudniać dostęp do gazociągu lub zwiększać ryzyko uszkodzeń. Stałe składowiska, magazynowanie czy sadzenie drzew mogą być zabronione lub wymagać uzgodnień z operatorem. Na egzaminie ważne jest rozumienie celu strefy: ochrona i dostęp serwisowy.
MOP to parametr graniczny: maksymalne dopuszczalne ciśnienie robocze, do którego projektuje się i eksploatuje gazociąg. Rzeczywiste ciśnienie w sieci może być chwilowo niższe, ale do doboru strefy kontrolowanej liczy się wartość MOP, a nie bieżący odczyt manometru.
Najpierw zapamiętaj parę: 1,0 m ↔ MOP do 0,5 MPa włącznie. Potem sprawdź, czy odpowiedzi zawierają wartości graniczne (0,5 i 1,6 MPa) i nie myl przedziałów. Na końcu upewnij się, że pytanie dotyczy szerokości strefy, a nie odległości od osi.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000640/O/D20130640.pdf
  • Dziennik Ustaw 2013 poz. 640 (wersja ogłoszona) – treść aktu i układ paragrafów zgodny z publikacją Dz.U. (weryfikacja w ISAP, dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. 2013 poz. 640) – § 10
  • Materiały dydaktyczne z zakresu projektowania i eksploatacji sieci gazowych (definicje: MOP, strefa kontrolowana)
  • Zadania testowe/arkusze egzaminacyjne dotyczące klasyfikacji ciśnień i wymagań lokalizacyjnych sieci

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego