W pomiarach kontrolnych (monitoringu) zapory mierzy się przemieszczenia i odkształcenia obiektu w czasie. Żeby takie porównania miały sens, potrzebna jest stabilna baza odniesienia, czyli punkty, których położenie nie zmienia się wskutek pracy zapory, osiadania podłoża w jej sąsiedztwie ani wpływu obciążeń.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "Poza zasięgiem deformacji zapory." Punkty odniesienia (osnowa zewnętrzna) zakłada się w miejscu, które z możliwie dużym prawdopodobieństwem pozostaje nieruchome w analizowanym okresie. W praktyce dąży się do tego, aby były one oddalone od obiektu i posadowione w stabilnym gruncie/na stabilnej konstrukcji niezależnej od zapory.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo mieszają rolę punktów odniesienia z rolą punktów obserwowanych:
- "Na fundamencie zapory." Fundament jest elementem obiektu i może przemieszczać się wraz z nim (np. osiadanie, odkształcenia, zmiany warunków wodno-gruntowych). Taki punkt nie daje stabilnego odniesienia.
- "W bliskim sąsiedztwie zapory." Strefa bliska obiektowi może podlegać wpływom deformacji (osiadania, ruchy gruntu, wpływ piętrzenia wody). Punkt może "pozornie" być w terenie, ale nadal przemieszczać się razem z podłożem wokół zapory.
- "Na koronie zapory." Korona jest częścią zapory i zwykle jest jedną z kluczowych stref, gdzie oczekuje się przemieszczeń. Punkt na koronie jest dobrym punktem kontrolowanym, ale nie punktem odniesienia.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę "odniesienie musi być stabilne i niezależne od obiektu". Punkty na obiekcie służą do obserwacji deformacji, a punkty odniesienia muszą być poza obszarem, który może ulegać deformacjom.
