KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 23.
Gruczoł dokrewny produkujący insulinę i glukagon to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Insulinę i glukagon wydziela część dokrewna trzustki (wyspy trzustkowe). Insulina obniża, a glukagon podwyższa poziom glukozy we krwi, więc narządem kojarzonym z regulacją glikemii jest właśnie trzustka, a nie grasica, wątroba czy tarczyca.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to trzustka, ponieważ jest ona narządem o funkcji mieszanej: z jednej strony wydziela sok trzustkowy do przewodu pokarmowego (część zewnątrzwydzielnicza), a z drugiej produkuje hormony trafiające bezpośrednio do krwi (część dokrewna).

Kluczowe dla pytania są dwa hormony:

  • insulina – obniża stężenie glukozy we krwi, ułatwia jej wykorzystanie i magazynowanie,
  • glukagon – podwyższa stężenie glukozy we krwi, uruchamiając procesy uwalniania glukozy z zapasów.

Oba te hormony są wytwarzane w wyspach trzustkowych, czyli skupiskach komórek dokrewnych w obrębie trzustki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Grasica" jest kojarzona głównie z dojrzewaniem i funkcjonowaniem układu odpornościowego; nie jest narządem produkującym insulinę i glukagon.
  • "Wątroba" odgrywa bardzo ważną rolę w metabolizmie glukozy (np. magazynowanie glikogenu), ale nie jest gruczołem dokrewnym wytwarzającym insulinę i glukagon.
  • "Tarczyca" produkuje hormony wpływające na tempo przemiany materii, jednak nie są to insulina ani glukagon i nie odpowiada ona bezpośrednio za dwuhormonalną regulację glikemii.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się para "insulina–glukagon", praktycznie zawsze chodzi o trzustkę i regulację stężenia glukozy we krwi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gruczoł dokrewny wydziela hormony bezpośrednio do krwi, aby działały na odległe narządy. Gruczoł zewnątrzwydzielniczy odprowadza wydzielinę przewodem, np. do jelita. Trzustka jest mieszana: wytwarza hormony (dokrewnie) i sok trzustkowy (zewnątrz).
Najważniejsze to insulina i glukagon. Insulina pomaga obniżać glikemię, a glukagon ją podwyższa, gdy organizm potrzebuje energii. Ta para hormonów jest klasycznym skojarzeniem egzaminacyjnym z trzustką.
Ponieważ pełni dwie role jednocześnie. Część zewnątrzwydzielnicza produkuje sok trzustkowy z enzymami trawiennymi, a część dokrewna (wyspy trzustkowe) wydziela hormony do krwi, w tym insulinę i glukagon.
Nie. Wątroba jest kluczowa w metabolizmie cukrów (np. magazynuje glikogen i uwalnia glukozę), ale insulina i glukagon nie są w niej wytwarzane. Pytania o te dwa hormony dotyczą trzustki, a nie wątroby.
Glikemia to stężenie glukozy we krwi. Insulina i glukagon działają przeciwstawnie, aby utrzymać glikemię na właściwym poziomie: insulina sprzyja jej obniżaniu, a glukagon podwyższaniu, gdy poziom glukozy spada.
Wyspy trzustkowe to skupiska komórek dokrewnych w trzustce. Ich zadaniem jest produkcja hormonów regulujących gospodarkę węglowodanową. Najczęściej w zadaniach egzaminacyjnych wskazuje się, że powstają tam insulina i glukagon.
Tarczyca wydziela hormony wpływające głównie na tempo przemiany materii, a nie bezpośrednio insulinę czy glukagon. W pytaniach o regulację glukozy we krwi właściwym narządem jest trzustka, bo to ona wytwarza te dwa kluczowe hormony.
Najczęściej po posiłku, gdy wzrasta stężenie glukozy we krwi. Organizm "sygnalizuje", że jest nadmiar energii do wykorzystania lub zmagazynowania, więc trzustka zwiększa wydzielanie insuliny, aby ułatwić transport glukozy do tkanek.
Zwykle przy spadku poziomu glukozy, np. w przerwie między posiłkami lub podczas intensywnego wysiłku. Glukagon uruchamia mechanizmy podnoszące glikemię, aby zabezpieczyć dopływ energii, szczególnie dla układu nerwowego.
Częsty błąd to wybór narządu "metabolicznego" (np. wątroby) zamiast gruczołu produkującego konkretny hormon. Inny błąd to mylenie gruczołów: tarczyca kojarzy się z hormonami, ale nie z insuliną i glukagonem. Warto łączyć hormony w pary z narządami.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Insulinę i glukagon wydziela część dokrewna trzustki (wyspy trzustkowe)."

Źródła:

  • OpenStax, Anatomy and Physiology 2e: "Pancreas" (endocrine function, insulin and glucagon) https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/23-6-the-digestive-system - accessed 2026-02-27
  • NCBI Bookshelf, StatPearls: "Physiology, Pancreas" (endocrine pancreas, insulin/glucagon) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica: "Pancreas" (hormonal secretion including insulin and glucagon) https://www.britannica.com/science/pancreas - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik biologii: układ hormonalny i homeostaza
  • Materiały z anatomii i fizjologii zwierząt gospodarskich (rozdział o trzustce i hormonach)
  • Atlas anatomiczny (narządy układu pokarmowego i dokrewnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego