KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
Hemiplegia oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hemiplegia to porażenie obejmujące jedną połowę ciała, czyli prawą lub lewą stronę (np. kończynę górną i dolną po tej samej stronie). Pozostałe odpowiedzi opisują inne wzorce: czterokończynowe, tylko kończyn górnych albo tylko dolnych.

Pełne wyjaśnienie:

Termin hemiplegia oznacza porażenie dotyczące jednej strony ciała (prawej albo lewej). W praktyce klinicznej często dotyczy to kończyny górnej i dolnej po tej samej stronie oraz może współwystępować z zaburzeniami czucia i koordynacji. Dla asystenta osoby z niepełnosprawnością jest to ważne, bo pozwala trafnie opisywać stan podopiecznego, dobrać bezpieczną asekurację oraz właściwie planować codzienne czynności.

Odpowiedź "porażenie jednej ze stron ciała" jest poprawna, ponieważ oddaje istotę pojęcia: zakres deficytu wyznacza strona, a nie tylko rodzaj kończyn.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo opisują inne typy porażeń:

  • "porażenie czterech kończyn" dotyczy porażenia czterokończynowego, które obejmuje obie strony ciała i nie odpowiada zakresowi "hemi-" (połowa).
  • "porażenie kończyn górnych" to wzorzec obejmujący obie kończyny górne (a nie jedną stronę ciała). Może mieć inne przyczyny i inny obraz funkcjonalny.
  • "porażenie kończyn dolnych" odpowiada porażeniu/niedowładowi dotyczącym kończyn dolnych, typowo obustronnie, co również nie jest definicją hemiplegii.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na człony słowotwórcze. "hemi-" odnosi się do połowy/strony, a nie do liczby kończyn. W opiece praktycznej pamiętaj, że przy deficycie jednostronnym kluczowe są: ustawianie ciała, zabezpieczenie słabszej strony podczas transferu oraz obserwacja ryzyka urazów i przykurczów po stronie porażonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hemiplegia to porażenie dotyczące jednej strony ciała (prawej albo lewej). W opiece rozpoznasz ją po osłabieniu lub braku ruchu po jednej stronie, trudności w chwytaniu, staniu i chodzeniu oraz potrzebie asekuracji podczas transferu. Diagnozę zawsze potwierdza personel medyczny.
Hemiplegia obejmuje jedną stronę ciała (np. prawa ręka i prawa noga), najczęściej w następstwie uszkodzenia mózgu. Paraplegia dotyczy głównie kończyn dolnych (zwykle obu), częściej w następstwie uszkodzenia rdzenia kręgowego. Różnica dotyczy więc zakresu i typowych przyczyn.
Hemiplegia to porażenie jednej strony ciała, natomiast tetraplegia oznacza porażenie czterech kończyn (obu rąk i obu nóg). W praktyce opiekuńczej tetraplegia zwykle wiąże się z dużo większą zależnością od pomocy w każdej czynności i większym ryzykiem powikłań unieruchomienia.
Po udarze uszkodzeniu ulegają struktury mózgu odpowiedzialne za kontrolę ruchu. Ponieważ wiele dróg nerwowych "krzyżuje się", uszkodzenie w jednej półkuli może dawać objawy po stronie przeciwnej ciała. Skutkiem bywa jednostronny niedowład lub porażenie wymagające rehabilitacji i wsparcia w samoobsłudze.
Kluczowe jest zabezpieczenie słabszej strony: ustaw wózek stabilnie, zastosuj hamulce, usuń przeszkody i stosuj asekurację tułowia. Prowadź ruch tak, by osoba wykorzystywała sprawniejszą stronę, ale nie ciągnij za porażoną kończynę. Postępuj zgodnie z zaleceniami fizjoterapeuty i procedurami placówki.
Najczęściej myli się hemiplegię z paraplegią (kończyny dolne) lub tetraplegią (cztery kończyny), bo wszystkie odpowiedzi zawierają słowo "porażenie". Pomaga skupienie się na tym, czy chodzi o stronę ciała, czy o wybrane kończyny. Warto też zapamiętać człon "hemi-" jako "połowa".
Nie zawsze. W praktyce spotyka się zarówno pełne porażenie, jak i znaczny niedowład po jednej stronie. Zakres może się zmieniać w czasie, zwłaszcza przy rehabilitacji. Na potrzeby definicji egzaminacyjnej kluczowe jest jednak to, że dotyczy jednej strony ciała, a nie czterech kończyn lub tylko wybranych kończyn.
Dobór zależy od możliwości osoby, ale często stosuje się wózek, balkonik lub laskę, ortezy stabilizujące, uchwyty łazienkowe oraz sprzęt ułatwiający jednoręczne czynności (np. antypoślizgowe maty, specjalne sztućce). Wybór powinien być skonsultowany ze specjalistami rehabilitacji.
Szczególnie wtedy, gdy osoba długo przebywa w jednej pozycji lub ma ograniczone czucie po stronie porażonej. Ryzyko odleżyn rośnie przy unieruchomieniu i tarciu. W opiece ważne są regularne zmiany pozycji, odciążanie, kontrola miejsc narażonych na ucisk oraz zgłaszanie niepokojących zmian personelowi medycznemu.
Pomaga skojarzenie: "hemi-" = "połowa". Hemiplegia dotyczy więc połowy ciała, czyli jednej strony. Dla utrwalenia porównaj z innymi terminami: "tetra-" kojarz z czterema kończynami, a "para-" z kończynami dolnymi. Takie mapowanie skrótów zmniejsza ryzyko pomyłek na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Hemiplegia to porażenie obejmujące jedną połowę ciała, czyli prawą lub lewą stronę (np. kończynę górną i dolną po tej samej stronie)."

Źródła:

  • MedlinePlus (NIH) – hasło: Hemiplegia (definicja: paraliż jednej strony ciała), https://medlineplus.gov/ency/article/003279.htm - dostęp 2026-02-28
  • MSD Manuals (Consumer Version) – opis hemiplegii jako paraliżu jednej strony ciała, https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/brain-dysfunction/weakness-and-paralysis - dostęp 2026-02-28
  • MeSH (Medical Subject Headings) – descriptor: Hemiplegia (paralysis on one side of the body), https://meshb.nlm.nih.gov/record/ui?ui=D006424 - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw neurologii dla opiekunów i asystentów
  • Materiały edukacyjne o udarze mózgu i następstwach neurologicznych (broszury, kursy pierwszej pomocy)
  • Słowniki medyczne i encyklopedie terminów (hasła: hemiplegia, paraplegia, tetraplegia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego