W instalacji c.o. o obiegu grawitacyjnym z otwartym naczyniem wzbiorczym kluczowe są dwie funkcje: kompensacja rozszerzalności cieplnej wody oraz odpowietrzanie układu. Ponieważ pęcherzyki powietrza i gazy wydzielające się z wody unoszą się do góry, element przeznaczony do ich zbierania oraz do przejęcia nadmiaru wody powinien znajdować się w miejscu, gdzie te gazy naturalnie się gromadzą.
Dlatego poprawna odpowiedź brzmi: w najwyższym punkcie instalacji. Taka lokalizacja sprzyja:
- samoczynnemu odprowadzaniu powietrza z przewodów i grzejników,
- stabilniejszej pracy obiegu grawitacyjnego (mniejsze ryzyko "korków powietrznych"),
- bezpiecznemu przejęciu wzrostu objętości wody podczas nagrzewania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Pod najwyżej położonym grzejnikiem – to nie gwarantuje, że jest to najwyższy punkt całej instalacji (przewody mogą być poprowadzone wyżej). W efekcie powietrze może zbierać się nad tym miejscem.
- Na najdalej położonym pionie instalacji – odległość nie jest kryterium właściwym dla odpowietrzania; decyduje wysokość. Najdalszy pion może być niższy niż inne fragmenty instalacji.
- W pobliżu kotła, na przewodzie powrotnym – lokalizacja "przy źródle ciepła" jest intuicyjna, ale w instalacji otwartej i grawitacyjnej nie zapewnia zbierania powietrza w najwyższych punktach. Może to skutkować zapowietrzaniem i problemami z oddawaniem ciepła przez grzejniki.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o otwarte naczynie wzbiorcze najczęściej właściwą zasadą jest "jak najwyżej", bo powietrze i gazy idą do góry, a instalacja musi mieć możliwość bezpiecznego przejęcia nadmiaru wody.
