Stale na łożyska toczne (stale łożyskowe) należą do grupy stali konstrukcyjnych o podwyższonej zawartości węgla (około 1%), przeznaczonych do pracy w warunkach obciążeń kontaktowych i intensywnego tarcia. Aby uzyskać wymaganą twardość po obróbce cieplnej oraz wysoką odporność na zużycie, w tej grupie kluczową rolę pełni chrom jako główny dodatek stopowy.
Odpowiedź "chrom" jest poprawna, ponieważ w typowych gatunkach stali łożyskowej (np. 100Cr6/ŁH15) chrom występuje w ilości rzędu 1–2%. Taki poziom dodatku jest na tyle wysoki, że decyduje o charakterze stali (stal wysokowęglowa chromowa). Chrom:
- zwiększa hartowność, co ułatwia uzyskanie pożądanej struktury po hartowaniu także w większych przekrojach,
- tworzy twarde węgliki chromu, które podnoszą odporność na ścieranie (istotne dla bieżni, kulek i rolek),
- poprawia stabilność strukturalną w eksploatacji i może wspierać odporność na korozję, choć mechanizm i skala są inne niż w stalach nierdzewnych.
Odpowiedź "mangan" jest nieprawidłowa: mangan w stalach łożyskowych zazwyczaj występuje w wyraźnie mniejszej ilości (często około kilku dziesiątych procenta) i jest traktowany jako dodatek pomocniczy (m.in. wspiera hartowność, wpływa na odtlenienie i własności technologiczne), ale nie jest "głównym" dodatkiem definiującym tę stal.
Odpowiedź "wanad" także jest nieprawidłowa: wanad może pojawiać się w wybranych stalach specjalnych, jednak nie jest typowym i podstawowym dodatkiem dla standardowych stali łożyskowych, które są klasycznie stalami chromowymi. W praktyce egzaminacyjnej wanad częściej kojarzy się ze stalami narzędziowymi lub stopami o innych wymaganiach.
Odpowiedź "kobalt" jest nieprawidłowa: kobalt nie jest charakterystycznym dodatkiem stopowym dla standardowych stali łożyskowych. Wybór tej opcji często wynika z kojarzenia kobaltu z "wysokimi parametrami" lub pracą w temperaturze, ale nie odpowiada typowemu składowi materiałów na łożyska toczne.
Wskazówka do nauki: jeśli w oznaczeniu gatunku widzisz element "Cr" (np. 100Cr6), zwykle oznacza to stal chromową, a w przypadku stali łożyskowych jest to najczęściej pierwiastek kluczowy dla własności po hartowaniu.
