KWALIFIKACJA ROL6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Gospodarstwo posiada 15 krów. Rolnik zaplanował uprawę kukurydzy na kiszonkę do całorocznego żywienia zwierząt. Plon zielonki z kukurydzy wynosi 50 t/ha. Jaka powinna być powierzchnia uprawy kukurydzy niezbędna do wyżywienia stada, jeżeli roczne zapotrzebowanie dla 1 sztuki wynosi 78 dt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz zapotrzebowanie stada:
15 × 78 dt = 1170 dt = 117 t (bo 1 dt = 0,1 t).
Następnie wyznaczasz areał:
117 t ÷ 50 t/ha = 2,34 ha. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przeliczenia dt na t lub pominięcia liczby sztuk.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na zaplanowaniu powierzchni uprawy kukurydzy na kiszonkę tak, aby jej masa wystarczyła na roczne żywienie całego stada. Kluczowe są dwa kroki: (1) policzenie masy paszy potrzebnej dla stada oraz (2) przeliczenie tej masy na hektary przy znanym plonie.

1) Roczne zapotrzebowanie stada
Podano, że jedna sztuka potrzebuje rocznie 78 dt zielonki/kiszonki. Stado liczy 15 krów, więc:

15 × 78 dt = 1170 dt

Trzeba jeszcze zamienić decytony na tony. 1 dt = 100 kg = 0,1 t, dlatego:

1170 dt = 1170 × 0,1 t = 117 t

2) Powierzchnia uprawy przy plonie 50 t/ha
Plon zielonki wynosi 50 t z 1 ha. Skoro potrzeba 117 t, to wymagana powierzchnia wynosi:

117 t ÷ 50 (t/ha) = 2,34 ha

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1,17 ha" pojawia się, gdy ktoś policzy zapotrzebowanie jak dla połowy stada albo wykona dzielenie po błędnym przeliczeniu jednostek (np. potraktuje 78 dt jak 7,8 t, a potem dodatkowo "zgubi" czynnik 2).
  • "7,80 ha" wynika typowo z potraktowania 78 dt jako 78 t (brak zamiany dt → t), a następnie obliczenia: (15 × 78) ÷ 50 = 23,4 ha lub innej kombinacji błędów jednostek; w praktyce to sygnał, że jednostki nie zostały dopilnowane.
  • "15,0 ha" sugeruje błąd intuicyjny "1 ha na 1 sztukę" albo mylenie plonu 50 t/ha z inną wielkością; nie wynika z poprawnego bilansu masy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach paszowych zawsze zapisuj jednostki w każdym kroku. Jeśli na końcu nie zostanie "ha", to znaczy, że gdzieś zgubiłeś przelicznik dt↔t albo nieprawidłowo użyłeś plonu t/ha.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej zapamiętać: 1 dt = 100 kg = 0,1 t. Czyli aby zamienić dt na t, dzielisz przez 10 (np. 1170 dt = 117 t). W drugą stronę, aby zamienić t na dt, mnożysz przez 10.
Plon 50 t/ha znaczy, że z 1 hektara uzyskujesz 50 ton zielonki. Gdy znasz potrzebną masę paszy w tonach, liczysz areał: powierzchnia = masa ÷ plon, np. 117 t ÷ 50 t/ha = 2,34 ha.
Bo norma żywieniowa jest podana na 1 sztukę. Żeby wyznaczyć ilość paszy dla gospodarstwa, musisz uwzględnić liczbę zwierząt: zapotrzebowanie stada = liczba sztuk × norma. Pominięcie tego kroku zaniża wynik.
Najczęściej myli się jednostki (dt traktowane jak t), gubi się przelicznik 10:1, albo liczy się zapotrzebowanie dla jednej sztuki zamiast dla całego stada. Częsty jest też błąd w proporcji: mnożenie przez plon zamiast dzielenia masy przez t/ha.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczysz "na czysto" z danych w treści, chyba że podano procent strat. W praktyce gospodarstwa straty istnieją, więc rolnicy często planują zapas. Na egzaminie trzymaj się jednak wyłącznie liczb z polecenia.
Użyj przybliżenia: 117 t przy 50 t/ha to trochę ponad 2 ha, bo 2 ha dałyby 100 t. Jeśli wychodzi Ci np. 0,2 ha albo 20 ha, to prawie na pewno pomyliłeś dt z tonami albo zapomniałeś o liczbie zwierząt.
Najpierw zamień normę na t lub dt, żeby pasowała do plonu. Przykład: 7800 kg = 7,8 t = 78 dt. Potem licz jak zwykle: liczba sztuk × norma, a na końcu podziel przez plon w t/ha.
Bilans paszowy pozwala zaplanować, czy baza paszowa wystarczy na cały rok: ile trzeba zasiać roślin pastewnych, ile przygotować kiszonki i siana oraz czy potrzebny będzie zakup pasz. To ogranicza ryzyko niedoborów i nagłych kosztów w trakcie sezonu.
W praktyce często planuje się siano, sianokiszonkę i kiszonkę (np. z kukurydzy), a także zielonki z użytków zielonych. Różni się udział i dawki w zależności od gatunku i użytkowania, ale metoda liczenia zapasu z plonu i areału jest podobna.
Ćwicz schemat: (1) policz masę roczną dla stada, (2) ujednolić jednostki, (3) podziel przez plon t/ha. Warto zrobić własną ściągę z przeliczników (dt–kg–t) i sprawdzać sens wyniku przybliżeniem.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Najpierw liczysz zapotrzebowanie stada:15 × 78 dt = 1170 dt = 117 t (bo 1 dt = 0,1 t).Następnie wyznaczasz areał:117 t ÷ 50 t/ha = 2,34 ha."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Decytona" – definicja i relacja do kilograma/tony: https://pl.wikipedia.org/wiki/Decytona (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Tona" – zależność tony i kilograma: https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Hektar" – definicja jednostki powierzchni: https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały z doradztwa rolniczego o planowaniu bazy paszowej i bilansie pasz
  • Podręczniki do żywienia zwierząt gospodarskich (rozdziały o paszach objętościowych i przeliczaniu jednostek)
  • Zestawy zadań rachunkowych z produkcji roślinnej (plon, areał, zapotrzebowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego