KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Ile arkuszy netto papieru w formacie A1 potrzeba do wydrukowania 240 sztuk plakatów w formacie A4?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Od A1 do A4 są 3 "połówki" (A1→A2→A3→A4), więc 1 arkusz A1 odpowiada 8 użytkom A4. Dla 240 plakatów A4 potrzeba 240/8 = 30 arkuszy netto A1.

Pełne wyjaśnienie:

W formatach papieru serii A obowiązuje stała zależność powierzchni: każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. To oznacza, że przejście o jeden "stopień" (np. A1→A2) dzieli powierzchnię przez 2.

W tym zadaniu trzeba ustalić, ile plakatów A4 można uzyskać z jednego arkusza A1 (czyli ile użytków A4 mieści się na A1, przy standardowej relacji formatów):

  • A1 → A2: 2 użytki A2 z 1 arkusza A1
  • A2 → A3: z każdego A2 powstaną 2 użytki A3, więc łącznie 4 użytki A3 z A1
  • A3 → A4: z każdego A3 powstaną 2 użytki A4, więc łącznie 8 użytków A4 z A1

Zatem 1 arkusz A1 = 8 plakatów A4 (w sensie powierzchniowym, bez uwzględniania spadów, paserów i zapasu).

Teraz dzielimy nakład przez liczbę użytków z arkusza:

240 / 8 = 30

Otrzymujemy 30 arkuszy netto w formacie A1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 24 – odpowiadałoby założeniu ok. 10 użytków na A1 lub błędnemu przeliczeniu stopni formatów.
  • 15 – to typowy błąd polegający na "dzieleniu przez 16" (jakby A1→A5), czyli o jeden krok za daleko.
  • 10 – wynikałoby z traktowania relacji A1 do A4 jako 1:24 lub innego przypadkowego skojarzenia, niezgodnego z zasadą połowienia powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj skrót A1→A4 to trzy kroki, więc 2³ = 8. Dzięki temu szybko policzysz arkusze netto w zadaniach o plakatach i użytkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Od A1 do A4 są trzy kroki (A1→A2→A3→A4), więc liczba użytków rośnie jak 2³. Oznacza to, że na 1 arkuszu A1 przypada 8 użytków formatu A4.
To wynika z podziału powierzchni, nie z samego "zmniejszenia wymiarów". A1→A2 to połowa, A2→A3 to kolejna połowa, A3→A4 to kolejna połowa. Trzy połówki dają 2×2×2 = 8. Dlatego relacja A1 do A4 wynosi 1:8.
"Netto" zwykle oznacza liczbę arkuszy potrzebnych wynikającą wyłącznie z nakładu i układu użytków, bez doliczania zapasu na makulaturę, rozruch maszyny, błędy czy kontrolę jakości. Jeśli pytanie nie podaje zapasu, przyjmuje się obliczenia "na czysto".
Najpierw ustal relację formatów: A1→A4 to 8 użytków. Potem podziel nakład przez 8: 240/8 = 30. W praktyce to standardowy schemat: arkusze = nakład / użytki. Wynik zaokrągla się w górę tylko, gdy dzielenie nie jest całkowite.
Zaokrąglasz w górę, gdy nakład nie dzieli się całkowicie przez liczbę użytków na arkuszu, bo nie da się zużyć "części arkusza". Przykład: gdyby było 241 plakatów A4 i 8 użytków na A1, to 241/8 = 30,125, więc potrzeba 31 arkuszy netto.
Najczęściej myli się liczbę "kroków" między formatami albo liczy się zależność liniową zamiast powierzchniowej. Typowy błąd: uznanie, że A1 jest 4 razy większy od A4, bo "dwa razy na długość i dwa razy na szerokość", bez sprawdzenia, że faktycznie są trzy podziały na połowę, czyli 8.
Zastosuj tę samą zasadę: każdy krok w dół (np. A0→A1) mnoży liczbę użytków przez 2. Policz liczbę kroków między formatami i użyj potęgi dwójki. Przykład: A0→A4 to cztery kroki, więc 2⁴ = 16 użytków A4 z jednego arkusza A0.
Powierzchniowo tak, ale technologicznie mogą dojść ograniczenia: spady, pasery, marginesy chwytowe, kierunek włókien czy układ pod składkę. W zadaniach egzaminacyjnych tego typu zwykle chodzi o czystą zależność formatów, więc przyjmuje się pełne wykorzystanie powierzchni zgodnie z serią A.
Zadanie na użytki pyta o liczbę arkuszy na podstawie formatów i nakładu (np. A1 i A4). Zadanie na masę/gramaturę wymaga dodatkowo gramatury (g/m²) i zwykle obliczeń powierzchni oraz masy. Jeśli w treści nie ma gramatury, najczęściej chodzi o samą liczbę arkuszy.
Opanuj relacje formatów A0–A5 (liczba kroków i potęgi 2), pojęcia: nakład, użytki, arkusze netto/brutto oraz zasady zaokrąglania. Ćwicz na krótkich przykładach: przelicz format, policz użytki, podziel nakład, sprawdź, czy wynik jest całkowity.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (standard określający zależności formatów serii A)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Notatki/ściąga z zależności formatów serii A (A0–A5) i liczby użytków
  • Zadania rachunkowe z planowania zużycia papieru (arkusze netto/brutto, użytki)
  • Tabela formatów papieru serii A i ich wymiarów (do utrwalenia relacji powierzchni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego