KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 21.
Grupa drzew względnie najmniej wrażliwych na zanieczyszczenia powietrza, to:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najmniej wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza są gatunki o relatywnie wysokiej tolerancji na stres imisyjny i warunki siedliskowe: sosna czarna, olsza czarna i brzoza brodawkowata. Zestawy z jodłą i świerkiem zawierają gatunki zwykle bardziej podatne na uszkodzenia spowodowane zanieczyszczeniami.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o rozpoznanie grupy gatunków drzew relatywnie najmniej wrażliwych na zanieczyszczenia powietrza. W praktyce leśnej i w dydaktyce ochrony lasu porównuje się gatunki pod kątem tego, jak reagują na stres imisyjny (np. osłabienie wzrostu, uszkodzenia aparatu asymilacyjnego, większa podatność na czynniki biotyczne). Ponieważ pytanie dotyczy całej trójki, poprawna ma być taka odpowiedź, w której wszystkie wymienione gatunki uchodzą za względnie tolerancyjne.

Sosna czarna, olsza czarna, brzoza brodawkowata to zestaw, który w wielu ujęciach bywa klasyfikowany jako bardziej tolerancyjny w porównaniu z typowo wrażliwymi iglastymi (np. jodła, świerk). Brzoza brodawkowata jest gatunkiem pionierskim, często dobrze znoszącym warunki stresowe, a olsza czarna bywa uznawana za stosunkowo odporną dzięki przystosowaniom siedliskowym. Sosna czarna jest często wskazywana jako gatunek o wyższej tolerancji na czynniki środowiskowe w porównaniu z częścią innych iglastych.

Dlaczego pozostałe grupy są gorsze?

  • Jodła pospolita, świerk pospolity, wiąz górski – jodła i świerk są często opisywane jako gatunki bardziej wrażliwe na niekorzystne warunki powietrza; w zadaniach testowych zwykle nie trafiają do grup "najmniej wrażliwych".
  • Świerk kłujący, lipa drobnolistna, jarząb pospolity – to mieszanina gatunków o różnej tolerancji; obecność świerka (nawet ozdobnego) obniża "pewność", że cała trójka jest najmniej wrażliwa.
  • Sosna pospolita, sosna Banksa, lipa szerokolistna – również zestaw niejednorodny; dodatkowo klasyfikacje tolerancji mogą zależeć od przyjętych kryteriów, więc ta odpowiedź nie jest typowym, jednoznacznym zestawem "najmniej wrażliwych" w testach.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj słowo "grupa" – nie wystarczy, że jeden gatunek z trzech jest odporny. Wybierz taką odpowiedź, gdzie wszystkie gatunki pasują do klasy "najmniej wrażliwych" w danej metodyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podatność gatunku na uszkodzenia i osłabienie spowodowane imisjami (np. gazy, pyły, ozon). Wysoka wrażliwość oznacza, że przy danym poziomie zanieczyszczeń szybciej pojawiają się objawy na liściach/igłach, spadek przyrostu i większe ryzyko zamierania.
Najczęściej obserwuje się przebarwienia i nekrozy liści/igieł, wcześniejsze opadanie liści, przerzedzenie koron, zahamowanie przyrostu oraz ogólne osłabienie. Objawy mogą przypominać skutki suszy lub chorób, dlatego ważna jest analiza siedliska i innych czynników.
Pytanie sprawdza, czy umiesz ocenić zestaw jako całość. Nawet jeśli jeden gatunek jest tolerancyjny, obecność gatunku wrażliwego w tej samej odpowiedzi czyni ją błędną. Na egzaminie wybiera się opcję, gdzie wszystkie trzy gatunki pasują do kryterium.
Nie zawsze, ale w wielu klasyfikacjach część gatunków iglastych bywa oceniana jako bardziej podatna na imisje. To uproszczenie jest ryzykowne: wrażliwość zależy od gatunku, wieku drzew, warunków siedliskowych oraz rodzaju zanieczyszczeń. Zawsze analizuj konkretny skład odpowiedzi.
W praktyce rozważa się m.in. związki siarki i azotu, ozon oraz pyły. Różne substancje mogą powodować inne objawy i działać w różny sposób. Dlatego w tabelach tolerancji ważne jest, do jakiej metodyki i jakiego rodzaju imisji odnosi się klasyfikacja.
Brzoza brodawkowata jest często gatunkiem pionierskim, dobrze zasiedlającym siedliska przekształcone i okresowo niekorzystne. W zadaniach testowych bywa kojarzona z relatywnie dobrą tolerancją na stres środowiskowy. Kluczowe jest jednak, by oceniać ją w kontekście całej trójki gatunków.
Pomaga analiza rozmieszczenia objawów (np. pasy w pobliżu emisji), pora pojawienia się zmian i jednoczesność objawów u wielu gatunków. Choroby i szkodniki częściej mają charakter ogniskowy i towarzyszą im typowe ślady (owady, owocniki, wycieki). W praktyce potrzebna bywa diagnoza specjalisty.
Gdy planuje się odnowienia lub zalesienia w pobliżu dróg o dużym ruchu, zakładów przemysłowych, na obrzeżach miast albo w strefach buforowych. W takich miejscach ryzyko stresu imisyjnego jest większe, więc skład gatunkowy powinien uwzględniać tolerancję i warunki siedliska.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi z jednym "odpornym" gatunkiem i pominięcie, że pozostałe są bardziej wrażliwe. Drugi błąd to kierowanie się skojarzeniem (np. "lipa rośnie w mieście, więc na pewno jest najlepsza") zamiast porównania całej trójki.
Najlepiej korzystać z tabel/opracowań używanych na zajęciach i uczyć się porównawczo: które gatunki są zwykle bardziej wrażliwe, a które bardziej tolerancyjne. Twórz fiszki z parami "gatunek–tolerancja" i rozwiązuj testy, zwracając uwagę na słowa klucze: "najmniej", "najbardziej", "grupa".
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Najmniej wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza są gatunki o relatywnie wysokiej tolerancji na stres imisyjny i warunki siedliskowe: sosna czarna, olsza czarna i brzoza brodawkowata."

Materiały:

  • Podręczniki z dendrologii i ekologii drzew leśnych (rozdziały: tolerancja na stresy abiotyczne)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu dotyczące wpływu imisji na drzewostany
  • Atlas/klucz do oznaczania drzew i krzewów (utrwalenie gatunków z odpowiedzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego