KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
Ile arkuszy RA1 (860 x 610 mm) bez uwzględniania naddatku technologicznego jest potrzebnych do wydrukowania 8 000 sztuk akcydensów formatu A4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz RA1 ma wymiary 860×610 mm, a A4 ma 210×297 mm. Sprawdzamy optymalne ułożenie: 860/210=4 i 610/297=2, więc na jednym arkuszu mieści się 4×2=8 użytków A4. Dla 8000 sztuk potrzeba 8000/8=1000 arkuszy (bez naddatku technologicznego).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach arkuszowych kluczowe jest ustalenie, ile gotowych użytków (tu: akcydensów A4) da się uzyskać z jednego arkusza (tu: RA1), przy założeniu braku naddatków technologicznych i braku makulatury. Dopiero potem dzieli się nakład przez liczbę użytków na arkuszu.

Krok 1: policz liczbę użytków A4 na RA1.
RA1: 860×610 mm, A4: 210×297 mm. Trzeba rozważyć co najmniej dwa ułożenia (A4 "węższym bokiem" wzdłuż 860 lub po obrocie).

  • Ułożenie 210 wzdłuż 860: 860/210 = 4 (mieszczą się 4 sztuki w rzędzie).
    Ułożenie 297 wzdłuż 610: 610/297 = 2 (mieszczą się 2 rzędy).
    Łącznie: 4×2 = 8 użytków.
  • Po obrocie A4 (297 wzdłuż 860): 860/297 = 2, a 610/210 = 2, czyli 2×2 = 4 użytki. To gorszy wynik, więc wybieramy układ dający 8.

Krok 2: przelicz nakład na liczbę arkuszy.
Nakład wynosi 8000 sztuk, a z jednego arkusza uzyskujemy 8 sztuk. Liczba arkuszy = 8000 / 8 = 1000.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Wartości 900 lub 1100 oznaczałyby odpowiednio 8,89 lub 7,27 sztuki z arkusza, co nie ma sensu, bo liczba użytków na arkuszu musi wynikać z całkowitego "upakowania" formatów. Wartość 800 sugeruje 10 użytków na arkuszu, co przy tych wymiarach nie wynika z prostego podziału boków (brak miejsca na 5 rzędów po 210 mm lub 3 rzędy po 297 mm).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź oba ułożenia (z obrotem i bez) i dopiero potem wykonaj dzielenie nakładu. Gdy w zadaniu jest informacja "bez naddatku technologicznego", nie dodawaj zapasu papieru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel każdy bok arkusza przez odpowiadający bok formatu A4 i weź część całkowitą wyniku, bo "użytek" musi się zmieścić w całości. Zrób to dla dwóch orientacji (z obrotem A4 i bez), a potem wybierz większy iloczyn rzędów i kolumn.
Bo obrót formatu często zmienia liczbę sztuk na arkuszu. Ten sam prostokąt może się "lepiej upakować" po obrocie o 90°. W praktyce impozycji zawsze porównuje się co najmniej dwa warianty, aby uzyskać większą liczbę użytków i mniejsze zużycie papieru.
Oznacza to, że liczysz czyste upakowanie formatów bez zapasu na spady, pasery, marginesy chwytu, linie cięcia i inną makulaturę. Wynik jest więc teoretyczną minimalną liczbą arkuszy, a w realnym zleceniu papieru zwykle potrzeba więcej.
A4 to format z serii A używany do większości druków biurowych. RA1 to większy, "nieobcięty" format arkusza stosowany w poligrafii jako baza do użytków i obróbki. W zadaniu podano konkretne wymiary, więc należy się nimi kierować w obliczeniach.
Tylko jeśli treść zadania to wskazuje. Jeżeli jest zapis "bez naddatku technologicznego", nie dolicza się miejsca na chwyt, pasy kontrolne czy spady. Gdyby zadanie wymagało naddatku, zwykle podaje się jego wartość lub minimalne marginesy.
Najpierw policz liczbę użytków na arkuszu (rzędy × kolumny). Potem podziel nakład przez tę liczbę. Jeśli wynik nie jest całkowity, w realnej produkcji zaokrągla się w górę, ale w zadaniach testowych zwykle dobiera się dane tak, by wyszła liczba całkowita.
800 arkuszy przy nakładzie 8000 oznaczałoby 10 użytków na arkuszu. To "ładna" liczba, więc bywa wybierana intuicyjnie. Jednak z podanych wymiarów RA1 i A4 wynika inna maksymalna liczba pełnych użytków, więc bez sprawdzenia podziału boków łatwo o błąd.
Teoretycznie czasem da się uzyskać lepsze upakowanie przez układ mieszany, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych zakłada się prosty układ siatkowy (rzędy i kolumny) bez skomplikowanego "tetrisowania". Jeśli zadanie tego nie doprecyzowuje, zwykle oczekuje się standardowego układu.
RA i SRA to serie nieobciętych formatów arkuszy używanych w drukarniach; SRA jest zwykle większa, by łatwiej uwzględnić spady i obróbkę. W obliczeniach postępuje się tak samo: sprawdza się, ile użytków mieści się na arkuszu, tylko zmieniają się wymiary wejściowe.
Najczęstsze to: pominięcie sprawdzenia orientacji (obrót A4), zaokrąglanie w górę przy podziale boków (co daje "użytek wystający poza arkusz") oraz mylenie wymiarów. Pomaga zapisanie dwóch wariantów i użycie części całkowitej w każdym dzieleniu.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Arkusz RA1 ma wymiary 860×610 mm, a A4 ma 210×297 mm. Sprawdzamy optymalne ułożenie: 860/210=4 i 610/297=2, więc na jednym arkuszu mieści się 4×2=8 użytków A4."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", format A4
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Basic series for primary and secondary grades, and trimmed sizes — Basic series A", formaty RA (w tym RA1)
  • Antalis (tabela formatów papieru RA/SRA/A), https://www.antalis.pl/formaty-papieru (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Tablice formatów papieru (A, B, RA, SRA) używane w poligrafii
  • Podręczniki do technologii poligraficznej: impozycja i planowanie arkuszowe
  • Instrukcje/poradniki producentów papieru dotyczące formatów RA i SRA

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego